Buch 
Anima philosophiae, hoc est, nobilissimus totius studij philosophici tractatus de anima : praecipuarum resolutionum succinctis quasi lineis descriptus, et pro ejusdem studij coronide disputationi publicae ad Diem 6 Mensis Julij, Anno 1739 / expositus praeside P. Chrysostomo Hailland, Monast. S. Galli Capit. et Philosophiae Professore, abs RR.RR.FF. Francisco Dierling, ad S. Magnum: nec non Dominico Feüstle, Francisco Uttiger, Ignatio Moesl, Xaverio Tschudi de Greplang, & Antonio Schueler, ad S. Gallum Professis
JPEG-Download
 

f. Fx his omnes m homine i in brutis ver6 plures» vel paucioresfune pro majori, vel minori illorum perfectione.

4. Ec quidem sensus excerni sepe perfectiori modo in istis, quam iaillis rcperiuntur : unde illud :

Nos aper auditu, lynx visu, simia gustu,

Vultur odoratu, praecellit aranea tactu.

5. Licet vero brutis perfectioribus communiter omnes sensus inter-nos concedamus, non tamen rationem, aut discursum, ne quidem im-perfectum : ha?c enim solius prorogativa hominis est, discurrere, &unum ex alio illative cognoscere: unde verissimfe nonnemo dixit,nossicut bruta fore, si bruta sicut non putaverimus.

6. Unde nec liberum arbitrium, nec voluntatem, nec proprsc di-ctam indifferentiam, nec sermonem, utpote solius naturo rationalisdecora, tam prodige abjiciendo, brutis damus.

7. Consequenter nec formalster propter finem agere, sed potiüs agiin finem dicuntur. '

g. Mirabiles vero brutorum operationes soli instinctui naturali ad-

scribi debent. 1

9. Sensus circa objectum proprium per se errare non possunt.'

10. Ut tamen actu illud attingant, speciebus incentionalibus, tan-quam objecti vicarijs, quas imprefas dicimus, opus est, objecto ut plu-rimum distante, aut cerrfc, si sensui seipso conjungeretur, sua materia-licace sensationem potius impediente, uc maxime patet in oculo; necenim oculum dealbas, uc albedinem videas: unde natum Philosopho-rum axioma : fenfibile, positum supra sensum , non pant sensattenem.

11. Sensus vero, receptis ab objecto speciebus, tanquam virtuali hu-jus imagine foecundaci, formalem ejusdem imaginem in feipsis effin-gunt, quam imaginem Philosophi speciem txprefam appellant.

u. Pra?ter hactenus dicta, Animam sensitivam comitatur duplexadhuc potentia, appetitiva scilicet, & loto- mottva, tam a se mutuo, quamab anima realiter distincta.

13. Potentia appetitiva coffiuniter a Philosophis dividitur in contuft-scibilem , & nascibilem.

14. Harum motus, seu passiones undecim recensentur, quinq; vide-licet in appetitu concupiscibili, amer , odium, desiderium,fuga,gaudium,

sei

au

H

a

Iit

m

m

sei

or

tri

fri

m

m

rr

£4

Vi

C)

at

te,

ct

se

si

fi

seu