DISS. VIII. DE SUPERSTITIONE CAP. I. 203

DISSERTATIO octava .

De Superstitione ejufque speciebus.

CAPUT I.

Definitio ., & divifio superstitionis . Variicasus , rn quibus serpit superstitio ,explicantur .

I./"""XUiEST. l. Qttid, & quotuplex sitÄ ß superstitio}' f$t. Superstitio est vi-tium Religioni oppositum se-cundum excessum , non quiaplus exhibeat in cultum divinum , quamvera religio, sed quia exhibet cultum di-vinum, vel cui non debet, vel eo modo,quo non debet, ut inquit S. Thomas 2. 2.qu.gz.art .5.

II. Primum dividitur in duas species.Altera modo indebito colit Deum. Alte-ra cultum Deo debitum creaturas tribuit.Prima superstitio in alias dividitur super-stitiones . Prima in ea sita est, quod Deotribuatur cultus falsus, seu perniciosus, utsi quis nunc Judasorum casremoniis Deumadoraret; vel si quis falsis miraculis con-firmare catholicam Religionem intenderet,aut Divinis officiis turpia admisceret. Al-tera Superstitionis species ex parte modiindebiti colendi Deum est, quando cultussuperfluus Deo tribuitur . Ut si quis ali-quos peccandi modos ex arbitrio praesti-tueret , ut si vellet tantum post solis oc-catum , vel post solis ortum orare: autMissam Sacerdotis, qui vocetur Antonius,& non alio nomine , aut cum tot cande-lis, & non pluribus, nec paucioribus, autistius, & non alterius coloris audire; autsi neglectis caeremoniis ab Ecclesia prae-scriptis ex arbitrio alias sibi fingeret, reusesset superstitionis .

III. Secunda superstitionis species ex par-te rei cultae, est, cum exhibetur cultus»cui non debet exhiberi , ut si tribuaturcreaturae cuicumque cultus institutus in di-vinam reverentiam , tunc Idololatria ap-pellatur . Si Deo spreto , quis Daemonescontulit , aliquo inito vel expresse, vel

tacite pacto, habetur ex parte rei cultae alterasuperstitionis species, quae nuncupatur divi-natio. Tertia superstitionis species ex parteobjecti culti est, cum divinus cultus, qui or-dinatur ad humanorum actuum directio-nem, secundum instituta Dei, qui colitur,offertur Damoni, a quo petitur auxilium,& dicitur vana observantia .

IV. Superstitio ex parte modi colendiDeum exhibendo ei cultum salium naturasua grave peccatum est. Similiter profana,Lc turpia immiscere divino cultui pecca-tum est. Gravissimum quoque scelus perpe-trant, qui commentitia miracula praedicant,8c falsas reliquias adorandas proponunt.

IV. Plures occurrunt casus , in quibussuperstitio latitat. 1.Superstitionis rei suut,qui zona praegnantis campanam pulsant ,ut prosper eveniat partus, sicuti qui proli-ciunt imaginem Sancti in fiumen, aut ap-pendunt ad ripam sturninis , ut pluviamobtineant, qufa nulla inter causam, ef-fectum datur connexio. Secus si res lacrainfluvium, vel ignem proficeretur ea ipe,ut ejusdem Sancti intercessione movereturDeus ad extinguendum ignem, vel coer-cendas inundantes aquas. 2 Superstitiosassunt preces, quibus Sagte benedicunt Ro-saria pro parturientibus. Similiter recitarealiquos definitos verius alicujus psalmi adcompescendos canis latratus, vel ad im-pediendum sanguinis fluxum , aliumvcmorbum cum vana certi eventus creduli-tate superstitionem olet, secus si quis pre-ces recitet ad divinam opem imploran-dam. 1 Superstitiosa sunt verba, quae in-sufflantur in equorum aures ad intestinosdolores expellendos . 4. Superstitiosa estherbarum collectio die S. Joannis Baptistsesi fiat ea credulitate, ut existimetur , hasherbas plus virtutis habere, quod die ta-lis Sancti collectas sint. 5. Superstitio estnolle ledere ad mensam, si sint tresdecim,ea credulitate , ut illorum unus moritu-rus sit tali anno : & nolle scindere unguesdie veneris. 6 Superstitionis rei sunt , quigladium , quo hostem laeserunt medica-mentis ungunt, 8 c fovent, ut laesus sani-tatem recipiat : item qui silo utuntur di-gitis appenso, a quo pendeat annulus intra