u

r.:i

' IncidendaJuminisnormali«

iuminis

constipa'

ClO

Colore*

m TUNDÄMFNTCIM I. PHYSICUM SEI] NATORAO.

Sc vitrum, maxime vero lapides pretiosi,.Stinter.lapides pretiosos unus alio ma-gis opacus.

Nota iLvRadii luminis in corpora ia-dxaphana impacti, prout, ipsorum incrdentia" fuerit normalis, aut obliqua respectu diaphani, ita citius, aur tardius transireiiut obliqua permittuntur. Cum enim radius normaliter incidens fit omnium fortissimus, &non sitrctio.cur potius in unam velalceram partem ingresso frangatur,libere tran» cvia directa. Cum aurem oblique aliquis radius inrida in diaphanum densius,prergresliis ipsius retardatur, & refringitur ad perpendicularem, prout superius fuse eX-plicatum ; atque rursos in egrestü ex densiori diaphano in rarius, si oblique incide-rit, juxta leges refractionis a perpendiculari recedet; Si vero normaliter,a;queliberevia recta coeptum iter prosequetur.

Nota III. Ex hac luminis retardatione Se refractione cumoblique inciderit»scquitur lumen constipari,& quidem amplius dum oblique incedit, & diutius mo'ratur, quam dum directe■& normaliter pergit. -Nam si normaliter; per linear»brevissimam incedit, citiusque egreditur: Oblique autem Ingrediens frangitur»adeoqueamplius retardatur, sic plus constipatur, & quodiutius immanet, eo ma-gis comprimitur. -- Sed quo magis constipatur, ac unitione suarum partium con-stringitur, eo plus opaeescic,& accedente elementarium particularum in diaphan»latentium opacantium tinctura amplius seedacui ,& obscuratur,quo sit ut vehemen-tius oculos jam ferire, & visivam potentiam plus commovere postit. His pvxnO'tatis facile erit apparentium colorum eslenciam,causam, ortumque assignare.

Dico itaque colores illos apparentes, de quibus hic nobis est sermo, aliud ni"appäre" 1 « hil este quam lucem ex constipatione magis terminatam, opacarumque elementa-quid line, rium particularum indiaphanis latentium tinctura foedatam & obscuratam. Nai»lux integra & perfecta in maxima tenuitate raritate consistit, quo fit, ut radi*dissipentur,nec ita colligantur aut uniantur,ut ullum colorem prariencertt, visol»'que terminent. Quando autem lux constipatur, sicque radii ipsius magis uruun-tur (quod accidit in diaphano densiori , dum ad perpendicularem refringuntur)jam aptiores -acWisom terminandum redduntur; & quia prttterea diaphanum 0'pacitaceelementarium suarum particularum non caret, fit ut dum inibi retardan-tur ab umbrosis diaphani partibus magis obscurentur,.prout parum auc amplius fi've diutius immorantur: unde ipsos radios foedari, &: ab opacitate dictarum particu-larum diversimode tingi necestärio contingit,qui proinde ita foedati & umbris cin-cti colores diversos repraesentant, prout tum radii illi a tenuitate & raritate so a plu saut minus receslerint, ac insoper etiam plus aut minus ab opacitate diaphani parti-cipando foedati fuerint,

-Orientur igitur colores apparentes ex diaphano densioris medii, non quovis»sed illo quo radii lucis retardantur & constipantur, atque in transitu ab opacitä'rodiaphani opseutantur. llndesi idem diaphanum normaliter ingrediantur, qui*citius permeant, ut sopra notatum, non constipantur, nec in umbrantur, fit ut null*colores appareant. Quando autem obliqui ingrediuntur cum plus retardentur,#sic amplius uniantur &: constipentur magis,;fit ut ab umbris diaphani magis fosde»'*tur & obseuriore inficiantur. Item si oblique quidem incrediancur, citius tarne»egrediantur ob diaphani minorem crastitiem, & sic viam abbrevient; Retar-dantur quidem parumper, atque sic constipantur, sed minus opacancur, quia foeda*tium colo* urn ^ rasut sos deserunt,quam saturatius cingantur. Si veto oblique per longiores»»um diver- viam ob diaphani majorem crastitiem incedant,&plus retardentur, jam & obscuri»*sita* unde & saturatius cingentur.Unde tota istorum colorum diversitas facile cognosci pote-" rit. Verum uth.ecin exemplo clarius demonstremus , fumamus prisma srigonut»»

quod aliqui haud inepte paradisum stultorum vocare solent,illudque cum colot u» 1soorum causa Sc genesi juxta dicta exponamus: ejusmodi enim trigona colores r» a<xime raros, varios & aspectui somme gratos exhibere solent. ,

Si itaque prisma vitreum triangulare,ut figura prima XY Z reprtescmae, a»radios solares intercipiendos loli opponas ita, ut angulus aliquis solidus respici^ipsom solem (quo fit ,ut radii oblique in ambas superficies concinentes hunc ang»'lum mcidank) planiiies vero prismatis opposita dirigatur veritis locum umhrosoi»»duplici cum loco jucundissimos colores repraisentari videbis, uri infecunda fig l,ra

veniat.

$

HSi