-Kl: . u.
Duo cum-primis magna solve«'lia (tu meastrua ignis&aqu».
IZL-
FUNDAMENTUM I. PHYSICUM SEU NATURALE
CAPUT XIV.
De coloribus ßu tincturis k •vegetabilium corporum fübß antiis
artificiose secernendis.
Rs est non minus utilis, quam jucunda, quae tincturas, sive colores cortv*positorum substantiis congenitos artificiose referat,abstrahit, ac ad use*secretiores artificium traducit. Sic enim licebit flores maxime conspi-cuos, herbas, plantasque ex ipsismet propriis coloribus abstractis genui-ne depingere-Tic pannos, fubtilesque telas sericas tincturis maxime i!'lustribus afficere, vitrumque vivaci stimiscöloribüs ad ernentiendos qüoscunque la- \pides pretiosos tingere ; sic aquas distillatas colore ex ipsis herbarum floribus extra-cto, coque gratissimo, & minime noxio artificiose posltimus imbuere. Quomod^autem hoc fieri, cinctuneque a subjectis vegatabilium resolvi queant, cum rem haudingratam me phestiturum putem, hoc loco explicare conabor. Sed prius quid deejusmodi tincturis dicat Porta liba o.cap.jj. videamus, Tinftura (ait) colorat a reipurior, cßicacior<f pars extra fla, nobilissimas fui compofiti; extrahitur vero ex gei»'mis> lapidibus , piant arum floribus, radicibus, feminibus & certeris: in hoc ab effentiCdiffidet, quiapracipuemateriei, ex qua extrahitur,colores adfeifeit, artificiose a fu»mißo fegregatun filer tia & diligendi manus minifierio potius quam labore , deß Uti*tione segregatur; pinguedinis & materiei expers sub pellaci di colorisfacie colorem sol’•vend&gemmA velflorum mentitur, ab diorum demetit orum mifiione libera filum ae*rem puritate & perspicuitate amulatur, abs^ulla impurior is materia accessione > fekpurijfimafubfiantia, ut multorum annorum /patio nihil facium in fui vasis fundo depo*nat,sed perpetua perjpicuitate, subtilitate & virtute perennet^ artificiose fiphyri mi"ftura separaturi remanet excolor At a materies <fi inutilis , ut (fi in altis rebus , H# cPorta. Ex quibus verbis intelligis, quid per tincturas seu colorum separationes hocloco velimus : metallorum porro,gemmarum, lapidüm pretiosorum tincturas, qüüsecretioris & altioris sont studii, hic non tangemus, solum vegatabilium tincturas seulaccas, ut vocant,varias describemus,qua seil.viaj praxiqüe a cujusVis compositi colo-rati compage resolvendas sint, sed ut rem, ab ovo quod ajurst, ordiamur :
Scire comprimis decet ad quorumvis corporum soluriöiies , eorümque cofiv-‘ pagerri reserandam duo imprirnis magna aut prima solventia seu menstrua , velut. elaves pefietratiqnis in natura dari. Sunt veto ignis & aqua: quorum ille si profd-me & immediate adhibeatur, corporum compagem omnino diflolvit & destruit >principia ab irivicem abigit, & velut in auras distipat, superstite solum terra eum pau-xillo salis. Si vero mediate adhibeatur, compagem corporum distendit, dilatat, par-ticulas quasdam educir, relictis aliis, ut in destillationibus & operibus chymicis aliis-que artisiciosis solutionibus videre licet.
Aqua non ita prompte quomodocunque applicata destruit corpora, verum
partes
mm