LIBER SECVNDVS

DE SPHjERA

ELEMENTARI

AC PRzECIPVE

DE GLOBO TERRAQVEO.

i

■mm&sa M -W -s** -m -m-m

-k-KZ- m- W- M- trfK-KK «k W -M rsz-W M -M -M-M-

CAPVT I.

De Teme simuli 0 Aqua figura ,."

E R R AQV E V M hoc» in quodegimus, -Elementum; hoc estex T erra, 6e Aqua compositum,column^ similem cesuit Anaxi-mander ; Cylindro, seu tympa-no bellico Leucippus ; Cono, seuturbini Cleanthes ; Scaphio He-raclitus ; Disco cauo Democri-tus i Mensx planx Anaximenes, & Empedocles : Infinita■verö radice deorsum niti Xenophanes Colophonius : vtreferunt partim Aristotelei lib.i.de Coelo ä textu 76.par-ti m Plutarchus lib. 3. de placitis Philosophorum Cap. 10.bc Laertius in eorum vitis. At elfe ad sensum Sphxri-cam hanC molem , primus demonstrauit ParmenidesEleates reste Aristotele ; deinde T hales A4 tlefius, addensTerram innatare aquis; quos secuti sunt Stoici, & Peri-patetici cum suo Stagirita supra. Ex Cosmographis au-tem, eandem rotunditatem ostendunt Ptolem&us lib.i.c. 4 . Almagesti , ibiq. T heon , & Rcgiomontanus in Epito-1 me,Qoi\c\.x.Clcomedes dz Mundo pag-mihi 57 6. Alsra-ganus different. ?. MartianusCapella\ib.6. Copemicusl. 1 .C.1.&C Ferneliusl.i. Cosinotheoria’. Aiauroijcus dia-logo 1. Cosmogr.pag.7. Clanius inS phxra pag.3. 117.& i97-Parocius\. i.Cosmogr.pag.zi. Plane anus in Sphx-ra parte 3. tract.3. Cap.4. & interpretes Aristotelis l.i. deCoelo a textu 104. Argolus in Pandosio Sphxrico c.s.Keplerus in Epitome Astron.Copernic.ä pag. 17.

II Primum argumentum est ä communi nomine Or-tr ' T£ ’ quo vtitur vulgataversio psalmi 2 3. & «u. quodluniims Pindus l.j. C.64. tetigit,dicens: Orbem certe dicimuslern, terr &, globumq. verticibus includt fatemur; neque enim-,absoluti orbis eß forma, in tanta montium excelsitate, tantacamporum planitie; sed cuius amplexus, fi capita linearumcomprehendantur ambitu figuram absoluti orbis efficiant.Non est tamen tanta montium altitudo, vt cum diame-tro Terrx collata, possit globositatem eius sensibiliterimpedire; cum diameter eius sit Milliarium Italicorumantiquorum 1054S.Montium autem altitudo multo in-ferior Milliaribus 50. vt de vtroq. constabit ex libro no-stro Geographico .Quidam rotunditatem eius testx otio-rum, aut mali aurancij assimilant, quorum conuexitatinon obest modica mxqualitas potorum, qux valles; &tuberculorum, qux montes exhibent.

L HI Secundum argumentum a priori est ex natura

1 foiwditä ^ envc ’ & Aqux suapte natura appetentium figuram-.'»Ter,-/" "’P^cncam, propter xqualem impetum, quo partes ipsa-rum homogenem tendunt ad idem centrum grauiutn, ita

vt xqualiter ab eo distent: ideoq.si Terra in atomosphysicos redacta, absq.vllo glutine humiditatis, quo con-tinuaretur,sineretur moueri ad locum suum ; omnes eiusarenulx ad commune grauium centrum corruerent; eomodo, quo Aqux partes confluunt ex superioribus locis;donec superficiei partes xquidistarent ä centrojac proin-de Sphxricum cumulum componerent: xquidistantiaenim superficiei A centro, est proprietas, Sc argumentumSphxrx, ex dictis lib. i.cap.6.

Aqux autem partes omnes, .immo & liquorum om-nium , si moueri naturaliter permittantur, donec consi-stant, & conquiescant, conformare sein superficiem.,Sphxricam, adeo certum est experimento, vt demon-stratione non indigeat : idipsum tamen demonstrauitArchimedes libro, i.de his, qux vehuntur in aquis, pro-positione illa a. Omnis humidi consistentis, atq.manentissuperficies spharicaest; cuiussphara centrum est idem cumcentro Terra- Quod aliter sic facileintelligi datur. Sitterrx centrum C, & he-misphxrium Terrx APB, & duo Aqux cumuli MMV, & KN ; confluentenim versus P, vtpotelocum decliniorem, necconsistent,donec forma-ta superficie RGS, equa-liter distent superficiei aquex partes a centro C:non con-sistere siquidem, quandm lunt aliqux remotiores ä cen-tro grauium , patet quotidiano experimentomon este au-tem maiorem rationem, ob quam aliqux debeant plusab eo distare, quam reliqux, constat ex eorum homo-genen fluore.

IV Rotunditas Terrx simul <Sc Maris colligitur ex Argum.j.accessu nauium , recessuq. a littoribus, vel ex aspectu Rotuniit*-Turrium prope, ac deinde procul conspectarum. Nam tis Ttrr *.

oculus in littore A, videt soluentis e littore nauis totamaltitudinem mali, & fundum nauis,deinde illa receden-te, non videt nisi partes superiores& inferiores DB, la-tent ; ac tandem tota nauis cum malo C E, descenditilli infra sensibilem Horizonten! AE. Quod de Pliniusl.i.c.df .aduertit. Sic oculus A, qui turris KH, xqueal-

Oftnimes

de Figurahm .