126

FUNDAMFNTUM 1. PHYSICUM SEU NATURALE.

lignum

Nephrit!*

cum.

XEEIir-

III, Ligni cujusdam candidi Mexicani genusest,quod indigena: Coatl,&Tl 3 '.pazatlivocant,a nostris vero Medicis Nephriticum dicitur, eo quod contra ren»^& vesica: vitia medicam habeat virtutem; hoc lignum aquam m omne genus c 3lorum transformare solet hoc modo. Lignum aisolatim &c minuum conciso m \limpidistimaaqua fontana maceretur, vel ex hoc ligno torno paretur vasoulum,"quod aqua limpida fontana fundatur. Videbis brevi temporis spatio aquam so 0 ”paco vasculo intense cairuleam colore floris bugloshe tingi,&quo diutius in eo st 4 'terit,eo intensiorem colorem acquiret. Hanc deinde aquam, fi vitrea: IphaeraeiJ 1 'fuderrsstucique exposueris, ne ullum quidem caerulei coloris vestigium lppareb 1 *'sed instar aqua: fontanae,limpidam,claram videbis. Porro st phialam hanc vitrea * 11versus locum aliquem magis umbrosom direxeris,totus humor gratistimum vis* 7 'rem referet; Si adhuc umbrosioribus locis, subrubrum, & sic pro rerum objestj'rum conditione vel Uti si variorum colorum pannis, aliisque rebus diversimo 3obscuratis objeceris; mirum dictu,semper novos,eosque varios alios colores indue*'In tenebris magis obscuris vel in vase opaco rursus posita caeruleum suum coloresresumet. Resere hoc 'Charnaeleontinae naturae portentum Kircherut de Lum. &umbra hb. l.fxrt.^cap. 4. causam vero hujus tam exoticae colorum permutati 0 'nis tradit >dem hb . 10. de lum.& uwbr.part ,1. cap. 4■ aitque alaleammoniaco,qu ö .omni« colorum genera in se concinere dicitur,quove hoc ligni genus valde cure, 5 *’provenire. Verum &. Doctisiimus Du Hamel lib . /. de corp. tjfeff- cap . i4.de lig 110hoc r- e^:-,ritico htec tradit. Si aquX limpida; per aliquot dies ligni Nephritici cd 1 'cisse parces infundantur, & phiala: vitrea: includantur, aquam tingunt eoiore aure 0 'si pL.-.i i oculum inter & fenestram constituatur. Ac liquor ca-ruleus apparebit'si oculus inter fenestram & phialam exciterit. Quod si liquorem acidum insuesris; tum ca;ruleus evanescit, & liquor aureus omni ex parte videbitur. Quod ^oleum tarcariper deliquium soluti, aut volatilis falis resolutionem affuderis; st* 1 'tim color crmileus restituetur,aureo colore penitus extracto,

i V. Accipe falis communis,falis ammoniaciduplum primi, vitrioliRomani^Cyprii, hoc est, viridis&ccmilei, aluminis Tolfici vulgo deäa Lorr<r tantum ex uii°'re, reserre quantum ex alio,misceantur omnia simul,ponanturquein balneo vaporatorio, ^poslum. mo x ubi liquefactam salium misturam vaporare senties , accipe imagines qu 35 'cunque aeri incisas],& vapori expone, & colores salibus , vitriolisque naturalisinsiti vapori permixti imagines mox omni colorum genere tingent, qui taM^colores non semper & ubique, nisi tunc potissimum, cum luci fuerint expofi^comparent, vesperi autem ad candelam, auc incerdiu ad umbram nec ullum coso slSvestigium demonstrant. Artiflcium hoc ut scribit Kircheru» de umb. lib . i 6 '

par • 2. cap.4. inFrancia primo inventum,

Experi- y obvia est cuilibet & facilis experientia in eliquandis metallis, ubi vid £rtf

mentum , . j.. * , n t » .

coiommin licet varios oc jucundnnmos colores: e. gr* in ltanno dum primum ad ignena uqueseit & concidit, colorem habet album vel argenteum, aucto vero magis caso sC><>ne m *- fgq L ,i cur Ha VUS color in superficie,inde aureus, postea perfecte malla colli quatabesät, mox purpurascit,demum cairuleam cuticulam desuper acquirit, tandemcuticula nimium exusta nigreseit. Sic omnes hos ordine colores ostendit. F ur<?causamhydrargyro,quod 11I omni metallo latet, adseribendam esse, ut mox p 3 'tebit. Experimentum quoque vulg 6 notissimum, & fabris Ferrariis usttatimmum est ad ferrum & chalybem diversimode colorandum. Accipiunt ferru^

Imaginesaeri incisaemiruscolo

melallorum.