6 f 4 Traft at. III. De Tertia Ment. Operat.aut cognitio per effectum non est univer-salis, sed ad unum objectum limitata, 8cipsum objectum cognoscitur tantum pro 'tempore, in quo est: cognitio vero percausas est valde universalis, & ad multoseffectus, ac veritates extensa, nec pro unotantum tempore j ergo, ut cognitio üt per-fecte scientifica, debet este per causas. M,patebit ex infra dicendis, min. prob. ab induftio-ne. Qui hodie sereno, sudoque coelo ex-peritur, majus este frigus, quam heri, aerenubibus obducto, nec causam novit, ne-sciet, an cras, an perendie, & deinceps idemfrigus sit duraturum? nec poterit rationes‘ solvere, quae illam experientiam videnturimpugnare, ut st quis arguat: sereno ccddpossunt ftelici, & sol suum calorem liberius, &fine impedimento diffundere; ergo magis aeremcalefacere. At vero, qui causam novit, ideovidelicet majorem calore in terris este coe-lo nubilo, quam sereno, quia nubes densae,frigidxq; impediunt, ne calor terrestrisdissipetur, & in altum evolet, & istumnativo frigore in terras repellunt, inclu-duntque, calor vero inclusus major, &intenstorest: qui, inquam, hocnovit, etiameffectds cognitionem habet, nec tantumpro tempore, quo illum experitur, sed proomni tempore, quo eadem causa fuerit,
& facile solvet, quae in contrarium oppo-rtun»