Buch 
M. Vitruvii Pollionis De architectura libri decem : ad optimas editiones collati praemittitur notitia literaria studiis societatis Bipontinae : accedit anonymi scriptoris veteris architecturae compendium cum indicibus
Seite
359
JPEG-Download
 

COMPENDIUM.

359

Subtilitas ergo disparis menfurae de fpatio horarum ex-fpe&anda non eft, quando aliud maius, & aliud minushorologium poni folitum videatur, & non amplius pae-ne ab omnibus, nifi quota fit folum inquiri, feftinetur.Gnomon itaque in angulo fummo iun&urae paululuminclinis ponitur, qui umbra fua horas defignet. Confti-tues autem horologii partem, qua decimam horam no-tat , contra Orientem aequino&ialem; ficut de exem-plis multifariam cognofcitur. Horologium autem, quodHemicyclium appellatur, fimili modo de lapide, vel demarmore uno, quatuor partibus furfum latioribus, infraanguftioribus componatur; ut ab ante & a tergo latio-res partes habeat. Sed frons aliquantum permineat, at-que umbram faciat maiorem. Sub hac fronte rotundi-tas ad circinum notatur, quae cavata introrfus hemi-cycli faciat fchema. In hac cavatura tres circuli fiunt;unus prope fummitatem horologii, alius per mediamcavaturam, tertius prope horam fignetur. A minoreergo circulo usque ad maiorem circulum horalem I. &decem lineae direftae aequali partitione ducantur, quaehoras demonftrent. Per medium vero hemicyclium fu-pra minorem circulum planitia aequalis fubtiliori grof-fitudine fiat; ut, aperta rotunditate digitali, facilius So-lis radius infufus per numeros linearum horas demon-ftret. Hiemis ergo tempore per minorem circulum ho-rarum numeros fervabit. Aequino&iali tempore mediumcirculum fequetur, aeftivo tempore per maiora circulifpatia gradietur. Sed , ne error in conftruendo horolo-gio cuiquam videatur, libero loco alro, vel plano, ficponatur, ut angulus huius, qui occiduas horas nota-bit , contra aequino&ialem vernum fpe&et, unde Solnono Kal. Aprilis oriatur. Fit etiam in uno horologioduplex elegantiae fubtilitas: nam dextra ac finiftra ex-trinfeeus in lateribus eius quinae lineae direftae notan-tur, & ternae partes circulorum aequali intervallo ficfiunt, ut una proxima fit angulis pofterioribus, ubi