292

A L S A T I A GERMANICA

iEdificia Is-

AS»

Summum

Templum.

§. DXLII.

Sed jam ad ipsa urbis aedificia progredimur; inter quae eminent sacra. Sacra ^vel Catholicorum vel Protestandum. Catholicarum sunt vel Parochiae vel Monast erParochiae sunt fex; quas inter summum eminet Templum.

Summum Argentinensium templum praecipuis Europae annumeratur Basilicis-Primum, sub Merovingis & Carolingis exstructum, An. MVII. igne coelesti consui® ^pst- Choro servato. (p ) Praestantis, quam cernimus, molis fundamina An. 1"^

Habsburgensis quoque in Ergovia castri coudi^

est, Choro servato. (/>) sraeltantis, quam cernimus,posuit Wernherus Episcopus, qui

adeoque nominis Habsburgi auctor perhibetur. Basilica post varios casus ,MCCLXXV. perfecta, biennio post inchoata est turris, ab Ervino a Stein®* uarchitecto, (q) Mirabile hoc opus post clxii. annos finitum, (r) iEdificium Te .dfrequentibus cum Episcopo turbis identidem interrumpi cum vidissent Can^® jfabrica curam An. MCCLXIII. sibi vindicarunt, eamque An. MCCXC. Magiusfolenni pacto tradiderunt, (s) Horologium ad sinistrum chori latus inter racensetur, quod An. MDLXXIV. confectum. (/)

§. DXLIII.

Capitulum Cathedrale Canonicis XXIV. constat, quorum dimidia parslares, reliqui Domicellares, qui quartam modo capitulariam portionem P erC1 ^ e isEliguntur Canonici ex Principutn Comitumve prosapia, qui per xxxn. gradus, in jj^rab utroque parente ascendentibus, prognati sunt. Inter Capitula ad Rhenum apP^tenobilissimum. Sub periodo Gallica pars tertia Canonicorum ex suprema Galliae n0 ^Wlseligenda. O) Canonicos Praebendarii summi Templi excipiunt , quorum olimnunc XX. qui Magni Chori nomine veniunt, & a Canonicis eliguntur. Seniosquatuor Deputatis, qui quotannis mutantur, res Collegii administrat. filterest 1 ^Rex Chori , (u) cujus praebendam Henricus Sanctus instituit. Beneficii hujus c ° ‘penes Praepositum Cathedralis Capituli est.

s. p^‘

( o ) Descriptionem ejus ex scriniis Fabricae deditÖseas Schadaus , 46. MDCXVI 1 . aliique ex junio-ribus plures.

( p ) Chorus, quem Pipinus inchoasse, Carolus M.perfecisse creditur, quia lapideus est, non patuitconsumi. Schabacs pag. 9.

. ( q ) Cut An. MCCCXVIII. mortuo filius Johan-nes successit, An. MCCCXXXIX. mortuus. Hicturrim usque ad aream ; Hilzius Coionienlis, sue.cessor, ad galeam usque perduxit , circa An.ffi C C C L X V. defunctus. Crux & globus An.MCCCCXXXIX. demum impositi sunt turri,

( r) Altitudinem turris Eisf.nschmidius dePond.fsf Mens. Sect. III. Cap. III. pag. 112. icstimavit$00. pedum Argent. seu 445. ped. Paris. TurrisVindobonensis Austriae, quam Archiduces, LandgraviiAssatis, aemulam Argentinensis, aedificaverunt, habet42;. ped. Paris. Vide Kcchf.leecker Descriptio urbisVindob. Part. II. Cap. III. §. XV. Turris fornicataBasilicae D. Petri Romae est 450. ped. Paris, testeAngelo Roc.ca, apud Bonanni Hiß. Templi Vaticanipag. 98- Maxima TEgypti pyramis turrim Argent.nonnisi 25. pedibus superat.

( r ) Codex vetus in scriniis Fabricae, fol. 195.Specklinus in Cotteclan. Ms pag. 152. Schadjeusin Cbron. Ms. Koenigshovius Cap, IV. §. LX.fabricam Magistratui An. MCCLXIII. jam traditamfuisse scribit, sed male. Quaestoria Fabricae domus,frauenbaufi , An. MDLXXIX. condita est.

(/) Horologium vetus, quod interiit, in trespartes dividebatur ; quarum infima , Calendarium•festorum sistens, orbem suum quotannis convertit.-In media Astrolabium motus sciis & luna:, horas &semihoria indicavit. Summa pars Marianam reprse-lentavit imaginem, ante quam tres reges sc inclina-bant, cum machina moveretur superior. Sed & hymnipulsati cymbalis, gallusque cantavit. Vetus illudHorologium positum fuit e regione hodierni. Anno

enim MDLXXI. decrevit Senatus, ut novUll J )1 Psceretur. Conradus Dasypodius , MatheM-stV^ iflj!'

sessor, ichnographicam & orthographicani t0chime delineationem sedilibus obtulit, ss'^stei s’ 11 .Junio coepta, triennio post absoluta. Wolck e ^cj>*Augusta vocatus, Dasypodio datus adjutor» WSt Josias Habrechti, Scaphufio orti, fabri' e moV 0 *cerunt; Tobias Stimmer imagines pinxit. ^(i° 3micutn seculum, planetarum periodos, ntsolis & luna.’, menstruas conversiones; f's

dierum, horarum, ac minutorum distin c ®s [ ! 0l ;fl lsl ''china haec exprimit. Trium fere pedum M - t Mcus globus, in imo positus, 24. horis ? $ tn ösl j„sum. In summa quatuor aetates, servatoris q«imagines, sonitu Campanarum indicant

W iS .\c(F

bus tintinnabulum psalmodia, & Galli ca J? , vdunt. Machinam hanc Dasypodi V s 5 tfeßs e sHeron mechanicus , latine germanicequ®' .. &

Argentorati An. M DEXXX. 46. HoromSFrisghlinus & Cellius , Professores tf i 1Xylander , Augustanus, Carminibus cantaMDLXXV. Argentorati impressis, 4 b.

De Basilicae hujus Organo musico ex c.

;fiar« s

htec annotamus. Primum An.

An. MCCCXXVI. tertium An. MCCC^^i

«n

Hodiernum An. MDCCXVI. ab Andr,Saxone, constructum.

( t) Ex statuto An. MDCLXXXVss

eas'. 91prinis e*

Ducis titulo insignitis, sit ortus. ^u c

nobilitate illustri militari ducantur, oeou >

Gallus a patre, avo, proavo &

in

unucuc iiiuiui luiuictii uucaiuui. - j ,,fS'

Capitulo hoc immemorialis obtinue in h,.

b»

nonnisi Nobilem ab •utroque parente lX' ^ 3 -

minm accineret. Improbavit rem Greg^^ L0t>

s

mium acciperet,

III. Decretal. Tit. V. Venerabilis >tus pnevaluit,

'fu) CAor^X«Kig. Prsbenda dicitot

Koenigshov. Cbron. Cap. ll. z.

ftenis’