'G. G. LEIBNÌf II 7

RESPONSIO LEIBNITII.

«

I. De Barone Hontano & Atheismo Americanorum. IL De populis , quijine magistram societatem y colunt . III. De Henrico Aucupe. IV. De tor-neamentis. V. Defeudis oblatis Conradi I. VI. De Severambiorum auctore,

I. T) Aro Hontanus nuper hinc discessit in aliquot septimanas, & Kilo-D niensibus in nundinis Serenissimo Holsatiae Administratori adeste vo-luit, cui r non miniis quam nostris Principibus grata est ejus consuetudo»Abiit, cum ego hinc abessem ; itaque ex eo quterere non potui, quid sen-tiat de Atheismo Americanorum. Quamquam ipso non interrogato respon-dere possim, incolas septentrionales Ameriae , quos ille solos adiit, sen-sum aliquem habere invisibilium potestatum : nonnullis etiam, prsesertitnqui Virginiam incolunt, videri, animos defunctorum trans inaccessum Apa-lata:anorum montium jugum novam vitam degere. Ceterum si Dei no-mine supremam substantiam intelligas , vereor, ne plerique veteres recen-tioresque populi, ad quos Christianismus Mahometanismusque non perve-nit , Athei habendi fuerint. Apud veteres pro DIIS habebantur rationa-les sobstantias, qua: immortalitate fruerentur.

II. Verum est, populos, qui sine magistratu societatem colunt, ava-;ritise stimuli non urgeri. Quum tamen, ut constat, mirifice afficiantur con-tumelia: senso, mirum est, ambitionem abesse. Oportet etiam magnam estemoderationem animi, quod nec ob libidinem, qua: bestias ipsas commit-tit , in odia prorumpunt, neque inter pocula rixantur. De Germanis olimTacitus , crebras, ut inter temulentos, rixa: ; nihil tale in illis, quos persummam injuriam feros homines appellamus. Itaque fatendum est, ineflèaliquid illis gentibus, quod nisi certo edocti , jure non crederemus. Etignoscendum quidem Aristoteli Lc ceteris politicis scriptoribus, si tale quiduspiam extare non divinarunt ; errorem tamen eorum documento nobisesse debere cogitabimus » ne magnas verisimilitudines pro demonstrationibusaccipiamus.

III. Gaudeo, quòd de illustrandis Henrici Aucupts rebus cogitas: me-retur ille 'hanc curam, & multae disquisitionis materiam dabit. Theseus certeSaxonicus habetur. Sed dolendum est, unum pene Witikindum apud Ger-manos res ejus de propinquo tractasse; nam Ditmarus paulo jam remotiorsuit, uterque brevior justo.

IV. De torneamentis perplexa est disquisitio. Dubites, utrum mos illetam antiquus fuerit, ut ludicro certamine vir virum hasta legeret. Namin memorabili congressu fratrum Ludovici Germanici & Caroti Calvi con-tra Lotharium natu majorem fratrem confoederatorum apud Nithardum de-scribuntur ludi militares, quibus se per otium oblectabant cum milite Prin-cipes; de hafliludio tamen nihil. Neque etiam, nisi ferius, querela; Eccle-siasti*: