\j% Lih. 1 §.

exercitum reducit. Causa belli, qubd nollet Gregorins III. Tran*famundum Ducem Spolecanum tradere, quem Regis crudelitatemfugientem holpicio acceperat. Hinc Longobardorum fortuna oc»catum Ipectare,

AnnoDCCxi. Gregorius Iis. semel itcrumque Martellumurget. Luithprando jam urbi imminente, & extrema parante, bisin litteris ad eum datis Filium Chrtstiantffimum appellat , quem titulum,velut immortale Religionis elogium, Gallise Reges deinceps ob-servarunt. Martelli praematura mors expeditionem morata est.Princeps inter feliciilimos numerandus, si bonis Ecclesiasticis ma-num abstinuillct, hac enim de causa funesta morte consumptus est;de anima licigante adhuc historia, (a) Rel quitMartcllus duos fi-lios Pipinum & Carlomannum. Hic Rom* Monachum induit,Pipinodc palatium & Regnum moderante, auctoritate regia, nonnomine $ sic enim multis jam annis factum, ut Regibus otium &Cdelitis, Magistro palatij vires & auctoritas cederent. Audi Egin-hardum Carolo magno a Secretis ejusque comitem individuum ,sic enim scribit j Opes & potentia 'Regni penes palatijpraftdos , qui MajoresDomus dicebantur , & ad quos summa Imperi) pertinebat : Neque Regi aliud re-linquebatur , quam , ut Regio tantum nomine contentus crine profuso, barba sub-tntßa, filio refideret , ac speciem dominantis effingeret,legatos undecunfo venien-tes audiret, eisfy abeuntibus responsa ( qua erat doclus vel etiam juffits ) ex suayelut potestate redderet: cum prater inutile Regis nomen , & precarium vita /?<-pendtum , quod ei prafefttts aula , prout videbatur , exhibebat, nihil aliud pro-prii poffideret, quam unam & eam praparus redditus villam, in qua domum,tx qua famulos sibi necessaria miniflrantes, atque obsequtum exhibentes paucanumerosttatis habebat. Quocunlfe eundum erat, carpento ibat, quod bubus jun-ilis . & lubul orustico mere agente trahebatur ; fu ad palatium, fic ad publi-cum populi fiu conventum, quiannuatim ob Regni utilitatem celebrabatur, ire,fic domum redire solebat. Ad Regni administrationem , & omnia , qua vel doiflivel fern agenda ac disponenda erant , praseüus Aula procurabat.

Anno dccli. Pipinus Romam ad Zachariam Pontificem Le-gatos mittit, qui exposita Childerici Regis inter otia marcentis ve-cordia, populorum contensu Pipinum Regem exoptantium: R c "gni & Ecclesiae periculo sub principe imbelli, rerumque omnius

(st) V epist. 8. Bonis, ad Athclbald. McrcJorutn Regem, & Spond. ad An-num /it,