9 § G. G. L E I B N I T I I

QUESTIO XVI.

P Riora ex Metaphysica generali hausta sunt, at que de Relationibus nuncsubjungemus, ad specialem pertinent. „ Intuebimur autem earum„ primo edendam hic, deinde fundamentum q. i5. Circa essentiam con-„ trovertitur, an Entia Moialia v. g. jus, Dominium, Servitus &c. sint„ Relationes, an aliud quiddam, deinde an Relationes preciso subjecto„ & fundamento sint Enda realia an radunin" JCti certe , cum res incorporales 6c incorporales more Stoicorum , dispertiuntur, quin Relationesreales faciant, dubium non est. Quam illi divisionem non tam super ipsare, quàm modo cognoscendi nostro videntur exstruxiilè: quia enim velsensu, vel intellectu, vel utroque cognoscimus, quae leniu etiam perci-pimus corporalia ; que intellectu solo, incorporalia appellarunt. Sub in-corporalibus tum jura, tum res fungibiles, quae non mateiia sua, sedaestimatione censentur, JCti comprehendunt. Jura ista H. Grot. J.B. 6cP. 1. i. q. appellat Qualitates morales tamquam li naturalibus contradiflin-gueret. Et Cimus iVetgelius, Prof. Mathe matum Ien nfis , tria lumiya ge-nera Entium/constituit ; Naturale , Morale s& Noi tonale -, atque in singulisiterum Quantitatem seu ctjlimatioaem., Qualitatem , 6c Actionem quaerit. Juraigitur ad qualitates m irales reducit, 6c uti actioni naturali seu motui.Spatium substratum iit , spatium quoddam morale este Statum , in quoquasi motus moralis exerceatur. Quae confirmat Dn. Sam. Puffendorjius ,Prof. Heidelbergensts Elem. Juriipr. 1. i. desin. i. seqq. hfub. velò GiphaniusJCtus insignis praes, it.i 5 . Eth. Arist. jus refert ad Categoriam Actionis& contendit, nihil aliud else quàm justam actionem ex habitu proma-nantem. Quod prosecto absonum videtur, nam actio posterior est, jusprius 8 c quodammodo instar potentiae , unie 6c potestas dicitur : adde sijus nihil aliud quam actionem esse verum est, qui non aget non habebitJus agendi, contractus quoque ultra actum contrahendi non durabunt,quod est «mw. Ad Relationis igitur praedicamentum omnia jura seures incorporales refert Phtl. Melancbt. in Dialect. praedic. Relat. qui prae-dicamentum hoc propterea Politicum vocat, v. ibi Vitior in. Strigel. &cJac. Schtgkiam Com. ad Categ. Aristot. ilo. 6c 1. 6 . Topic. Arist. 1. 57-qui tamen minus accurate relationes rationis appellat. Qui qualitates vo-cant, eu voce laxius utuntur, quando ad questionan quale quid respon-deri potest, v. g. qualis hic? liber, servus ctc. Dn . Pujfendorfii certeI. desin. 5 . §. 1 . jura respectas pertinende vocat. Porrò jura Relationesesse concedit, realia vero Entia esse negat H. Donell. V. comra. x. Sedrelatio debile quidem Ens est in se , non tamen omnino nullum : &quamvis jxs in re rei contradistinguntur, vox 1 ei tamen ita stricte ibisumitur, ut persone Òc modo contradistinguatur.

QUsti-

\