Buch 
Historia Matheseos Universæ A Mundo Condito Ad Seculum P.C.N. XVI. Præcipuorum Mathematicorum Vitas, Dogmata, Scripta Et Manuscripta Complexa. ... / Autore Jo. Christoph Heilbronner
Entstehung
Seite
253
JPEG-Download
 

DE PRÆCIPUIS MATHEMATICIS. 257

nem reſpondetur, Veteres hunc erroris fontem obſtruxiſſe eo modo, quem& prudentiores ex recentioribus Gnomonices ſcriptoribus inculcare ſolent,imponendo nimirum ſphærulam gnomonis apici: ſi enim ſphærulæ hujus um-re medium aſſumatur pro umbræ termino,& ejusdem centrum terminusaltitudinis gnomonis ſtatuatur; certiſſimum eſt altitudinem Solis hoe modoeaptam non egere correctione ante objecla. Veteres autem ejusmodi ſphæ-ras gnomonibus ſive obeliſcis impoſuiſſe, apparet tum ex eorum iconibusexpreſſis in nummis& lapidibus vetuſtis, tum vero maxime ex Plinii teſti-monio; qui de obeliſcis ſub Auguſto ex Ægypto Romam advectis verba fa-eiens, hæc habet L. XXXVI. c. io. Ei, qui eſt in campo, divus Auguſtus“zddidit mirabilem uſum ad deprehendendas Solis umbras, dierumque ac no-“dium mugnitudines, ſtrato lapide ad obeliſci magnitudinem, cui par fieret“umbra Romæ confetio die ſexta hora, paulatimque per regulas, quæ ſunt ex-re concluſæ, ſingulis diebus decreſceret, ac rurſus augeſceret; digna“eognitu res,& ingenio fœcundo. Manlius Mathematicus apici auratam pi-“lam addidit, cujus vertice umbra colligeretur in ſemetipſam, alia atque alia“merementa jaculantem apice; ratione, ut ferunt a capite hominis intellecka.,Non autem videtur MAN LN primum hujus rei auctorem fuiſſe, ſed potiusin uſum traxiſſe ea, quæ ab Ægyptiis in ſimili obeliſeorum uſu adhiberi per-pexerat. Si quis tamen acrius contendat, tempore ER ArOSTHENIS,ſimplices gnomones ſine pilis uſum obtinuiſſe, ei ſacile parata eſt reſponſio,modo vera ſint ea, quæ tradit CLEOME DES l. c. Ponuntur, inquiens,“etiam in hybernis ſolſtitiis horologia in utraque urbe,& utraque projici--ente umbras, neceſſario major invenitur Alexandriæ, quod longius abſit a“Solſtitio hyberno hæe urbs, capiendo igitur umbræ Alexandrinæ exceſſum“ſupra umbram, quæ Syene ſit, eam quoque inveniunt partem quinquageſi-mam maximi in Horologio circuli,& proinde etiam ab hoc dignoſcitur“maximus Terræ circulus 250000. ſtadiorum. Quocunque nimirum modo,in ambabus tamen urbibus æqualiter, obſervatio fuerit inſtituta, res ipſa eritalva: paucula enim illa minuta, quibus utriusque loci hatitudo æqualiter vela veritate deficit aut eandem excedit, inſtituto noſtro nihil fere quicquaàmetrahunt, modo conſtet de vera latitudinum differentia. Sed perguntERA TOSTAHENIs antagoniſtæ, objiciendo Tertio incertitudinem diſtantianter Alexandriam& Syenen, freti potiſſimum pLINII teſtimonio, qui1 V. c. 9.„Ditionis, inquit, Agybti eſſe incipit, a fine Æthiopiæ Syene;“vocatur peninſula centum mill. paſſuum ambitu, in quo Ceraſtæ ſunt“unde Arabiæ,& in adverſo Inſulæ IV. Philx ececcen. Paſſ. a Nili fiſſura,e appellari diximus Delta. Hoc ſpatium edidit Artemidorus,& in eo“

cer oppida ſuiſſe. Juba ccc οσM. pal. Ariſtocreon ab Elephantide ad“11 3 maxe