CLEOPATRA. 179

Ibi quidam ordinum ductor pedestrium certaminum sciens , qui complu- lAsida &’ra pradia sub Antonio decertaverat, corpusque cicatricibus habebat conci- Asum 5 Antonio praesenti ejulans dixit. Quid, Imperator, hisce diffisus vul-neribus & gladiis spem tuam profligatis in lignis reponis ? ^Egyptii & Phoe-nices in mari proelientur ; nobis permitte terram, in qua afliievimus stantesoccumbere vel vincere hostes. Ad ea nihil respondit; manu tantum & vultuquasi excitans eum ut bono animo esset, praeteriit, omni bona spe deposita.

Nempe gubernatores vela, quum ea vellent relinquere, imponere in naves &portare secüm coegit, addens faciendum ne quis hostium fuga evadat.

Caesar apparatum hostium conspiciens , ipse etiam se ad pugnam compo* Wo l.50.fuit, sed ubi consilium eorum ex aliis , ac maxime ex Dellio qui ab Antoniipartibus ad ipsum confugerat, intellexit, conducto in unum locum ipse quo-que exercitu, milites allocutus est.

Quatuor abhinc diebus grandi vento fluctuans mare , praelium interpel- Pi«t.«lavit. Quinto die cado sereno & tranquillo mari concurrere. Antonius cum Anton *Poplicola in dextro cornu egit, in sinistro Cadius» mediam aciem M. Octa-vius, & M. Justeius obtinuere. Caesar sinistro praefecit Agrippam, dextrumipse retinuit. Copias Antonii terrestres Canidius, Cassaris Taurus in littoreinstructas tenuere quietas.

Antonius auctuaria navi circumvectus , & adhortatus est milites , monens w.ibid.ob navium pondus , vel ut in solo stabiles pugnarent. Gubernatoribus im-peravit , ut quasi in ancoris stantibus navibus , nihil se moventes incursumhostium exciperent, declinarentque iniquitatem loci in faucibus loci. Cassardum classem lustrabat, navigio ad dextrum cornu vectus, quiescentes in an-gustiis miratus est hostes , si quidem stantium in ancoris erat navium spe-cies , idque diu credens» sustinuit suas, quae octo stadiis ab hostibus ab-erant,

Jam hora erat sexta , iv. Nonarum Septembris, quum vento ex alto in-W-lbid;crebrescente cunctationem moleste ferentes Antonii milites, naviumque sila-rum freti fastigio & amplitudine, sicut inexpugnabili, sinistrum cornu mo-verunt, cum quibus Caesariani dimicaverunt: non autem datae impressionesfuerunt,.neque irruptiones navium, ita ut fuerit assimile pedestri praelio cer-tamen , aut murorum oppugnationi: simul enim tres aut quatuor unam An-tonii cingebant, tragulis & lanceis & contis & telis ignitis pugnabant. An-toniani ingerebant etiam catapultis ex turribus ligneis tela. Porrigente adcircumdandos hostes alterum cornu Agrippa , expandere contra Poplicolasuos conatus, ä media acie sua divulsus est. Tumultuante hac, ac cum Ar-runtio dimicante.

Sed quum jam dubio esset eventu certatum , tandem Cleopatra , quae in id.ibid.ancoris post classem pugnantem stabat, quum non ferret diuturnam ac in-certam eventus spem, diutius suspensa animi solicitudine, ancipirisque prae-lii exitus expectatione victa , signo suis dato , fugas se dedit cum sexagintanavibus per medios pugnantes & secundo vento Peloponnesum petiit. An-tonius simul atque navemCleopatrae vela facientem, omnium oblitus, pro-ditis & desertis illis qui pro ipso certabant atque animam profundebant, con-scendit quinqueremem , Alexandro Syro, & Scellio solis comitibus , illamsecutus est fugientem.

Cleopatra perspiciens Antonium venire signum sustulit ex navi & Anto- id.ibid;nius illa exceptus est , neque aspexit illam, neque aspectus est ab illa, soli-tarius transiit in proram, atque ibi tacitus & cogitabundus consedit, amba-bus manibus caput tenens : Caesar autem emisit classis suae partem , ut An- Dl <> hb -tonium Sc Cleopatram insequeretur, quae quum eos consequi non posset, re-versa est: Liburnicae tamen quaedam Antonium sunt assecutae, quas ille re-

Z i pulit#