1568And. Matthioli Comm.cum pane trita illinantur: decoctum potu vrinam ciet. Nonnulli, quòd apes alliciat, properia serunt.CREDIDIMVS iandudum Cytisum, si tamenis in Italia proueniret, non aliam esse plantam, quam deCytisi consi-deratio.folij odorati speciem, quae Romanis uulgò appellatur Tribolo, alijs uerò Trifoglio cauallino, hoc est, Triftum.num, eo quòd equis gratißimum sit pabulum, cùm nulla sanè mihi occurreret planta, quae magis notis omnemprae se ferre uideretur. In hanc opinionem me primùm deduxerat Plinius, quòd scripserit, iumenta degustamhordeum spernere. Nam cùm certò scirem, equos adeò huius Trifolij genere auidos esse, ut eo magis delectemishordeo, auena,& reliquis frugibus; idcirco uidebar, non temere adduci, ut crederem, hanc stirpem legiumCytisum, praesertim cum pluribus constet notis, quae Cytiso respondent. Huc praeterea alia accedebat ruungcum Dioscoridem uiderem de Cytiso inter herbas, non autem inter frutices,& arbores disserere, non aliud 9mihi persuadere poteram, quàm quòd Cytisus esset herba potius, quâm arbor: praecipue cùm palàm sit,herbas,& foenum potius depasci, quàm arborum frondem. Siquidem eruo, et medica herbis antiqua aetatqam,& pecora alebat, ac saginabat. His itaque rationibus fretus(tunc enim plura neglexeram inuestigare) adduerout existimarem, illud Trifolij genus odoratum omnino esse Cytisum. Verùm enimuero cion postea rem banc accorectiusque extendissem, me in errore uersari deprehendi. Proinde in praesentia non grauabor priorem mutanCytifus fri-tiam, constanterque affirmare, aliam ab illa planta Cytisum esse: nec eam quidem herbam, sed fruticem, quodtex est, norarborescat. Non enim is sum, qui opinionis alicuius sustinendae gratia adeò pertinax esse uelim, ut falsiherbaquàm uerùm tueri contendam. Sed quòd iure putem in aliam me denenisse sententiam, facit in primis 9bro primo de antidotis, ubi Cytisum fruticem esse myrti magnitudine scribit, his uerbis. In Mysia quoque,nostrae prouinciae finitima est, tractis occurrit, quem Britton nominant, in quo mel Attico persimile magi-miratione conspexi. Extabat enim ibi quoque collis quidam non magnus, saxosus totus, thymo,& origanalibi locus erat Cytiso plenus. Apes plurimum mellis ex Cytisi floribus excerpere scriptores uno ore tratticosa uerò planta Cytisus est, eam altitudinem attingens, ad quam myrti crescunt. haec Galenus. Est deimquem Galeno subscripsisse inuenio libro XII. cap. 111. cùm inquit. Alterum est ebeni genus frutico sum, C& tota India dispersum. Et libro XVI. cap. XXXVIII. ubi inter arbores Cytisum enumerat, scribens. 2est, ilex, cornus, robur, Cytisus, morus, ebenus, lotus,& quae sine medulla esse diximus. Accedit his etumella, qui idem testari uidetur in calce libri v. ubi cum longius de Cytiso disseruisset, demum inquit. Hacta-boribus praecepisse abunde est. Horum itaque probatorum authorum testimonio planum fieri arbitror, Crescentem esse fruticem myrti modo, ut Galenus scriptum reliquit. Sed mihi quidem hactenus inter Italiiarboris instar adolescunt, nullum contigit inuenire, qui legitimè Cytisum referret. Caeterùm non apersuadeant, atque etiam scriptis tradant(ut Gesnerus in libro magno, quem de quadrupedibus ediuidisse, legisseque in Italia in syluis, alijsque syluestribus locis, qui per se tantum proueniat. Sed equidene,& ipsi decipiantur: quandoquidem ij, quantum ex eorum scriptis colligi potest, Coluteam sic Theopcatam sunnunt pro Cytiso. Neque propterea illud dixerim, quòd putem extisum sua sponte non preuenire,Columella lib. IX. cap. IIII. de re rustica, duplex sit cytisus, una satiua, et altera suae spontis: sed quamCytisi histo-Plinius, raram esse in Italia. De satina autem Cytiso diligentißime scripsit idem Columella lib. v. de re-ria ex Col.capite ultimo, cuius hìc uerba subijciam. Cytisum, inquit, in agro eße quàm plurimum maximè refert,apibus, capris, fubus quoque,& omni generi pecudum utilißimus est, quòd ex eo citò pinguescit,& lacunpraebet ouibus: tum etiam quòd octo mensibus uiridi eo pabulo uti,& postea arido poßis. Praeterea in-quamuis macerrimo, celeriter comprehendit: omnem iniuriam sine noxa patitur. Mulieres quidem sipremuntur, Cytisum aridum in acqua macerari oportet,& cùm tota nocte permaduerit, postero dicternas heminas permisceri modico uino, atque ita potandum dari: sic& ipsae ualebunt,& pueri abun-confirmabuntur. Satio autem Cytisi uel autumno circa idus Octobris, uel uere fieri potest. Cum terratgeris, arcolas facito, ibique uelut ocymi semen Cytisi autumno serito. Plantas deinde uere disponito,“quoquouersus quatuor pedum spatia distent. Si semen non habueris, cacumina Otisorum uere deponito,tam terram circumaggerato. Si pluuia non incesserit, rigato quindecim proximis diebus, simul atquedem agere coeperit, sarrito,& post triennium deinde caedito,& pecori praebeto. Equo abundedo xv.v.bubus pondo uicena, caeterisque pecoribus pro portione uirium. Potest etiam ante Septembrem satis conramis Cytisus seri, quoniam facilè comprebendit,& iniuriam sustinct. Aridum si dabis, parcius praeboto, 9uires maiores habet, priusque acqua macerato,& exemptum paleis permisceto. Cytisum cum aridumficere.Mcirca mensem Septembrem, ubi semen eius grandescere incipiet, caedito, paucisque horis, dum flaccescat, inbeto: deinde in umbra exiccato,& ita incondito. hactenus Columella. Plinius quoque Cytisi historiam coCytisi histosequitur libro XIII. cap. XXIIII. ubi haec habet. Frutex est& Cytisus ab Aristomacha Atheniensi mirisria ex Plin.praedicatus pabulo ouium, aridus uerò etiam suum: spondetque iugero eius annua H ƒ MM. uel mediocri/tus. Vtilitas quae eruo, sed ocior satietas, perquàm modico pinguescente quadrupede, ita ut iumenta bordem,nant. Non ex alio pabulo lactis maior copia, aut melior: super omnia pecorum medicina à morbis omni usu-te. Quin& nutricibus in defectu lactis aridum, atque in aqua decoctum, potui cum uino dari iubet,& firmfloresque infantes fore. Viridem etiam gallinis, aut si aruerit madefactum. Apes quoque nunquam deforebulo contingente, promittunt Demoeritus,& Aristomachus. Nec aliud minoris impendij est. Serituraut uere semine ut porrum, uel caule autumno ante brumam. Si semine madidum:& si defint imbres,