Buch 
Oculus artificialis teledioptricus sive telescopium, ex abditis rerum naturalium &. artificialium principii protractum nova methodo, eaque solida explicatum ac comprimis e triplici fundamento physico seu naturali, mathematico dioptrico et mecanico, seu practico stabilitum ... / authore Joanne Zahn
Entstehung
Seite
146
JPEG-Download
 

Visus im-becülitssnon estcausa (cin-tilbtiorlijfteJIarum.

Motus va-porum ali-qua causadici potest.

Circumvo-lutio stella-rum circapropriumaxem pt<Jibablliotcaula.

Rationescur aeri va-pido adscri-bi pollinecorotfx hx.

Alii adscri-scribunt o-Culis. ,

146 FUNDAMENTUM I. PHYStCUM SEU NATURALE ,

Sentio & dico primo cum Dechalet j 4 ßron. Ijk.f.prdfi?. 2?. fudi/f. 2. Caula ni ^ c nt:, acionis stellarum non eile visum nostrum ad longinqua titubantem, ut voluit ;*>/teleu r.ardtmw & alii, quia visio imprimis non fit per extramilTionem ut patebit i) 11 'i . sequ. nec explicari quomodo titubatio illa contingat. Deinde conlVdfquod mai ( ^res quxdam stellae nonnullis minoribus inquietiores sint, & e minoribus rui sm c l^ (dam magis, quam aliae majores, tremula:, cum tarficn ad omnium alpectum fati ^oculorum acies aequali itineris longinquitate hebetata. Praeterea pleiu-qUe stell' 1 'iis, quae prima; magnitudinis vocantur nonnullis planctis ut Saturno & jovmHTjrent majores atque evidentioresj quo jure igitur dicitur ad illarUm potius quam ' i ,horum aspectum visus acumen obtundi. Denique falsum est omnes fixastiliares & omnes planetas nort scintillare nam experienda constat eas stellas , fi 11 'Viai lactea; infertae sunt non crispare lumen situm , Venerem tamen & Mercurie 11crispare ; sicut & Solem ipsum slnfiotelet löcö. citato » cum oritur . & occimjtremulo motu cieri testatur. Atqui hoc ad dictorum planctarum motum j 1,ferri nequit. Cur enim Saturnus non contremat , similiter multo iis supe rl °,clatiorve \ vera igitur scintillationis ratio ab slrtßotele & Cardano non est alata. .

Dico secundo,motum Vaporum irrequietum dici poste causam aliquam scintilj 3 'donis. Probatur: quia sic redditur rado, cur prope Horizontem major sit lcinttHtio, quam in aliquA altitudine siipra FForizOntem. Secundo st radius solaris per fu* 3 'men aliquod transmistüs ad magnam distantiam excipiatur , advertetur trepidati 0 'Tertio stc videmus etiam in altioribüs turribus crliceS 6c stellas deauratas a solestras lumen tanto magis tremulum vibrare, quanto aer prope terram vaporibus 1,3quietoribus repletus est. Verum htec caula aflignata non sufficit ad explicandam ^niversaliter omnem stellarum scintillationem, alioquih enim Mars, Jupiter & Sau s 'nus teque scintillare deberent. Nec etiam redditur satio, cur nonnullae acutius,Verd longius scintillent. Unde

Dico tertio probabile videtur harte scintillationem stellarum oriri A circumvol**tiofte earum circä proprium axem, ex qua fit, ut alias atque alias partes angulosas 33visum obvertant. Alii addurte m sole & consequenter fixis moutrn systoles & diast^les, de quo videantur Recenciores Astro nomi,

^UiESTIO XV,

*Vnde nam irides fve coro.n<e,qu<e circa lucernas & candelas qtidff

doque ob fervantur , proveniunt ?

Q Olent frequen ter circum lucernas sive ardenttes candelas qUaedam irides instarOlöhum seu corönar um, qUa; alias majora syderairt coelo ambire videntur, Ipc^ 1 *Quaistio jam inter Auctores est, undenam hujusmodi coronamentum proveniat; a, jiplam flammam reveräambiat: an vero solum in oculis ha;c ludificatio contingi'prioris allem rationes siint: Quod potissimum ha: coronae appareant,dum aer est ^pidus & valde humidus, unde communiter etiam ex praecedente alias siccitate, du 1 * 1lstiusmodicororiaecircalämpadesädvertuntur, humidicatis futurae, Vel potius i 3 * 1 *pradentis signtim efle solet- Et ita sentit Philosophiis ltb.3. tMeteor.cap .4. dum coi'°'iiarias illas irides per hyemem flante Austro circa lucernas docet fieri tam ab aeris j 1 * 1nuditate, quam a fuligine ea, qua; a flamma defluit, & cum aere miscetur tunc eni* 13inquit, velut speculum propter nigrorem fieri allolec. Ubi vult quemadmodum*^coelestis irt rorida niibe vel Ut speculo se ostentit, ita hanc lucernariam exhiberi inmido aere, qualis est spirante Austro. Cui accedens Annaeus Seneca in vapido b 3 *fteorum aere easdem corohas apparere quoque attestatur.

Verum alii e contra allerunt hujusmodi coronas tantum in ipsis intuendumculis efformari: & primo quidem, quod ii, qui suffusionibus abnoxios habentlos & a somno recenter surgunt , frequentius hujusmodi iridis videant. De* 1 ;

qii*