14 *

Gtp . iq . Char. Praelectiones. 425

KiaaW.v miis**] est summam subducens, summum conficiens: vox■# iupd\am est, totalis summa (uti vulgo appellant) qux cx

pluribus particularibus simul collectis emergit, 8c exurgit; summaq US . ex pluribus parvis subducitur in ratione putanda, Mtj* iup*x<»o»i Via funapär Mf/jjrnxy, ex paruis nummulis magna summa colli-,gitur. h. e. quod ait Hesiodus,

E» pSp >aj> x) vjuaxgy* i%i efuxgßv &c.

Et ut *tfd\<uir pro summa totali in re Logistica, ita & pro sorte , seusumma principali ponitur in ro feneratoria. Ki<pdx. fors, sive summaprincip. rei credita, quasi caput, quia sc. usuras a forte seu fonte velcapite profluunt. Sors igitur, seu caput, seu pecunia principalis inmutuo, est xvtdxaior (ad distinctionem accessionum, qux usurae sunt)quod 8t idcirco «p etiam Grxcis appellatur, quasi summa antiquari

differentiam novarum summarum qux cx usuris accedunt: porroquia sors seu summa credita Gr. Amo» dicitur, ab eo & «pA«ovpro qualibet pecunia; ut cum Paulus dicit sese emisse civitatem Rom.■mrut w*x*i*> grandi summa, multa pecunia: ( quod nove dictumcenset Cl. Bez.a; nec enim ('inquit) -u»A««o» in re nummaria, sed inoratione pro summa dici consuevit.) Imo vero & in re nummaria; ««»A-uo»enim sors, summa pecunia credita, atque inde gcneral, quxvis pecunia:sed Mtixam proprie est vox rei i°fiitud>xMt sive Koycixti.de numeris inUnam summam collectis: unde verbum pro -op-x-u-i«,i.«.

CMjdyjy 70 jupaxtuor, vel jwpAwov imtciv. Ki fxhi&r, multiplicare nu-meros, sive ex numeris reduplicatis & multiplicatis summam efficere:quöd quidem verbum non est in usu, sed ab eo fit verbale xxtaKiryje,vocabulum inter Myi/xfy* apud Aristotelem: est autem tat-j-xso/jatapud Philos. multiplicatio numerorum usque ad denarium, ut si di-camus, bis duo faciunt 4, aut ter 4 faciunt 11, aut similiter. VerbaAristot. non indigna sunt qux hic apponantur, 8.Td/>.cap. 14.

J“f a ytuifsATfia TTCcH : 70 n>et T» iviXfia yyjuii&c rj c, JeiSfMlicm -o%i tHi xtpa\i?fsHC « «£«», /«’>* iUfipa orgyr n x, a/xet

•*£701 «o'v ytx:x{i mtXzorXaoiepfyJev. 'Ousixe X/ « 7010 Koyn, 70 TrcJyjt-(t> tmh «tz» t»£ xp%ic, X) 7 W£ orgyWffOit «no pV(S tT ®' i)* ricB-ibcu & c.

h. e. Ut in Geometria multum profuerit, habere in promptu jam illaelementa , ut quid sit linea, quid circulus 8cc. in Arithmetica adunguem habere multiplicationem minorum numerorum ujcpue ad nume-rum denarium, multum conducit ad majorum etiam numerorum mul-tiplicationem, ut si quis sciat bis i facere 4,facile etiam exinde sciat bis20 facere 40, & similiter in aliis servando analogiam. Ita in Disputa-tionibus prima principia in promptu habere , fy pramisfas propositionesmemoriter tenere, multum ad dialecticas conclusiones conducit.

Numerare opus est animas rationalis, inquit Philosophus, 4. PhyfC.IO. V *Mi onpoiMytt^O/asiy, 5 *W ,J £" C '?c> Nihil est numera-

tivum, neque numerandi facultatem habet, prater intelleclum, intel-lectualem creaturam: ßthomoest, 8c definiri potest non

minus quam Aoj««r. Et juxta subtiliores Dialecticos numerus in este

formali