Buch 
Oculus artificialis teledioptricus sive telescopium, ex abditis rerum naturalium &. artificialium principii protractum nova methodo, eaque solida explicatum ac comprimis e triplici fundamento physico seu naturali, mathematico dioptrico et mecanico, seu practico stabilitum ... / authore Joanne Zahn
Entstehung
Seite
107
JPEG-Download
 

SYNTAGMA II. CAPUT VII. 107

proceslüs per lineam rectam, qui tamen inprzesenti casu ob diaphanumtrigonumfesringituralter motus ipsorum est circularis, quo in proceslu continuo circum-Volvuncur, unde& circumvolutionis motus dicitur. Jam quod dictos colores at-tlne t> eos scilicet variari, nec eosdem st milesque ad PHGt appellere» cauta est,quod globuli, dum incidunt in prisma N M P ad sinistram DN, umbram saciancSp n dnentem globulos xthereos tarde moros fecundum procefsom per lineam re-ctam & celeriter motos motu circumvolutionis; e contra ad E vel versus E P concra-riUr n contingit, ubi globuli axherei motu procesliis per lineam rectam celerius pro-^udunturj motu vero circumvolucionis retardato. Et hoc ipsum sic ostenditur, ficogitetur globulus 1.2.3.4. ab V infüpcrstcie aqua: Y Y oblique verius Xdefceiveamquepuncto suo 3. contingere: dum itaque latere suo 3 superficiem illam,Pdtnb contingic.nonnihil retardatur,manente eadem celeritate inglobuli parte 3»^^incneäällarib, fecundum ordinem characterum 1.2.3. circumrotatur,eaqueeir-^Omrotacio multo celerior evadit,quum ejus progressio: Maxime fi globulus S tat-diusipfo moms circa partem globuli 3.2. ipsi subjectus ipsius progressum retardet,plobulos vero Q supra ipium circa partem 4. I - circuinrotatus &c celeriter motus'Pftim vehementius propellat: atque ita ejus circum meationem progrestu mulcdferiore efficiet: contingit itaque hoc modo, quod ad DN motus circumvolutio-stls globulorum celerior fit motu progressus in diredlum.

_ Contrarium vero contingit ad E P: Nam dum globuli illi,qui sunt circa E ver*Us EPhabeant umbram, in qua globuli axherei tardius moventur Lt a sinistra ver->Uz DN, quia ut dictum globuli atherei celeriter moventurstded multo tardius circa^ncrum tuum ab ista parte circumvplvuntur, quam ad lineam rectam; idque eoplane modo, quo globulus r. 2.3.4. ab Vin superficiem aqua: Y Y oblique versus Xdescendens eamque puncto suo 3 primo contingens valde tarde fe fecundum ordi-hem numerorum 1.2. 3.4. circumrotat, fi a parte 1. subjectum habeat globulum R.Ardius ipso motum,& eo hujus rationem impedientem i a parte vero 3. ipsi fit op-positus globulus T, qui celeriorem ipso habeat motum, atque ita globulum, 1,2.3.4 * fecundum ordinem prodictorum numerorum fe rotare conancem celeriore

soo motu retineat , sicque ejus circumvolutionem progressu mulco tardioremreddat.

Unde intelligisquod luminis radii per foramen DE transeuntis, qu6 magisj umbram sinistram D accedunt; eo major fit ejus globulorum motus, celeriorh circumvolutione,tardior vero in progressione: quo vero magis accedunt ad um»rarn dextram E radiorum globuli eo cardiDs circa centrum volvuntur, & celeriuspso motu circumvolutionis procedunt per lineam rectam. Item quodii globuli,qtuin medio istius luminis circa Gexistunt, retardationem & accelerationemcir-c ^mvolutionis& secundum lineam rectam progressionis motum habebunt.

His ita explicatis singulorum colorum productionem Sc ortum» ortusquea dtam in ejusmodi diversorum motuum ad invicem habitudine & proportionetarn este aflerit. Quando in appulsu radiorum luminis squalis techereor um glo-borum motus circumvolutionis cum motu progressionis eorundem fecundumre ^ ai ? 1 contingit,fit color albus, uti pingitur ad G Albus igitur color, nihilmd est, quam luminis modificatio, in qua globuli aithcrei aqualiter circumjvol-^ U ntur circa centrum proprium , & tequalicer procedunt fecundum lineam re-

Ruber color, qualis est circa D,est luminis modificatio, in qua globuli Kthere»^Ulto celerius circumrotantur,quam procedunt, . . ,

. Elavus, qualis pingitur paulo remotius, est luminis modificatio,m qua globu-lorum circumrotatio est paulo adhuc celerior, quam processio. . S

Ca:tuleusuc videtur circa Horitur a globulis tardius circumvolutis quam »pu

Procedunt. ^ .

Viridis, qui paulo remotius ab H videtur versos G, a circumrotatione globU*loum,quae processo paulo priori est tardior,ortum habet.

. Violaceus, qui prope caruleurn spectatur supra H, & ad naturam rubri accC-"soex eo oritur, quod globuli quidam luminis, ibi in tardos umbra glooulos moli-endo impiwgeates, atque adeo illuc lese rotare non valentes per relulcum rotatio-