PREUVES.
N» xxxvi.
Aâe de 1239 sur FAdvocatie de Bienne t inféodée à Bertold fSeigneur de Neuchâtel.
Original dans les Archives de la République de Bienne, & copie dans leRecueil, Helveticœ Cartœ , T. I. pag. 671, manuscrit in-fol. mêmeBibliothèque de M. le Baron de Zur-Lauben.
Sciant présentés ôc posteri, quod ego Dominus NoviCaítri dictas Bertholdus Advocatiam de Bielle, quam habeoin feodo ab Ecclesia Basiliensi, ab eo loco qui dicitur calcisfurnus inferias bone memorie Henrico Basiliensi Episcopopro quinquaginta duabus marcis argenti, postmodùm virovenerabili Domino Lutoldo Basiliensi Episcopo octo obli-gavi, & ita prefata Ecclesia Basiliensis eandem advocatiammodo pro lx. marcis detinet obligatam, bac conditioneapposita, quod si ego in vita mea, vel aliquis successormeus, de specialì mandato meo litteris & sigillé» roboratoargentum in prestitum prefato domino Lutoldo vel fuc-ceíTori suo reddiderit, eadem advocatia ad me vel ad suc-cessores meos libéré reverteretur.
Ne autem facte obligationis & apposite conditionis me*moria aliquibus vertatur in dubium presentem paginamDomini mei Lutoldi Basiliensis Episcopi & mei sigillorummunimine feci roborari. '
Testes Ziginandus Prepositus Monasterii f i ) GrandisVallis. Rudolfus (2,) Prepositus de Sancto Imerio. Bur-cardus Capellanus. Conradus miles dictas Monacus. Hen-ricus Dapifer de Rinvelden. Conradus miles de Uftheim.Henricus Miles dictas Dives. Henricus Dapifer, Petrus Mars-calcus, Henricus Pincerna, Henricus Magister coquine ,Wernerus Marscalcus, Hermannus de Nydoue ( 3 ), Petrusde Friburc, Milites, Hermannus dicti Domini Novicastrifilius. Datum Teilspere (4). Anno Domini mccxxx (y)nono.
(x ) C’est Grandval ou Moutier ou Grandvaux , dans l’Évêché de Bâle.
(i ) Saint-Immier , autrefois Chapitre, dans l’Évêché de Bâle.
( j ) II y a eu des Nobles de Nid.au . , feudataires des Comtes de Neuchâtel &de Nidau.
(4) C’est Dtlemont , en Allemand Delsperg , dans l’Évêché de Bâle.
(f) Voici un Acte de 1x34 qui préparoit celui de 1239; M. le Baron deZ ur-Lauben en a la copie dans le tom. XV du Recueil manuscrit in-fol.Helvetia Stemmatographica, pag. 145.
Ego Bertholdus Dominus novi castri recognosco & perpresentem paginam tam presentibus quam posteris notumfacio, quod ego advocaciam , quamhabebam jure féodal!a venerabili Domino Henrico Dei gratia Basiliensi Episcopoin Burgo de Biello, & a furno subtus Licresie (1) pro quin-quaginta duabus marcis argenti hoc modo obligavi. Primopro viginti duabus marcis. Secundo pro quatuordecimmarcis , quas pro me persolvit Warn eroDapifero Basiliensi.Tertio pro sexdecim marcis, quas idem Dominus Epis-copus pro me persolvit Ulrico de Biello dicto Derndhuc.Ut autem major fídes presentibus adhibeatur litteris , Scobligacionis antedicte omnis dubietas removeatur in pos-terum, ipsas feci sigilli mei munimine corroborât. Testesautem qui interfuerunt, sunt isti. Petrus Abbas de supe-riori ( 1) insula. Sigmand Prepositus Monasterii ( 3 ) Grandisvallis. Nobilis virRodolfus Cornes novi castri : Ulricus miles
xxvij
de Vbaeris. Rodolfus miles de Hiegcstorf. Girardus miles deVaste transversa. Henricus miles de Thelsperc. Warn crusDapifer Basisten : Henricus & Johannes milites de Biello.Jacobus miles de Muríngen. Ulricus miles de Cerliaco (4),& asti multi tam Clerici quam Laid. Actum apud Bielloanno Domini m. cc. xxx. iiii.
„ — — ....--L- jL.igcru, uu í.iger\
Bailliage de Nydau ou Nidau , au Canton de Berne.
(2.) L’Abbaye de Vile de Saint-Jean , Ordre de Saint Benoît, située àl’endroit où la riviere de Z il ou Ihìde entre dans le Lac de Bienne ,aujourd’hui un Bailliage du Canton de Berne.
(3) L’Abbaye de Grandfilden ou de Munster, dans le Munsterthal , enFrançois Grand-Val ou Moutier en Grand-Vatix dans le Val-Moutier ,Ordre de Saint Benoît, dans l’Évêché de Bâle ; elle a été transférée à Delemont,depuis le changement de Religion arrivé dans le Val-Moutier.
(4) Ce Chevalier Ulric de Cerlìer , autrement à’Erlach , étoit de la mai-*íòn de ce nom, si illustre dans les Annales de Berne.
^ -r* XV V X X.
Diplôme de Rodolphe , Roi des Romains 3 daté de Baie le2.6 Novembre i2y5, en faveur de la ville de Bienne.
Original dans les Archives de la République de Bienne, & copie dans leRecueil, Helveticœ Cartœ, tom. II, pag. toi, manuscrit in-fol.même Bibliothèque de M. le Baron de Zur-Lauben .
R
U D o l p h u s Dei Gratia Romanorum Rex, femper
- -7 —
Augustus, Villico, Consulibus & Universitati civium inBiello, gratiam, pacem, Sc omne bonum. Dum ob fpe-cialem dignationem Sc dilectionem quam ad caristìmumPrincipem nostrum, Heinricum Dei gratia Epifcopum Ba-silienfem, ob laudabilia, & utilia obfequia, que imperionostro, & nobis fidelistime impendit, habere impendimus,Vos & oppidum & Castrum in Biello ( quod vulgari con-fuetudine Civitas vocatur ) gratiis & favoribus fpecialibusprosequi cupimûs : Vobis univefsis civibus ad predictamcivitatem de Biello pertinentibus, de singulis gratia duxi-mus concedendum, tenore presentíum, & etiam indulgen-dum, quod emni privilegio &c libertate ac jure quibuscives & major civitas Basiliensis utuntur, gaudeatis inté-gralités , & fruamini in futurum. Nulli ergo hominum li-ceat, banc nostre conceísionis gratiam infringere, vel eiaufn temerario convitiari Et qui facere forte prefumpferit,gravem nostre indignationis fe noverit incurfurum offenfam,presentium testimonio literarum sigilli nostri Regii muniminesigillatum, Datum Basilee sexto Calendarum Decembris,Indictione quarta. Anno Domini m. cc. lxxv. Regni vetonostri anno tertio.
N° XXXVIII.
Traite d Alliance défensive , pour cinq ans , entre les villesde Bienne & de Berne , en Septembre i2yc>.
Original dans les Archives de Berne & de Bienne, Sc copie dans le Recueil ,Helveticœ Cartœ , tom. II, pag. 2.49-130, manuscrit in-fol. mêmeBibliothèque de M. le Baron de Zur-Lauben.
1 r Kichart , Ritter , Meyer Zu Biel die Rœth uni EsterGemeind desfelben orts , thun Kund Maniglichen , das wìr und mitunferen einhâligen Rath uni bey leiblich von uns gethanen eyidenen von Bern , namiìch dem Schuldháfen , Rath nnd der Ge-meini des felben Orts veránìget und verbundet haben , von disenttag bis auff naechft Kiinfftige IVienacht und von genanter F/ie~