/

LIBER TERTIVS

VII. Denique quia vterq. motuum prodictorum,nem-pe Pra'cefsionis /£quinoctioriun,& Obliquitatis inirqua-lis est, Sc modo velox modo tardus,ad excusanda vtriusq.anomaliam, concipiendi sunt bini Polorum /Equatoristerrestris motus reciproci, tk similes pendentibus libra-tionibus; vnus quo poli sursum deorsumq. ferantur cir-ca angui um, quo /Equator Eclipticam secat, Sc quo per-mutetur inclinatio /Equatoris ad Eclipticam ; alter quoprccestio /Equinoctiorum modo augeatur,modo minua-tur, transuerfo motu,a praecedentibus in consequentia,&a consequentibus in praxedentia, ita vt deicribantur abipsis polis linea quadam,corolla intorta; similes,vt sche-

6 .(y 7 .Me. mate apposito exponemus cap.r.8. num.9. Itaq. adiunctatus Feiern lvac gemina Libratione, sextus & septimus quidam mo-rst« . tus,(eu affectio potius motus annui, in Copernicea hypo-

rhesi includitur.

VIII. Annuum porro Terne motum preter Diurnum,tanquam Planeta: cuidam tribuit olim Philolaus Pythago-ricus,tanti vir nominis, vt Plato eius inuisendi gratia in-,Italiam venerit; Sc Ariffarchut Samius ; deinde Nico-laus Cufanus , & post Copermcum, Rheticus, Moeflhmis,lordatms Brunus,Keplerus , C alius Cale agninus, Rothman-nus, Schißardus , Stcumus, Galilaus, Lansbergius vterque,ßulhaldus, Petrus Herigonius,Baran\anus,Dtdacus Afiu-nica, Paulus Anton. Foscarinus, Renatus de Cartes, multiq.paffim in Germania de Gallia; cum tamen liare hypothe-lis, Quoad Solis immobilitatem formalster Haretica vt po-te expresse contraria Sacra Scriptura pronunciata sit a Sa-cra Congregatione Cardinalium, de qua dixi lib.i.cap.3.& dicetur fusius Iib.9 Esto perquä ingeniose vnius Cor-poris in Mundo non valde magni motibus,miro sane co-pendio» Pharnomena Solis Sc Fixarum omnia expediat,immo & Retrogradationum,Directionum,ac Stationum,qua; in Planetis apparent, causam ex solo Telluris motuostendat.

x. Metus IX. Postremo quia videtur Sola centro Terra: aliqua-tellurisfur do sic recedere,vt siat in Apogco maxime distans,aliqua-fum ac De- do ad eam accedere, vt siat in Pe rigeo illi proximus, atq.orsum . adeo Orbis annuus sit Excenrricus centro Mundi tk.

Avpogeum qunq. Solis mutari videtur in consequentiainaequaliter; vt duo haic Phaenomena excusentur,aut con-cipiendus estcircellus prope Solem,in cuius circumferen-tia feratur centrum Orbis annui Terra:; aut Terra ipsamodo altius modo humilius feni, Sc quidem anomaliaquadam,vt Copernicus censet. Hactenus de Tena' mo-tu Quintuplici,nempe Diurno,'Annuo centri,Annuo De-clinationis , Libratione Polorum mixta ex motu sursum-,deorsumq. & ex motu traniuerso, & motu Excttricitatisseu centri sui sursum ac deorsum: reliqui enim non mo-tus distincti, sed eorum sunt affectiones quatdam.

S C U 0 L I A.

I y 4 T Otiis annuus declinationis , & motus librationisctVX Aequinotlioru & obliquitatis, de quibus diffumcß cap. pracedenti a num.\. ad S. non requirunt necessarioTerram extra centrum Mundi , nec necessario connexijunt cum motu annuo T erra, de quo rtum .4. e fio in hjpotheßCopernici fint connexi . 711 otui vero diurno alium quendamNeu»asse-motum, seu motus affeilioncm addunt Lofigomontanus ,flio Motus Repletus, Bullialdus, quem & indicat Vendelmus, quoDiurniTcr nimirum in Aphelio retardetur , in Perihclio concitetur, &

• (ic compensetur abunde dierum inaqualitas, qu'a ab inaqua-limotu Solis per Eclipticam proficisci videtur i tuxta di-cenda cap. 3i.

Cempediü H Copernicaa hypothefis de motu Telluris diurno &me tu H Cte-annuo , non solum excusat motum Fixarum proprium ; mo-lestium tn tum communem diurnum omnium fyderum ; motum an-rnotu Ter. nuum Solis Orientem versus ; motum Solis obliquum ver-r£ * jus Mundi Polos,seu declinationis ; motum -Anomalia Pra-

ceffionis Aequwothorum, motum Anomalia ObliquitatisEcliptica ; seu duarum librationum , & fi addas motum quofit Aphelia, & Perihelia, motum quoq. hunc in se conti -. neat i f:d per cum tolluntur tres Eccentrici Solis, Veneris , &Mercurij, quibus hi duo Planeta in aliorum hjpothefi mo-nentur ad motum Solis; tolluntur & tres Epicycli SaturniJouis & Martis , corumq. motus, CT ex solo Terra accesit

D E S 0 L E. 105

ad illos & recejsu, redditur ratio cur in oppositione cum So-le sint perigei, m comunchone apqgci; & cur latitudinis va-rietatem quondam subeant , pro qua Ptolemaus quinque^*alios motus inßituit ; CP cur quinque minores Planetaßareac retrogredi aliquando videantur . Et fi Galilao credas ,redditur etiam causa hinc afius Maritimi. Sed hac indi-cata leuiter , alibisufius dicentur: sed confutabuntur .

*** -tm M-ME

M- £<3»W»E£>3 'kHZ'W'kHZ M-M-SKZ *£>3 ££* £<3»

CAPVT VII.

De Solis a Terra. Dißantia Mutabili,aut Immutabili .

I U 1 1PIC V R E £ stoliditatis, aut vecordia’ fuerit,

|_j tam paucis interuallum T erram inter Solemq.

B decempedis,, quam Solem ipsum icstimare pe-” ' ^ dalem; cuius sublimitas subtilitatem hactenusAstronomorum omnium excessit; efsetq. hic opus Astrcqipsius alis, ac Pennis sion homini datis ; Cum tamen igno-rata Solis distantia, omnium, excepta Luna, svderum di-stantia ignoretur & Parallaxis. Itaq. valet ad lianc vsque Plinijfen.diem Plinianum illud de his interuallis: Incomperta hac, tenti» ho -& inextricabilia Sc mox: Si cui libeat altius tflapersequi; dieq. infi-me vt mensura, (id. enim velle pene dementis otii efl) sed & ms Ub-t-vt tantum afiimatio conieflandi confiet animo . Confesiiis C3 ^' 1est Repletus quid simile in Commentariis de Maitepag. ,ncer s a So ‘71. Nonejt, inquit, Solvicimor 130. femidiamerrisTcr- f - ara,non tamen infinitis abefi : at inter 700. Q“ 2000. nondumvidetur certus aliquis numerusdemonfiratus • Quid ais Re-plere inter 700. & 2000 3 Ego vero aio ne inter 70o.qui-dem & 700,0. immö nec forte inter ifooo. vt infra doce-bo . Sed prius proponendi sunt selectiores modi,quibusdistantiam Solis i T erra vtcunq. metiri licet; reliquis in-certioribus in Scholia reiectis.

I. PROBLEMA DE SOLIS DISTANTIA

PER PARALLAXES.

II. Vid sit Parallaxis exposui lib.i. cap.zs. quod re ^Primus molegedum est immemo-

ri; quäquam sequesschema simplicius hoc negotiiabfohlet, in quo sit quadras T er-ra: AC, & cerrum T erra' ac Coe-li Solaris,nec non Mundi H, cir-ca quod sit quadras circuli Ver-ticalis YSR, in Solis Orbe con-cepti, sitq. Horizon RationalisHR, cui perpendiculariter incidat linea verticalis YH,ducta a Zcnith Y, ad Terne centrum H; sitq. oculus in A,

& eius Horizon sensibilis AB, parallelus ipsi HR ; appa-reatq. Solis centrum in B, oriens Horizonti Sensibili, autoccidens: ducta enim a centro H, ad ipsum recta HB;eritmaxima & horizontalis Solis parallaxis angulus BHR, fseu arcus BR, vera enim ems altitudo ab Horizonte HR,erit arcus BR; & tamen oculo A, Sol in B, visus, nihil abHorizonte eleuatus videbitur. Est autem angulus ABH,aqualis coalterno BHR, facto a linea HB, cadcte in duasparallelas HR, & AB, per 29. Primi Euclidis ; Sc per ean-dem angulus HAB, rectus est,& squalis angulo AHR,re-cto , vt pote facto a perpendiculari YH . Data igitur in-.

Triangulo AHB, rectanguload A,Parallaxi horizontali, f to a „,,(/•idest angulo B, & assüptä T erra’ semidiametro vt vna,in-uenietur distantia Solis a T erra, nepe Basis HB,per f. no- fstroium Triangulomm Planorum Rectangulonim; si ni-mirum Residuum Logarithmi Anguli B, inquiras; hicenim erit Logarithmus Basis HB; vel si angulum B, sub-trahas a Gradib.90.Sc Residui Secantem diuidas per Ra-dium Tabularum;' Quotus enim seu Quotiens erit ipsaBasis HB, in partibus qualium semidiameter Terra AH,est vna. Quare Ii Parallaxis Horizontalis fuerit, vt in se-quenti tabella; ent ouoq. Solis Distantia a centro Terrq,

O vt

dusperP «.milax,n.

boriftnta—Um .