PREUVES.
XXIX
Bomini Hartmanni quondam Comitis de Kyburg. Sta-tuentes inter ipsos Sc nos de ipíbrum libero consensu quodsuper omnibus actionibus & quereíis , quas inter nos feu adinvicem habemus & habebimus usque ad finem dictorumdecem annorum , ad dies inter nos Sc ipsos asiìgnandosapud Arberg yenire debemus Sc eligere duos Judices denostro consilio ex parte nostra, & ipsi 6militer duos deconíìlio ipsorum, Sc quidquid illi quatuor vel major parsex ipsis, super eisdem actionibus sive quereíis ordinaverintex amore vel justifia cognoverint, debet a partibus bine Scinde firmum permanere. Si vero dicti quatuor Judices utdictum est, a nobis Sc ipsis eligendi, pariter discordaverint,tune Scuitetus noster de Berno, Sc Villicus ipsorum, quitune temporìs fuerit, debet esse tanquam média Sc com-mutais persona Sc quibus duobus predictis Judicibus ipsiduo consentirent, illorum ordinatio vel recognitio debet apartibus laine inde inviolabilités observari , & cause sicmote inter nos Sc ipsos laine inde & movcnde dcbeant finiri& terminari intra quindenana postnaoduna proximam postincoationem actionis sive querele. Sciendum est etiam, quoddicti Scuitetus Sc Villicus plenam simul laabent potestateminter partes laine inde prorogandi dies Sc ordûaandi superlais que eis proposita fuerint, si predicti quatuor Judicespariter discordaverint, secundum anaorena vel justitiamprout eis videbitur expedire. Stafutuna est etiam inter ipsosSc nos, quod nullus ex nobis allquem ipsoruna debet coramaliquo Judice sive judicio Ecclesiastico, vel seeulari, necetiana convenire intra spatium dictorum decem annorum.Nullus etiam nostrum debet aliquem conjuratorum nostro-rum de Biello predictoruna impignorare preterquam fumaidebitorem vel Fidejussorem. Pro debitis aut quibus nonconfiteretur aliquis sed negatio sieret, venire debet conque-rens coram aliorum judicio, Sc ibidem infra tres dies pro-xinaos postquam actionem suam ibi in judicio proposueritjustitic complenaentuna facere tenentur conquerenti. Et utpredicta onania & singula rata , sir ma , Sc intégra a nobispermaneant, nos Scuitetus, Consuîes 8c tota communifasBurgensiuna de Berno, astrinximus nos Sc astringimus perprésentés, quod juramenta a nobis corporaliter Sc solem-niter levatis naanibus nostris prestita , antedicta omnia Scsingula, sicut prescripta sunt, rata Sc si r ma tenere Sc in-violabilités observare, quolibet sine dolo. Preterca promit-timus predictum Sc antedictum vinculum nostre Sc dìcto-rum conjuratorum nostrorum de Biello cònfederationis re-novare in ulterio anno dictorum decem annorum , infraunum mensem proximum, postquam ab ipsis vel ipsorumcerto nuntio erimus requisiti, quod Sc equaliter ipsi facerenobis tenentur ; Sc in robur Sc testimonium omnium pre-missorum Sc singulorum, nos commutâtes predicte Bur-gensium de Berno Sc de Bielle sigilla nostra appendi feci-mus scripto presenti.
Battrai Sc actum Berno, séria secunda proxima post Fes-îura Beati Michaelis Archangeli anno Bomini mccc. sexto.
N° X L I.
Acte y daté du z 4 Février r 40 5 y par lequel Humbert dcNeuchâtel permet aux Habitans de Bienne de rebâtirleur ville , brûlée par b Evêque Jean de Vienne } sonprédécesseur .
Original dans les Archives de la ville de Bienne, & copie dans le Rercueil, Helvedcœ Cartœ, tom. III, pag. 390, in-fol. même Bibliothèquede M. le Baron de Zur-Laubm,
x R Humbert von Nuwenburg von Gottes Gnaden BìfcìwjsBasel bekennen uns ojfentlich uni thun Kund allen den die diesenbries ansehend oder hoerendt lesen nu oder kienach. Aïs unser fiatBielle gelegen in Losner ( 1 ) bisiumme bey herren Johannes vonVìenna Bifchoffs %u Basel leìten ward uberfallen und iiberront , uniouch an den ringmauren und thiirne ah gar schàdlich verwustetund \erfioert, das dieselb unser fiait lang ? L eit wurd œde und ivuefiegelosen von allen dieso da gesesen , und ivohnhast waren , und da.nìemand beleiben noch beleiben wolte AU wir des eigentlhh mitgewiser guter Kundschasst underwifi find , und w and nu von dcje'deniibersallens verwuefiens und ? t erfioerens uegen, die ringmauren und.thiirne an der selben unser fiatt Bielle noch an uiel enden wueslefind und notdúrstig , wenn je bejserende und %e buivende in derselben unser fiatt Bielle. Aber wirhalea ein ait Burgfialmitjhinetdie dahar bey \eìten sufi find \e;gangen und \ertragtn, und nochtâglich \ergangen und vertragen werdind , und um das diefelbe unser fiatt Bielle werde siirgebejjeret und gebuwen , so habenwir Humbert Biscliojs\e Basel obgenont mit guter vorbetrechtung undmit Rathe wfser leuten sûr uns und filr unser nachkommen, demMeyger , dem Rathe und der Gemeìnde der obgenanten unser fiatBielle und ihren nachkommen verhengt goennend und erlaubt undgœnnen verhengen und erlauben ihnen mit urkunde diss brieses andem selben unserem Burgflal uni us und an dem Bule und hubelda vor leìten die Burg was, fieìne\e nehmende und \e brechendeah viel fie da finden und gebrechen meegent und diesellen unserfiatt Bielle damitte bejserende und \e buivende an den saute dafie das je aller nut\efi und nothdurssúgefl dunket, dock also dasfie den Thurn so noch doselbs flaht auch deken und bejjeren und inehren haben , und halten und diss, iu einem ojfenbaren urkunde dissdinges , haben wir. Humbert Bifchoff \e Basel olgênant unser Ingefigelojfentlich gehenckt an diesen bries.
Geben auf fi.Valentins tag ( .) , des Jahres daman laite von GottesGeburthe Tausend und vierhundert und funss Ja.hr .
(i) Diocèse de Lausanne,
(-,) La Fête de Saint-Valentin tombe le 14 Février,
X L I I.
Traité fi alliance, conclu pour dix ans, le 22 Juin 133F,
■ entre Rodolphe , Comte de Neuchâtel } &'la villede Bienne.
Original dans les Archives du Comté de Neuchâtel, & de la ville deBienne, & copie dans le Recueil, Hdvetìcœ Canoë , tom. III, pag. 35,manuscrit in-fol. même Bibliothèque de M. le Baron de Z ur-Lauben.
o s Rodolphus Cornes &: Bornions Novi Castri, notumfacimus universis, quod nos cum diícretis viris , videlicetVillico, Consulibus & Communitate Burgensium oppidide Biello usque ad festum Beate Marie Virginìs hiemalis pro-
h
Tome L