P R E U V E S.

t

xxxiii

feu queítio, ad diem feu ad dies compétentes apud Mur-tium (i) feu apud Walperzville (2), ubi nobis placuerithinc Sc inde venire tenemur, Sc procurare, quod ad arbi-trium quatuor honestorum, quorum ab utraque parte duofunt eligendi, alter alteri nostrum faciat amoris vel Justifiecomplimentum.

Preterea est feiendum, quod cum nos simus Burgensis deFriburgo tenemur iitfra quindenam post requisitionem Bur-gensium de Berno Sc eorum certi nuntii dictant Burgensiamïriburgensibus demandare, Sc lapfa eadem quindena pro-mittimus, quo supradictos Bernenfes contra Friburgenfesdeífendere & iuvare. In quorum omnium testimonium Scroboris fírmitatem sigillum nostrum prefentibus litteris du-ximus apponendum, Datum Anno Incarnations Dominicemillesimo trecenteíìmo feptimo pridie Calendarum Martij.(r) Morat.

(x) J^alptrswyl , Paroisse du Comté de Nidau qui appartenois alors àla Maison de Neuchâtel, & qui forme aujourd’hui un Bailliage du Canton deBerne.

N° L.

Diplôme daté de Nuremberg le go Juin ig 58 par lequelF Empereur Charles IV donne à Louis, Comte de Neu-châtel & à ses héritiers } le droit de battre monnoie dor& dargent à son coin.

Original dans les Archives du Comté de Neuchâtel, & copie dans le Recueil,Helvaicœ-Cartœ , T. III. pag. 187-189. manuscrit in-fol. dans laBibliothèque de M. le Baron de Zur-Lauben .

In nomine Sancte Sc Individue Trinitatis féliciter amen.

Carolus quartus Divina favente Clementia RomanorumImperator femper Augustus Sc Boemie Rex, ad perpetuamrei memoriam. Quamvis imperialis celsitudinis circumfpectabenignitas univerfos fídeles fuos quos sacrum Romanorumambit Imperium, confueta'liberalitatis clementia teneturproíequi gratiofe. Illos tamen uberiori quodam favore pro-fequitur qui íingularis devotionis studio Sc approbata fideiconstantia claruerunt, ut sic quos propria virtutis industriaad Majestatis ipsius obfequia pròmptos reddidit gratiarumfacit liberalis exhibitio promptiores. Sic pro parte NobilisLudovici Comitis Novi Castri fidelis nostri dilecti Majestatinostre nuper oblata fupplicatio continebat.

Quod cum ab antiquo Sc multis temporibus retroactis iti-nera, Sc strata publica mercatorum Sc omnium viatorumper oppidum feu burgum Novi Castri tranfeuntium in eo-dem oppido de omnibus Sc singulis mercimoniis, rébus,equis feu denariatis cuiufcunque qualitatis aut condítionisextiterint, nomine Sc vice ipsius Comitis Telonium & Pe-dagium accipi confueverit Sc requiri. Sc demum mercatoresSc viatores ceteri in majori parte a métis Sc confinibus dictioppidi déclinantes per vias infolitas ambulare confueverint,in ipsius Comitis & heredum fuorum jacturam Sc difpen-dium manifestum. Supplicans proinde quod indemnitatesua de fpeeiali favore nostre celsitudinis dignaremur confu-lere gratiosè, Sc viam predictam, qua per ante dictum oppi-dum Novi Castri diutius jam temporibus ambulari Sc ob-fervari confuevit, penes vel per Bellarn aquam, qui locusinter Cletas (1) Sc Jogine (z) situatur, mandaremus reduciSc reponi, ut liceat eidem Comiti nec non heredibus & of-ficialibus a fervitoribus fuis, quos adhoc duxerint deputan-dos ab omnibus mercatoribus, viatoribus Sc ceteris per-

Tome /.

fonis per Bellarn aquam tranfeuntibus de mercimoniis ré-bus , equis, denariatis Sc ceteris quibufeunque materiis ap-probata Sc confueta telonia & pedagia postulare. Ea condi-tione adj ecta quod a mercatoribus Sc viatoribus ceteris inNovo Castro nullum telonium feu pedagium amplius exi-gatur. Nos igitur eiufdem Comitis indemnitati affectantesconsidéré gratioíè petitionibus ipsius fufficienter auditis, ad-vertentes quod huiufmodi fupplicationes cum racionabstessi n t & juste, exaudiri merito promerentur, predicto ComitiSc heredibus fuis auctoritate imperiali qua potimur, damusplcnam licentiam Sc omnimodam facultatem predictam viamad Bellarn aquam ut promittitur remittendi Sc ibidem abomnibus mercatoribus, viatoribus, feu ceteris perforais tran-feuntibus de mercimoniis , denariatis, equis, Sc rébus aliisconfueta pridem Telonia Sc Pedagia per fe aut per fuos fer-vitores, quos ad hoc exequendum statuerint repetendi, sicquod in Novo Castro amplius nullatenus repetantur. Ut igi-tur gratiam gratia cumulemus predicto Comiti fideli nostroquem favore Sc benevolentia profequirriur fpeeiali Sc here-dibus fuis licentiam damus Sc plenariam potestatem mone-tam auream vel argenteam ex novo cudendi, Sc cudi, feufieri faciendi, feu difponendi ad instar preclarorum Sc ma-gnatum ceterorum Sc oppidorum Imperialium, qua in pu-ritate Sc bonitate ceteris denariis, feu monetis circumvici-narum partium sitequalis, sine tamen prejudicío iuris alieni.

Mandantes universis Sc singulis nostris Sc fa cri Imperiifidelibus, Sc fubditis ad quorum notitiam moneta dicti Co-mitis pervenerit, quatenus denarios aureos Sc argenteos,qui in moneta dicti Comitis fub signo quod duxerit impri-mendum extiterint fabricati fecundum cenfum & valoremfuum sicut aliam currentem monetam, pro rempote omniloco Sc hora accipere feu acceptare debeant, contradictioneSc diffîcultate quibuslibetprocul motis. Nulli ergo hominumliceat hanc nostre Imperialis majestatis paginant infringere,vel ei aufu temerario quomodolibet contraire fub penacentum marcarum puri auri, quas ab co qui contravenerittories quoeiens contrafactum fuerit, irremiísibiliter exigivolumus Sc earum medìetatem fifeo imperialis nostre ca-mere, residuam veto partem injuriant passorum usibus ap-plicari. Signum Sereniísimi Principis, Sc Domini, DominiCaroli quarti Romanorum Imperatoris invictiísimi Sc glo-riosiísimi Bohemie Régis. Testes huius rei funt Illustras Ru-dolphus Dux Saxonie Sacri Imperii Archimarescallus, vene-rabilis Johannes Olomucensis Ecclesie Epifcopus, Sc IllustresRudolphus Austrie, Stirii Sc Carinthie, Bollco Falckenber-gensis , Frìdericus de Teck duces , & Wilhelmus MarcltioMifnensis , Sc fpectabiles Ulricus Senior de Helfcnstcin*Johannes de Rez Burgravius Magde-burgensis, Heinricus ScGuntherus de Sclwarzenburg Comités , Sc Nobiles Rudol-phus de Wart, Conradus de Hohenburg , Frìdericus de''ífildsee, & Bufco de Wilhartus Sc alii quam plures nostriPrincipes, nobiles Sc fideles.

Datum Nuremberg anno Domini millesimo trecentesimoquinquagesimo octavo, Indictione undécima,pridie Calend.Julij, Regnorum nostrorum anno duodecimo, Imperii vetoquarto.

( 1 ) Cletas , en François Us Clées ou PEfcUes , petite ville du Canton deBerne, dans la montagne , fur la rivière d 'Orbe dans le Bailliage dTverdun. Ony volt les ruines de Fancien château V Esche s.

( i ) Jogine , aujourd’hui Joigne , dans le Comté de Bourgogne, fur kfrontière de la Suisse.

1