u6 frtiludia, §■ 11,

apparatu ducit. Papa excommunicationem minari. Interceflit ta-men excommunicationi Franciscus I. Rex- Galliarum, impctra-vitque terminum» etsi angustum »pcenitentix Henrico praescriptae;die ultima jam consumpta, nec apparente Nuntio in Angliam di-misso, dirae inHenricum pronuntiatae, publicisque locis aftixx.Vix biduum fluxerat, &ecce! Nuntium, & litteras ab Henricoobfequij,& Reverentiae plenas, quibus Pontifici causam submit-tebat) sed divulgata jam sententia, & paullo pöst in Angliam ap-pulsü, tantum irx concepit Rex,ut Papam ejurarit, seque CaputEcclesia: jusserit: Recepti in Angliam Luthcrani, & fides toto Re-gno expulsa: huc ira, & indignatio pervenit. Poenituit enimveroPapam biduum non expectaile; tantula enim mora Angli-e Re-gnum constabat; sed Imperatoris Amici Pontificem impulere,qui fero didicit verissime a Philosopho dictum : Dandum semperest tempus: veritatem dies aperit, (a)

His exemplis fatis, ut opinor, constat, quantum sit periculiirato, infensoque animo Religioni contulere: quid enim aliudtunc lingua dicar, quüm quo animus redundat? Habet iracundia bocmalt, inquit Seneca, Itb. t, de ira. c. 16. non vult regi , & irascitur veritati, ficontra voluntatem suam apparuerit; nec quicquam magnum , ntfi quod simul& placidum: male iraioferrum committitur, & calamustutro^ enim feriet.

VII. Oportebat plane Gallos cogitare ; conventum ab illishoc tempore indictum,cum mutuae querelx ,& ofFense ardebanr,Sc propositiones in Comitijs vulgatas, non Religioni adferiptumiri, sed vindicta:, tantoque magis, cum viderent Pontificem Max.non fui, suorumque, sed Episcoporum gratia,utque illis liberta-tem assereret,in aciem progressum. Enimvero si nongratitudi-nis,at saltem humanitatis erat, qux Gallis adeo curx est, eo tem-pore, quo Papa pro eorum amplitudine, tam ardenter, tamqueinvicte pugnabat, nihil hostile contra bene meritum moliri: de-mus Papam terminos egressum; at Illos tuendi causa hoc fece-rat ) cur ergo arma in Defensorem conversa, quem potius excu-sari decebat etiam errantem: prxfertim in conspectu Haeretico-rum, quibus nullum gratius poterat exhiberi spectaculum, quamVaticani oppugnatio: si ergo nec sibi parcere animus erat, necPapa:, saltem Religioni pepercissent, quam risibus hostium, & lu-dibrio

(*0 ViJc Scnccam lib. i.dc ira cap. n.