Buch 
Petri Andreae Matthioli ... Commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : ; adiectis quam plurimis plantarum, & animalium imaginibus quae in priore editione non habentur, eodem authore ; his accessit eiusdem apologia adversus Amathum Lusitanum, quin et censura in eiusdem enarrationes
Seite
548
JPEG-Download
 

ier 548And. Matthioli Comm.positione medicamentorum, quem non pridem locupletatum edidit, hermodactylum Pauli describens, inqaehabet radicem albam, er assam, ac modicè duram. atque is est, qui in hodiernum diem nomen hermodactyli inmedicorum retinet. A'Paulo quoque hermodactylus appellatur. Ex ijs nimirum uerbis Fuchsius sibi persuedetur hermodactylum communis usus eundem esse cum Pauli hermodatylo: cum tamen omnibus ferè constetijaliud esse quàm Colchicum. Quocirca nulli equidem dubium esse puto, quin Fuchsius hac in re deceptus sit. mysiae Tubingenses pro hermodactylo aliam usurpent radicem ab ea, quam hactenus in reliquis Germaniae thanolijs usurpari uidimus. Caeterum Epheimerum, quod syluestrem Irin appellant, in Ananienfibus montibus tamtis, quàm in syluis copiosè nascitur, ubi indigenis uocatur uulgò Giglio matto, hoc est, Lilium stultum. HanFuchsii erra­ nisi me fallit iudicium, omnes prorsus notae conueniunt, quae alteri Ephemero à Dioscoride tribuunturtum.que fit, ut in hoc Fuchsius, uir alioqui doctißimus, aperte errasse deprehendatur, qui plantam uulgò Liliulium uocatam Epheimerum alterum,& non lethale esse contendit. Quandoquidem illud folia lilio latiora,angustiora,& dißimilia profert: caulem non lilij modo, sed gracilem,& staminis instar tenuem: radicemitlem, quae capillaribus diuiditur fibris, tantum abest, ut digiti craßitudinem aequet, qualis in Ephemero rey-Praeterea neminem adhuc reperi, qui tradat Epheimerum flores ferre suauiter olentes: cùm tamen Lilij concti flores adeò iucundum spirent odorem, ut eius gratia ab omnibus maximè expetantur: id quod nunquampraeterijsset Dioscorides in re herbaria grauißimus author, praesertim quòd ea nota fuisset Ephemero insignittabilis. Ex his igitur colligendum esse patauerim, non solum Fuchsium in aperto errore uersari; sed reliquotqui Lilium conuallium uocatum Epheimerum esse contendunt. Sed ad Colchicum reuestamur. Floret hoctempore, floribus croco aemulis, nullis tamen emißis folijs, nisi appetente uere, quo tempore subrubium gigniquibusdam folliculis inclusum, iuglandium similitudine. Verum hoc tempore radix ei dulcis non est, quemacautumno, sed lacte praegnans,& amara inuenitur. Quare hic cogimur dicere,& fateri, quòd hoc non ogMonachorum rit Dioscorides, uel saltem, quòd indicitum id omiserit. Porrò in communem illam ballucinationem antemhallucinatio. deducti sunt et patres illi reuerendi, qui in Nesuem commentarios ediderunt: quippe qui nullam faciant diiinter Colchicum,& Hermodactysum, idque apertè asserunt. Quorum etiam auctoritate fr eti pharmacoponpossunt, ut cum maximo humanae uitae detrimento colchicum catapotijs immisceant. Quare caueant meoplasiarij, neque facile fidant ijs, quos magis decet libros sacros, quàm medicos euoluere, ut animabus pouvamcorporibus mederi sciant. Caeterum colchici floribus, ut audio, utuntur Turcae, cùm inebriari uolunt: eosit,Ephemeri ui- no macerant, eoque poto adeò stupidi redduntur, ut in ecstasin abeant. Vtriusque Epheimerimeninit Galenres ex Gal.VI. simplicium medicamentorum, sic inquiens. Epheimerum non illud lethale seu deleterium, quod C-Collcant, sed alterum, quod& Irin agrestem cognominant, folia,& caulem lilio similem obtinet: radicem onon rotundam ceu colchicum, digiti potißimùm craßiturHELXINEautem adstringens,& boni odoris. Ex quibus palàm finistae sit facultatis, temperaturaeque, nempe repellentis,digerentis. Testificantur uerò id opera, quae particulSiquidem non inefficaciter radix eius in dentium dolorntur:& folia tuberculorum tum augmento, tum uigorie oOportet autem ea in uino decocta, priusquàm pus mouere. Planta, quae Graecis κoλχιυον, Latinis ColchicunNomina.bus agrestis uocatur: Arabibus, Surugen: Italis, Colchicmanis, Zeitlosz,& Vuild saffran bluom: Gallis, Monchien,& chiennee. Quam uerò Graeci ἐφέμερον,Epheimerum dicunt: Itali, Ephemero. At quae rectoGraecis ἐρμοδὴμ[υλος, Latinis quoque Hermodactyltur: Italis, Hermodattilo: Mauritanis, Surugen, uelSita tamen ut hanc cum colchico aperté confundant.PCAP. LXXἐλξίνη. HELXINE.EHELXINE nascitur in parietinis, sepibus,cerijs. folia ei mercurialis insunt, hirsuta: caulicunderubentes,& circa eos ueluti semina aspera, adhaerentstibus. Folia refrigerandi, spissandique naturam havqua ex causa sanant illitu sacros ignes, adusta, condeEmata, panos incipientes, tumores, inflammationesqueSuccus eius cum cerussa, ignibus facris,& ulceribusserpunt, commodè illinitur: imponiturque godagrisBhircino adipe, aut cerato cyprino: veterem tussimdat, instar cyatti haustus: tonsillis inflammationemtientibus utiliter& gargarizatur,& oblinitur:dolorem cum rosaceo, instillatus leuat.selbeHEL.