Buch 
Petri Andreae Matthioli ... Commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : ; adiectis quam plurimis plantarum, & animalium imaginibus quae in priore editione non habentur, eodem authore ; his accessit eiusdem apologia adversus Amathum Lusitanum, quin et censura in eiusdem enarrationes
Seite
490
JPEG-Download
 

490And. Matthioli Comm.Quorundam meo quidem iudicio, qui Symphytum petraeum putant eam esse plantam nullis non cognitam, quam officinaeerrores.SOLIDAM,& Solidaginem minorem uocant. Siquidem eam nihil prorsus Symphyti petraeinotis reffomnibus rei herbariae etiam mediocriter gnaris euidentius est, quàm ut à me indicari deceat. Neque etiam statCONSOLIDA MINOR.CONSOLIDA MEDIA.Dertheilgebr.de Votre.Acenseo idem Symphytum esse eam aliam herbam, cuius folia auersa parte purpurascunt, quae ab herbarijs uulSolldaginisüSOLIDA media nuncupatur, ab aliquibus uerò Laurentina,& à Senensibus Morandola. Harum meminoris,& rum stirpium et si nusquam, quod hactenus inuenerim, meminerint Graeci, aut Mauritani; eae tamen miguntmediae uires.prodesse existimantur disruptis, fractisque internis, et externis corporis partibus. Idcirco utiliter dantur pab alto deuolutis, ac etiam ijs, qui interna, intestinaue uulnera acceperint: nanque illa, sint uel exterius, uerillata, mirificè sanant. Tradidere nonnulli, qui rerum experimenta profitentur, Consolidam mediam uocasanguinis grumos in uentriculo, uel in alia corporis parte concretos disijcere,& dissoluere. Illita uerò foliorum succum efficax medicamentum esse praedicant ulceribus omnibus in ore manantibus, exedentibusque, ac etiamstium, pudendorumque uirilium,& muliebrium. His omnibus facultatibus ea quoque praedita est, quam solidagminorem uocant, ut quidam existimant. Etenim ubi uulnera glutinare, adstringere,& reprimere sit opus, minusurpant, quam etiam altera longè praestantiorem esse saepenumero compertum est. Recensetur praeterea gernSaniculae unum nis inter Symphyti genera quaedam ipsis uulgaris herbam SANICVLAM appellant. Exit haefolissgenustaphyli maioribus: radice candida, tam miro naturae ipsius artificio nodulis, ac lacinijs quibusdamparum admirantur, qui tantum naturae opus diligenter intuentur. His utuntur in potionibus ad enterocelas,&Saniculae ali- interna uulnera, praesertim ad ea, quae in thoracis cauitatem penetrauerint. Plura insuper Saniculæ ostendumud genus.nera. quorum unum, quod aliquibus herbarijs Auricula ursi nominatur, folia fort plantaginis magnitudine, sed orsiora, ueluti fabariae uulgò uocatae, lacinijs circùm magno artificio factis à natura, colore in album flauescente.His alsgenus copiosè nascitur in agro Goritiensi monte Saluatino. Hoc caeteris praeferunt ad interocelas,& thoracis mSolidago alia.nera, si quotidie in potu sumatur: quin et ad alia uulnera. tam intus sumptum, quàm exterius illicumdenique annumerant solidaginem, quam uulgus medicorum Consolidam regalem,& ipsi sua uulgari lingua Riisporn uocant, quod sonat nobis Sperone da caualliere,& Latinis equitis calcar. Huic sunt caules cubiti altitudinefolia oblonga, tenuia: flores planè purpurei, magnitudine uiolae: e quorum basi corniculum eminet, antiqui calieffigie, unde illi à Germanis inditum est nomen. Laudantur flores ad rubentes,& instammatos oculos triti, Vnjrosacca illiti. Herba auxiliatur ardoribus, tußi, informationibus, uenenis, uomitionibus, biliosis affectibus,sae urinae, calculosis, ischiadicisque: quin& aluum citat. Verùm hoc solidaginis genus magis, quantum equidemCuminum sy luestre, quod a Dioscoride secundo loco describitur, repraesentat, quàm aliam quamuis plantam, ut jor