75 Hesperi et Phosphori
Parallaxis autem Solis eadem ex distantia ita prodibit. Ut 13400. ad 8000. itaparallaxis horizontalis Veneris die 2. Julii, ut supra reperta gr. o. min. o. sec. 24.tert. 20. sive tertiorum 1440. ad tertia minuta 858. qua; sunt sec. 14. tert. 18.pa-rallaxim Solis horizontalem.
VIII. Tandem ex notione distantia; Solis a Terra ita per observationes Veneris con-stituta procedimus facile ad distantiam Jovis & Saturni a Sole percipiendam , nempe to-tius systematis Planetarii-, cum Jovis distantia a Sole cjuintupla este demonstretur di-stantis Solis a Terra; Saturni vero distantia decupla elongationis Terrestris globi aSole, uti ex horum Planetarum Satellitibus in umbram incidentibus demonstratur.
Erit igitur solutio Problematis in Cosmographia, Astronomia, & Physica pra>stantistimi, nempe dimensio universi Planetarii systematis deducta veluti nobile corol-larium ex observata Veneris parallaxi, & adeo subtiliter accurateque definita ex hacmethodo, ut parem certitudinem vix expectare posse videamur ex alia quacumqueobservatione hactenus instituta.
IX. Cupiebam profecto repetere hujusonodi experimentum post annos octo evolutos,recurrente scilicet die 3. Julii anni 1724. accessu Veneris ad Regulum, & quidem itaadmovente stellam Planete, ut ferme se contingere viderentur. Verum ad collocan-dum Telescopium palmorum 23. in obsourato illo cubiculo tedium Palatinarum, quasincolebam sedente S. M. Clemente XI. anno 1716". cum in earum tecto fe-nestellam ad illa observanda aperueram, aditus mihi non patuit anno 1724. quo stu-diorum nostrorum Marcenas ille beneficus jam decesierat: neque alius opportunus adnovam observationem locus in asoibus a me conductis cfferebarur. Quare tempe-randum fuit a secunda indagine tam singularis experimenti.
X. Quod anno 1724. confirmare non potui per observationem disterentia; ascensio-nis recta; Veneris in vicinia Reguli conspicienda;, supplere conatus sum per compa-rationem paris disterentia; , multo tamen operosiore tentamine conquisitam , anno1727. die 19. Septembris, quando Venus Saturnus, licet pluribus Zodiaci Signisinvicem diffiti, describebant tamen cumdem parallelum diurnum, utpote constituti pariin declinatione Australi ab TEquatore graduum 19.
Ea constitutio elongationis utriusque Plancta; per plura signa in pari declinationeserebat, ut Veneris ac Saturni ascensionum rectarum disterentia; capi possent horis plu-ribus ante illorum transitum per Meridianum. Quare conjuncto utroque angulo antemeridiante & pomeridiane, ut ita dicam, illorum differentia;, multo sensibilior futu-rus erat commenius, quam si a Meridiani excursu per horas sex subsequentes ( utianno 1716. cum Regulo contigerat) ea disterentia observaretur.
Difficultas attamen suberat speranda; minutioris numerationis exacta; per horologiipendulum , requirentis omnimodam tequalitatern per horarum intervallum a Veneris ex-cursu fluentium ad ingrestum Saturni ad eumdem circulum horarium per fila micro-metri designandum.
Hanc tamen aequalitatem demonstrat tum doctrina oscillationum penduli a magnoGalilaeo inventa, & a subsecutis Mathenutum Professoribus aucta, ingenioscque ap-plicata horologiis ab opificibus eximiis, tum experimentum quotidiano ferme tentami-ne a me captum in Sirii excursu per Meridianum, quo de aequalitate regulari hu-jusmodi oscillationum horologii longiori pendulo instructi certus fio. Cüm in tectocollocaverim laminam ferream orthogonalem ad horizontem, ex Mamiano, a laminadistante plufquam pedibus sexaginta & indirectum plani Meridiani versus Boream si-to respectu lamina;, observo Sirium per hancdiopticam stabilem pedum sexaginta col-locato tripalmari Telescopio supra ferrum parieti firmiter infixum, Sciamini in tectopariter fixa; accedentem expecto, donec eamdem attingat. Hunc voco Sirii appul-