541In Lib. quartum Dioscoridis.Bmon uocatur, similem alteri facultatem habet, sedpeculiariter lupos, sicut illud pardos, interficere consueuit. Ha-denus Galenus. Meminit Aconiti etiam, Plinius libro XXVII. cap. 11. his uerbis. Sed antiquorum curam, dilt-Rentamque quis possit satis uenerari, cùm constet A conitum uenenorum omnium ocyßimum esse,& tactis quoque ge-nualibus foeninei sexus animalium, eodem die inferre mortem? Hoc quoque tamen in usus humanae salutis ueriêre scor-ponum ictibus aduersari experiendo datum in uino calido. Ea est natura, ut hominem occidat, nisi inueniat, quod in ho-mine perimat. Cum eo solo collectatur, ue lut pari intus inuento. Sola haec pugna est, quum uenenum in uisceribus repe-rit: mirumque exitialia per se ambo quum sint, duo uenena in homine commoriuntur, ut homo supersit. Torpescunt Scor-piones Aconuit actu, stupentque pallentes,& uinci se confitentur. Auxiliatur eis Helleborum album tactu resoluente, ce-ditque Aconitum duobus malis, suo,& omnium. Quòd si quis illa fortè ab homine excogitari potuisse credit, ingratè Deo-rum muner intelligit. Aconiti primum genus Graecè uocatur d'aévi 17ov παρδαλιαγ κς: Latinè, A conitum interficiensperdos ac panther as: Italicè, A conito pardalianche: Germanicè; Vuolffs beer,& Doll uurt: Hispanicè, Centelba: Gal-Née Herba de la tora. Alterum uerò genus Græci ἀκόντον κυνοκτόνον dicunt: Latini, Aconitũ synoctonœ& Lycoctonῦ:Etall, Aconito einoctono: Germani, Vuolffs uurtz: Hispani, Verua mata louo, et Verua de balbefteros: Galli, Patelouine.Appendix.CONBADVS Gesnerus hac aetate eruditione, ac copia rerum clarissimus medicus suo, quem de raris,& admiran­ Còradi Ges-des herbis appellauit libello, de primo Dioscoridis Aconito diserens, quod ipse vulgus sequutas Toram appellat, non neri caluniaeosum imaginem nostram in huius capitis initio appictam pluribus impugnare nititur, sed(vt arbitror) muidorum po- retunditur.autus quorunda suasionibus, quàm sui ipsius genio excitatus eò immodestiae, iniurixque peruenisse demonstrat, quò haud-quaquam decere crediderim honestos quosque viros defectere. Quamobrem non postum non admirari, Gesnerum, quemhaftenus modestissimè de omnibus scripsisse constat, nunc primum longè aliter se gerere, praesertim cùm certò sciat seiam plura magna edidisse volumina, quae censuris innumeris non uacabunt. Ecquid profectò turpius, detestabiliusque Ges-dero cuenire potuit, quàm infidelitaris illum arguere hominem, cuius authoritas, integritasque tanta iamdudum fuit a-cudipsum, vt innumeris ferè locis in libris de animalium historia, alijsque voluminibus non solum illum laudauerit, pro-bauent, ac etiam obseruauerit, sed illius scriptis, inuentisque pro lui commodo vsus sit, ac multa illi accepta referre pos-int? Exenim non abest suspicio, quin eius synceritatem vafer quispiam labefactauerit maleuolus,(nam& alios synce-cos, ac probos viros ab ipso deceptos scimus) quo postea factum sit, vt dum is immeritò nostram accusat imaginem, a-Gesueri la-Siam ipse in medium afterat, quae(face eius dixerim) meritò damnari poffit, quum planta, quam ipse pro primi generispfus.conto pioit, de quo Dioscorides,& atiquorum alij meminere, nullis prorsus notis legitimum illud Aconitum re-terae. Adeo. vt. ágenaino non minus differre videatur, quàm coruus à cygno. Nam vbi hirsuta folia? Vbi Cucumeris,aux Cydamini facies? vbi plura quàm vnum tantùm solium? vhi radix caudae Scorpionis aemula? v bi(Dij boni) ala-baftri splendore? Nullum penitus talium notarum apparet vestigium. Quamobrem plurimum mirari subit, quod qua-fascinatus maluerit Gesnerus imperitissimi olitoris, cuius balistae se telum effecit, contra nos probare sententiam, quàmTheophrastum, Diotcoridem, Plinium, Oribasium,& alios quot quot sunt clarissimi nominis authores admittere. Ad-haec non video, cur ea ratione adducatur Gesnerus, vt non putet imaginem nostram nisi fictitiam, quòd scilicet nimis ar-tificiosa sit radix,& quòd absque vllis videatur fibris, quum aliarum etiam plantarum habeantur radices omninò glabraartificio editae longè maiori; vt inventaria vocata,& in eo Saniculae genere, quod album Germani vocant, cuius fu-petius inter symphyta meminimus, uideri potest. Sed dicat Gesnerus, obsecro, quot nam in suis de animalibus libris fi-Cinus appinxit imagines? longum sanè effet recensere. Recensebo fortasse alias. Quippè vil minus ferendum, quàm Gesnerus nowem ab altero reposcere eum, qui suae reddere non possit. Sunt enim in promptu doctissimi viri,& in plantarum tatur-historia, ac facultate exercitarissimi, qui rerum ueritatem optimè norunt, quorum nomina, etsi copiosum non efficiatnumerum, latius mihi fuerit ijs commendari labores nostros, quàm à caereris improbari. Equidem Gesnero alioqui viro doctissimo nostri Aconiti stirpem mittere possem, nec me taederet ad montes illos me iterum recipere, licet maghaintercedat inneris distantia. Atqui quum plantam non requirat, sed duorum, aut trium eruditorum testimonia, haec sem-in promptu erunt. Viuit Georgius liberalis pictor, qui plantam delineauit; Viuit Petrus Spezzalancia, qui eam ef-Matthioli teVmit Franciscus Melchiorius medicus Tridentinus, qui nobiscum ierat. Vino ego(Dij boni) qui adhuc fidei stimonia ad-est praesta re possum;& montes viuunt,& extant, qui tales nobis alunt plantas. Muum fanè, quòdt iam tam morosi uersus Ges-sunt homines, vt niil aliud extare terris, maribusque censeant, quàm quod ipsi taurùm viderint. Verù m enimuerò non nerum.postum fatis explorare Gesneri mentem, quippè qui haec,& alia nonnulla aduersum me prius scripserit,& nunc primùmnos honestebenigneque defenderit aduersus Guilandinum quendam Borussum, qui ad ipsum epistolam quandam feri-bens de Bulbo Castaneo, Trasis, Moly, alijsque nonnullis barbara quadam inuidia fauciatus citra causam omnem, ac ra-Melchioristionem remulenti hominis instar, acrius, immodestiusque, quinetiam iniquius quàm parfuerat, in nos inuehitur. Sedhier etiam nobis, obseero, parumper vnà cum Gesnero, quem tamen suis maledictis fautorem sperabat, tam impuden Guilandinitus hominis rabiem repellere. Nam quis hoc pati possit? Quis non modestiae fines praetergrediarur, vbi tantum con¬Aplosatemeritas.Cumeltis, calumnijs,& imposturis fuerit laceflitus? Nihil est, quod bono, doctoque uiro grauius, molestiusque contingatquam si fenferit labores suos ab imperitissimis hominibus rabinibis morsibus carpi,& praeter equum impugnari. Id, quodhaut nostro tantùm aeuo, aut mihi soli euenireelle perspectum haberem, dolerem primùn horum temporum nequitiam,tende uerò fortunam meam geplorarem. Verùm quum id omni tempore fuisse commune animaduertam, eamque fuisseComper bonorum, doctorumque virorum conditionem non ignorem, vt inuidorum te la euitare, rabiemque effugere neutiquam possint, facilè aequo animo patior quorundam audaciam, insignemque temeritatem. Inter quos nulli mihi secundusvodetur Borussus ille, quem potius(vt ita dicam) Maraffum vocauerim. Quid? Mihi blatero inuidiam parare credit, quòcme herbationum Deum appellat? An nescit rabula, non aliam ob causam labores nostros in omnium ferè studioso-cum manibus florescere,& legi, laudari, fouerique ab omnibus, quàm quòd ij de re herbaria benemeritum me iudicentminetiam ob id mihi tantas agant, habeantque gratias, quantas miha uix meritus esse uideor? At qui is, tamet si stultis-saus fit, in hoc tamen(me hercule) sapere videtur, quod corium illud suum tanti faciat, vt Matthioli pelli antefererom iudicet, quod sibi aliquandò ex vsu fore putat. Seruet ille suum corium diligenter inunctum,& magno existimetRitio. Quippè nisi proprio fuerit adiutus corio, parum aberit, quin liuoris intumescentia rumpatur medius. At vi-deant candidi, pijque lectores, quaem hiscocrisi inceperit in nos inuehi Guilandinus, quum primùm inquit. Non is fum, qui& imposturis inamem gloriolam aucuparivelim. Mentiri nescio, nec siscirem, velim, quum tamen til magistetur, quàm calumnijs, maledictis,& imposturis synceritatem,& modestiam nostram impugnare;& id me ferpnte afferat, quod nusquam in nostris legitur commentariis. Sed nescio quomodo turpiora sint uitia, quàm quae virtu-tum specie celantur. Portò si quandoque fortassè nonnullas bonas horas malè consumpfero, ut huic impudentissimocon-