73*

Lib.1V. $.1.

latis Ecclesia & Principibus Populi Christiani determinandi. Unde omneshujusmodi determinationes pertinent ad jus humanum : in quo Papa potestdispensare. In filis vero his, qua sunt de lege natura, & tn articulis fidei &Sacramentis nova legis dispensare non potefl: hoc enim non effiet pofise pro vcrt mtäte, sed contra veritatem.

Pratcer Divum Thomam tenent hanc ipsäm sententiamBona ventura in4.d. 38. a. 2. 8 . Antoninus 3.p.T. 22. c. 7.$. 23. SuarerTom. 3. de Euchar. q. 74. d. 43. Dur. Sylv, Navarr. Valent, omnesq 116fere Theologi.

III. Ratio prima est: Quia tota dispensandi ratio in lege hu-mana illa est, qubd humanus Legislator non omnes casus, oM'nesque circumstantias pratvidear, quae possunr occurrere, & lPquibus aequius sit legem solvi, quam observare: imo etiamsi ps*'videret, non ideo subvenire omnibus posset: & ideo ad illa, q u *plerumque, & in plerisquecontingunt, spectat $ quae raro ev^stiunt & in paucis, casui committit: casum prudentia* & disp eP 'sationi, tunc videlic. cum publico bono legem dispensatione mo J 'liri potius convenit, quäm ejus observantiam severb premi, p r °'ut eleganter animadvertit 8 . Thom. in 3, d.37.q.t. a. 4 . sub initfi1.3.cum seqq.ff.de Legibus. Dispensatio igitur ex ignorantia pa^ 11 ”legislatoris,partim ex impotentiadesectuque legis nascitur,fern per nec in omni casu publico privatoque bono accomoda^'Secus est in lege divina , seu positiva , seu naturali $ cumomnia provideat, omnesque futuros eventus ante oculos disb*Vctislimb habeat,sicque leges suas omnibus teque casibus, om pl .bus personis adaptet: nec tantum quid fieri velit prtecipiat,prteceptis gratiam viresque implendi adjungat, ut plane nati* .opus dispensatione, aut si aliqua opus sit,soli Deo reservetur,^,legum suarum modum, finem, terminosque notos habet, ho^ 1ignotos abditosque, quod pulchre S. Doctor exemplo causa r .naturalium ostendit, quarum ordinem nexumque a Deo m* ttum mutare nemo, aut suspendere potest $ aut si necessitastandi occurrat, non homini ea mutatio, non naturx permi tCsed a Deo expectanda est. S. Thom. in 4, d. 47. a. 4 . „c-

Ratio 2. Sola jura humana varietate temporum, urgente ^cessi täte, aUt evidente utilitate variare possunt, ut habetur * n{ ' i{Ci ,debet, 8, dtConfangmiu & affinis, divina vech & naturalia / ur J, u ^