in Matth^öm Tomus XV

*»<

%

U:

'hl.

3 Ö 5

est, horam nonam significare ; at senes mortijam propinquos iis exprimi qui circa undeci-mam horam ad vinea opera accersiti sunt. Quo-niam ergo voluntatis ac studii , non temporishabetur ratio , per quod in fide aliquis perse-veravit ; propterea quicumque pro virili laborarum, ex quo acciti sunt , a aequalem salutismercedem obtinent; unde qui a pueritia fidelesfuerunt, in laboribus fete exercuerunt , & ju-ventuti vim fecerunt , ajqualem sese adepturossalutem sgre serunt , atque ii qui ad senectu-tem usque a Dei cultu feriati permanserunt, &ad fidem , fideique opera per exiguum tempusaccesserunt.

37. b Juxta hanc autem interpretationem eccle-sia Dei vinea est; forum vero & qua» extra vi-neam sunt, ea significant qua? sunt extra eccle-siam ; unde assumit eos Verbum qui vocati sunt,& in vineam, ecclesiam videlicet, mittit . Necvero inter vineiE operarios recenseri postulathsc expositio, quicumque ad divinum cultumprius acciti, fidei mandatis minime paruerunt ,sed ab assectibtis victi desciverunt; etiamsi enim ,postquam scelestis voluptatibus satiati sunt, qua-si poenitudine ducti vineam colere velint, haudcerte patrisamilias dicere queant: Nemo nas cor. -duxit-, tum enim conducti sunt, cum ad fidemprius suerunt accersiti ; nec iis vero dicetur :Quid btc flatis tota die otiosi ? priesertim si cumspiritu coeperint , & carne deinde consummatifuerint , ad vitam spiritu de integro ducendamredire velint. Non autem h®c eo pertinere vo-lumus , quo qui ceciderunt a resurgendo deter-reantur, vel errantes in viam redire, vel ad pa-ternam domum reverti nolimus, qui evangclica:doctrina opes per luxuriam dilapidarunt : utenim propter poenitentiam, & quod vitam con-versam ducentes deprehensi sint, potiora ferantatque ii qui in peccatis oppressi sunt; non id-circo tamen similes iis esse existimandi sunt ,qui propterea in juventute peccaverunt, quodfidei pra?cepta penitus ignoraverint . Postremisergo perinde ut primis denarium , salutem ni-mirum, donare vult patcrsemiJias , quoniam li-cet ei quod vult facere in rebus suis , & eumincrepat qui quod bonus fit patersamilias, ocu-lum malum habet. Postremorum igitur primierunt quamplurimi; & primo loco accerfitorumnonnulli postremi; multi emm sunt vocati , pau-ci vero elefli . Eum profecto qui nobis sueritperirior, & judicatus fuerit apud Deum dignusmanifestiore ac locupletiore in sermone sapien-tia: per Dei Spiritum gratia , & dono scientia:qiue est in sermone secundum Spiritum, subli-miora, ac majora, & cum omni intelligendi fa-cultate super hac parabola reperturum , & de-promptis solcrter Scriptura: verbis argumentorum copiam nacturum verisimile est . Nos autempro vinum nostrarum modulo parabolas explicata sententia, si rerum hic scriptarum dignitatem mi-nus assequi potuimus , veniam a lectoribus deprecamur ; vel enim solius studii & diligentia: no-mine commendationem sortalTe meruisse videbimur-

VETUS INT ERPRET ATIO.quod quis fecit in fide, ideo non aspicitur exquo quis vocatus est, sed quantum operatus estquis; & propterea omnibus squali ter tribuiturmerces salutis. Unde indignantur qui a pueritiasunt fideles, qui laboraverunt, & subjugaveruntjuventutem suam , & portaverunt totius anatisservids testum, & tentationum accidentium pon-dus , si squalem selutem habituri sunt otiosis apueritia usque ad senectutem, qui otiantes in in-fidelitate , ante modicum tempus ad fidem &opera fidei venerunt.

37 - Vineam autem secundum hanc expositio,nem intelligimus regnum Dei, quod in ecclesiaprodicatur. Forum autem est, quicquid est ex-tra vineam foris , id est , extra ecclesiam Chri-sti, extra verbum veritatis unde sermo domi-nicus accepit eos qui vocantur a Christo : &mittit in vineam, id est, in ecclesiam. Non au-tem numerabantur, secundum expositionem istam,inter operarios vinea:, quotquot vocati fune qui-dem primum ad Dei culturam, non autem con-servantes quo fidei erant , victi egressi sunt devinea, id est, de ecclesia Dei, vel de fide ve-ritatis, vel de justitia regni coelestis, peccantes,& post adimpletionem voluptatum suarum inpeccatis suis voluerunt quasi pcenitentes iterumab initio vineam operari. Nec enim possunt di-"‘‘b. 20, ccre patrisamilias : Nemo nos conduxit . Condu-cti enim fuerunt secundum tempus primum, quosunt vocati ad fidem . Sed neque dicetur eis :

' 2 Quid bic flatis tota die otiofl ? maxime si insi-pientes spiritu , post modum carne perficientur ,& si post ea regredi volunt , ut iterum spirituvivant. Et non diximus hoc dissuadentes turge-re eos qui ceciderunt, aut impedientes ne con-vertantur aversi , ut ne ad domum patriam re-vertantur lascivi filii qui vivendo luxuriose evan-gelico doctrino substantiam consumpserunt. Ha-bent enim propter poenitentiam quoniam victisunt a vitiis perversis, meliorem eis qui in pec-catis comprehensi suerint, consolationem salutis:non tamen debemus existimare, quoniam similesfiant eis qui propterea peccaverunt in juventuteK ttk sua, quoniam nondum didicissent qua fidei erant.h> ' z °- Vult ergo patersamilias novissimis dare quemad-modum & primis denarium salutis, quoniam li-cet ei facere quod vult in propriis suis, & ar-guere eum qui malum oculum habet, proptereaquod patersamilias bonus est. Erunt ergo multiex novissimis vocatis primi , & quidam primo.>6. rum novissimi : nam & multi vocati sunt, pau-ci autem inveniuntur eleffi.

Mattb. 10.

7 -

Mattb. 10.

6 .

Mattb. io.

Ibid. 16.

i.Ccr.ii.S.

Tom. III.

Ccc

ORI-

retis' o“mn«Ä'' &e. ) Jovinianus h«.

*cticus omnes virtutes * omnnnuo ,. n-

inde’«qualibus omnes poenU^Uf^ lla!,a esse ; aC pro 'iri statuit. Hunc I. 2. confuta. sH mercede pan ' emun ^s m

, - . - - Uldns Wieron. unumouemque proluis

v.r u tlbus a c mentis ornatum docet, ex Joan. “4. .1. & 1.

* 4 - & \ I^mcWmt Au g ua; nus l.br. de Sancta vir-S n täte cap . l6 . & Theodoretus lib. s . H *r. Fab. cap. 22. & Tho-

P sanam autem sententiam am-

qn* hi Uer,t n -°? er . ° n ? enes ? h * c minime dubitari sinunt ,,T ntl V nf T US : ut ‘” ,m Vopnr poenitentiam, & quodconversam ducentes deprehenft sint , p ot hra fsrant at-

que ii, C u ‘ in peccatis oppressi sunt ; non idcirco tamen simi-les iis esse exiflimandi sunt , qui propterea in juventute pecca-verunt quod fidei pttctpta penitus ignoraverint . Quod autemcontrarium hic videtur sentire , cum omnes sequali mercedesalute videlicet remunerandos esse dicit, sic habeto ; mercedemquidem parem , salutem videlicet omnes adipisci ; at diversamensura, pro variis scilicet gestorum suorum meritis . Atquehsec funus in Origenianis. Huetius.

b Juxta hanc autem interpretationem &c. ) Gregor, hom. ;?•in evang.