*3 a
pulis, tandem ä Prenisoccupata est, quibus tamen illam Romanieripuerunt, A Saracenis postmodum capta, inde aPipino ejectis,An.Chr.809. diuPisinis &Genuensibuscontentionis argumen-tum fuit: Donec ab Arragoni* regibus Hispan. regno innexa est:ä tempore Martini, qui mortuo in Sicilia Martino genero, Arago-niar, Sicili* & Sardinia: regna conjunxit, An. C, 1409. ubi hodieVice Rex. Surita Ind, lib.i. Mariana hb is. Cluv. band. Geograph,lib. tf. Grxcis ExgJH Sxfis. Irem 2 *gJMr 2 eegilb&'. Helych. 2«g-dtii, ix<r! 3 v fCljaiKjt tsAi unes A’pgaxijs, « >sA Etcflom, Vel potius 2«g-Aim, Dionys, Perieg.
Sets Sie r’ <s0’ji>7ig» xf kireigAT®- «>! Kug»^>.
Incol*Gr*cis plerumque "Zx^lSu.Sc nonnunquam SajJaiiei acXjsjJwiioi • Romanis veto Sardi. Nomen id unde originem tra-xerit , plane incertum est; quippe Graecorum fabulas sequi piget.Sic Marcianus Capella, lib. tf. Sardinia k Sardo,filioUerculis, appel-lata. Idetn habet Solinus cum Isidoro. Eadem Graecis X«*iJWjS&s& l'%iSm i figura fuit appellata. Stephanus. JL’i&Keiv JjjkJ\iolt stuxfa ust ktjpunx t%iet. Plin. ttb.}.cap. 7. S ardmiamTimatuSandaliotin appellavit, ab effigie solea, Alyrfilu« Ichnusam, a simili-tudine vestigii. Claudianus de bello Gildo»ico:
Humana speciem planta sinuosa figuratInsula : Sardiniam veteres dixere coloni.
Silius Italicus lib. 11.
Infula fluUifino circumvallata profandoCafligatur aquis, compressas gurgite, terraeEnormes cohibet nude. Jub imagine planta.
Inde Ichnusa priut Grajis memorata coloni«.
Pausanias in Phocicis: O "te/xg ry 2 c ifit V spater «71 jfi/i vari
to< imyugdm tffinv, eint eihe, P-'X^lular d[i «i xgrigmgjicui icorht-l'^ii isjzcv olxdXicur. 'tns ra yfiyg rr t vx<ry xgr /xgXt$ei ’«$v>
kfyaris. Magnitudinem ejus quod attinet, HistiaeusMilelius apudH «rodorum lib. p. iwn gistflw vocar. Scylax m V eripio: M-.strtivfj'Aoa. XiksA i«. Diodorus lib. s, o\i -jrr, Kvy.x
rHazf rji» « Xo cf)l , vS uiyldti tS
XixrAiot. Paulajiasubi lupra: H' etst EugUli ut ßp xj Sjliou-fXgnav i si» 41/51* -mi« /xgMvi inafsx/Bsteu«. Polybius libr. I. H' slp'S.ecfAA mt r®" yf -rst | ueylka, xg« re, rvXveuJjiejmq vite stfimitfgji
sf&Qiffso w. Plura vide apud Claver.de Sara. Antiq.cap.u Habethaec inlttla aSept. montes editissimos, qui prohibent quo mi tuis aBorea possit perflari, quo fit ut aeris pestilenti* maxime fit obno-xia. Qup nomine ohm tam male audivit, ut M. Cicero Quintumfratrem möneat, etiam tum ciim optime valeret, meminrlfe eumdebere, in Sardinia se esse; & alibi TigeJIrum quendam Sardumhominem este ait patria sua pestilentiorem. Martialis quoqueSardiniam Tyburi, tanquam saluberrimo loco pestilentissimum
opponit:
TSlullo fata loco poffis excludere, cum morsVenerit, in medio Tybure Sardinia eH.
Strabo lib. 5. levgg « ' i r ZA- tS fgxt. Mela Cetera fertili«, $0 soliquam coelimeliorujatfyut fecunda ,ita pestilens. Siliuslcahcus:Serpent um tellus pura ac viduata venenis zSed tristis coelo , ac mulca vitiata paludcj.
Causam hujus rei Claudiauus eleganter expressit:
Vives ager frugum ; Poenos, Italosifi petentiOpportuna fitu, qua pars vicinior ^ 4 fis,
•Plana ,Jolo, ratibus clemens: qua respicit Arclon,
Immites copulostt , procax, subit it q 3 jonoraFluSiibus: Insanos infamat navita montes.
Hinc hominum, pecudums lues, hinc pestifer aerSavit, & exclusis regnant Aquilonibus Austri,Fertilitatem hujus insisl*quod attinet, supra Polybium & Pausa-nian! audivimus. Inde Valer. Max.7. fi. Siciliam & Sardiniam be-mgnispmas urbu, Romana nutrices vocat. Silius ubi supra:
Qua videt Italiam, saxoso torrida dorso,
Exercet scopuli« late freta -, pallidas intusArva coquit .nimium Cancro fumantibus Austri«
Caiera propensa Cereris nutrita favores.
Strabo lib.i. E'<a A 1 eulv« nq TreXu geg& rggyy,xgj svx hf/joHet,,1 srlc uAi vlocM £M» diAcCMra, vii •näos , oirai «ist Kau 2 Ja.tSs-
otAu «H,t XSM Pesti?* dlA&VSta vis a »es > oiry «*j,e rxsq Psf-pe{Irruii. Horatius lib.t. Carm. Vd.zi.
-- ifon opima
Sardinia segetes feraces.
Sardi vanales . Proverbium apud Ctceron. lib. 7. Epist, ad Gallum,qiijd vulgd de negotio prolixo accipiunt,ex eo,qudd GracchuscapsaSardima; tantam captivorum multitudinem abduxit, Ut ineavendendit multum temporis insumptum fuerit. Licet alii perSardos Etruscos intelligunt; quod äLydrs, quorum Sardis urbsregia erat, genus duxerint j eosque v*nales appellari, quasi dubi*fidei, & omni vento mobiles. Hinc Sardonius risus, adagium estin eos, qui Intus rtrstes, foris l*titiam simulant, ab herba Sardoa,qu* gustata dulcis videtur, sed mortem assert, rictu ora contra-hens, ut moriens ridere videatur, Solino teste. Pausanias in Pho-
ontf&Qsm. Hesydbius:
XcstUea iffifeßs®* j&iaf. jj -Javxs&t^
xgfyixStv«, vS Kgor«, ifvorp yO\uivc , ® a V
eu%fm }tx£ wies) d\a.xften ys Jfkuetr’ lifdtPtlwcq Ss igSirm’ toW lira 2 tvf M fl f 'pP-fjpfy.rn dvfetZJx, fi« ei ydbtmfdpci gisst an-atrfei £ xf^ fßtecXPei v» xgA-' •isrex.ggm') ytroß/m streift , ^ ^r.. of
"teri rS vtmifeVM/ vii od[£ai». Dio ChrylostomUS ^ ss
ßefvliv hx.«x9*v tIjj 'Za filmt xg P.xß/iba /,’1 f, j0>
Atjra» Jse t £%t xsf ex’ oXeJpu. Non tus Baffarte^
Zxfinov ipiXerAfstgfsyi layi tf »r»“'
Videndus de Ia Cerda in illud Virgil.Eclog 7 * .cft*
Imo ego Sardoi« videor tibi amarior hero • ptlAlii proverbium der.aSr»-r&»4,Carthaginenl. re &
tosSaturno ridentes sacrific^ ^ ^
rentes septuagenarios Saturno
doto. Sardonia tinäura apudHesychiuro ,<i e c °, „eoA^.kf.»r_ ,1 _Ur,ratnO C -
er.
qualis olim in Sardinia fuit: & per metapboram^ j[ j t ,ni ^rubestit, aut plagis sanguine conspergitur^ 2«^^ $
hujus insui* quod attinet,Bochartus ve
r,......_ iri _ r,,_ n _1 «st- ereil** 1 '
uufus imuuc ,{uuu atuuciioocuarius tfus.*' 0 * -
Punicum esse putat. Ebrseis “RjX Saad.ettgfJl
InJaT -IV ..«sl ^ _ J\.'„ „Jafnr lvl»/' 1 FI IU f 9 .
Inde Xagcfei,^velXos^Vdicta videturh*c ii n t i mii’ ,
seruerint, aut etiam ipsiPceni, qua epenthesiEbraeis Damese\, & Darmsjes, quod pluribus Vqststffstl'-author 631. Incol* Straboni & Diodoro/dicuntur, eosque postea Strabo Viagrebcs d ict
.. C* r
insulam ipsam primum inhabitannt, non latisconstat: hoc tamen verum est, RomanoscuM j^jquede ipsa decertantes, eius dominium obtinuisi e ' et , 0 rt* yfnias posuisse. Cadente postea Rom. ImpenoiS* ^ B s * Ainfula h*c sustinuit , donec capta fuit a Gen"^ e ,ept J * jrfLipsamque Roman. Pontifex ex horum nta nltlU ei ||ti('dum Arragonensium regi dedit, unde postea 1 , l’liiWy^Carolum Quintum translata fuit, atque dein .^^ut ^spani* Regem , ejus filium. In hac sola
cit«
illa, qu* mufrones,xe\ mustriones vocantur» .
serpentibus caret, etsi vulpem habear, cU m
exiguum, araneis forma sini ile) nutriat. A 1 offlisLonga est 170. m.pass.latitudo major 80. . pfore? aff,
• ' "eto fi. mill. oass. Reg't' ir . *
A Corsica disiat freto 6. mill. paff. r*
Dividiturque in duas partes fluv. Cedro,Stls r lsp nr -
partemJemLum-d* 154 paMeS fluv ‘ Ce ‘ Jro > & J,T V‘ .„{{<.ritanam Cato 5,V, 0ri j 1aro ’ ^apo diLugodori,&f l ^ i
mmor in on t Ca ^‘- f ere 4 oo. m.ll.pafl -!
-
UrtasSanbMu hac temfe si aU: l% olirn
Alearium jtUu de r c ° Tetu > n uncseptem sunt, . a jsi^ r
««fisestÄ* fub ' A«Wep« 4 o Tmii^ f
Al £ti£nvt° r>ßain ‘‘ Archie P‘kopalis, cui StdesSn^
* Cafi V &2 A ^ fe Pss«po Turritano. s ^ s J*jj’
cui Ehilmn, s ‘S a S^at-e, Archiepifccpahs, &
cti sum P CUS Cällell »>™ßs,oL e nL ScSu ^ 0 ^
PhausimTa 7ilta rUlS ’^ U * & Gastrum Atagcneo^- , (3 A *
etiam sed„ To‘r ,1 r ,,c P/ co P a '«- Turrhaox
* Turris LibviT, er ‘P- s adjuncta soit. . rAtt^.
r l sLlb y^om s ,rcrrc,Archi er ircopalis,c^ ssed ^
translata est.
Villa,seu vallis Ecclesi*, Sulcitan* fiistect»
Jeio
«i» v 0
&
conjuncta.
Us tcCtt UfiüU t’ ftü Santa Pietio de UseUvhArchKpjftopo Aiboretili, cui etiam sedes T° tt S
f.
tributa fuit.
namtfV.V'
Sardine!! a, magnus vicus, ad Orientem v ^>»o> ß>
nafle, qui sei Christianis salum admittit )nC ca t-confectum primum habitationis annum str f
Sardi«,Sardes, Stiaboni iScXenophout’, >> t j f rlP a liP'fl
metrODOlis . aruid Tmrt!tim rr»r>nr. ifttCf * J f -*
& metropolis, apud Tmolum mont. Jfl£ cs * L s& Philadelphiam ad Austr. ifi. mill. paH- Se oly^^et* *
Mermnadibus, Gygis posteris. A Cyts> c3 P ,LrOi^Aristagora, io. navibus ab Atbensonfib “^^ijo.U. C. 69. Olympiad. reparata dein, lu r ^ rpf . ab A-*,
- - --- —. v, vatrurt/tau, # - fOf> *** ' th** A
transiit. Hic Cleopatra Alexandri Mago* „ug"’' rfJcisi, Ann. 44«. U. C. Post qu* ab Antioc , Toh a,ll cil!^J^varias subiit vices- Primo F.vancelii luCC .»st« id'
varias subiit vices. Primö Evangehi luc ^.y^est'.., jjp^jcollustrata, paulo post in Idololatriam re ' VJ ,\Iich^. WEpiseopum ejus flagiis c*sum necari caca > J( (stra perator, AmvChr. 8 if. Vide Apocalyp 1, >
, cU , nsbd 4 ‘ ßAstw gMi xgJu^H xg« Atri (p«.PW.xm i! | hb. s. Horanus: -j cr-st tegi* S0 J-
L-J&.vm Jdmlsf l, rrix S » -AiAsüA. v-xi» ßfi h» igps^s- | Quid tonama Samos, qutd Crxjt fi ^ f
Ji\ «xSm Ad, A**™- i-{ «r» i OvtdiusMeMi. deMaandro: 0 ^Abu4 * !nr
Vade, ait, ad magni« vicinum, "
<pocyü<n iinyivif&Mf t lui ’n'K&yrfw Aeysjw* vm T8T» s^,L
Vfuie®“ n 61 'itteSg dsjsamt vi tyri ifm uyset 2 ufilnei sti.uf
■ fu,
'»te,
, S«
S
i,
r, 5 *
h
t h
K
X
S
m
x
f*.
d.