— 19

Zijn onderzoek resumeerende, komt hij tot het volgende besluit:

„Op grond dezer onderzoekingen aarzel ik als genees-heer en hygiënist geen oogenblik, om de Gezondheids-Koloniën eene der zegenrijkste en meest sanitaire instellingente noemen, wier ontwijfelbare goede gevolgen daarom des tehooger moeten aangeslagen worden, omdat zij niet vanvoorbijgaanden, maar van duurzamen aard zijn en nietalleen den kinderen ten goede komen, maar ook de gebeeleMaatschappij.”

En nu willen wij de mannen der wetenschap weer eens voor eenigentijd vaarwel zeggen en het woord nog eens geven aan Dr. Bion.

Behalve de sanitaire goede gevolgen, hebben de Gezondheids-Koloniën ook een groot geestelijk en zedelijk nut, ja, men kanmet recht beweren, dat dit laatste minstens even hoog staat, alshet eerste.

Ook hiervan onder velen, slechts enkele bewijzen. Dr. Kauchfusz,een uitstekend geneesheer en directeur van een kinderziekenhuis teSt. Petersburg, schreef in 1882 in zijn bericht over de Koloniën al-daar: „Wie de huishouding en het leven in de Gezondheids-Koloniënvan nabij gadesloeg, kwam spoedig tot de overtuiging, dat het hierniet te doen was om enkel lichamelijke versterking te verkrijgen,er werden ook andere vruchten geoogst, invloed op het gemoed enop het karakter uitgeoefend; ook hier worden de ervaringen, diewi alle Gezoridheids-Koloniën ivorden opgedaan, bevestigd, de zedelijkeen geestelijke opheffing door een verstandig, geleid te samen zijnm de vrije natuur, door opwekkende spelen en bezigheden, hetgewennen aan tucht en orde, geven den kinderen een aanwinstvan levenslust en ordelijkheid bij hunnen terugkeer in het ouder-lijk huis, die voor het leven zeker niet lichter weegt, dan de ver-sterking van het lichaam.

In het bericht der Gezondheids-Koloniën uit Albo in Finland(1890) staat een dergelijke verklaring.

„Men kon bij de kinderen eenen zedelijken vooruitgang, eeneverandering ten goede waarnemen.”

2 *