b E SOLE ;

izo LIBER TERTIVS

renuam distantia Solis minuant fere duplo » debent etiam*minuere differentiam diametri Solis Apogai ac Pcrigai: Etqui Eccentrtcitatem Solis variari diuersts faculis putant ,Diametri quoq. Solaris varietatem, in quauis trium distan-tiarum eius d Terra debent admittere , & Trigonometrica,acriuid computare. An autem vt ex alijs tradit Coperni-cijs L-4- C- ii. 0 * Maginus in Theorie.Plan. L-i.C. 24.Diameter apparens Solis fit ad matum horarium verum vt66. ad s. ex vtrifq. feorfim constitutis pendet potius quam fitregula hos statuendi . Proinde negotium hoc incredibilis estftdßtMtatis , & profundioris ac circumspeclieris indaginis ,quam aliqui putent - Adultiq. infignes Astronotni non benefimul hac omnia conciliarunt in suis hypothefibus, vt osten-dit Lansbergius in Vrammetriapag. s8. 59. &116.& nosinfra C.i i.num.J.

atn Selis H' Qß an q Ham va ^e probabile est Solem non feruarCJDiameter ea '*^ em distantiam d centro Terra, jed modo Apogäum fettapp sempsr maxime ab ea distantem fieri; modo Perigäum , & proxi-oadvn , mum ; atq. ideo modo maiorem modo minorem apparere :

id tamen ex mera, & immediata obscruatione huius diame-tri , aut etiam Eclipfum, non potest euidenter demonstrari,vt docebo L.4. C • 17 • m Scholio: idemque fatetur Scheine-rus in Rosa Frfina, qui tamen hanc differentiam putat penidemonstrari ex Telefeopii vfu, quod ad maculas Solares di-ftinSft reprafentandas,debet in Solstitio hyberno vno fere pal-mo plus produci, quam in astiuo: AU) esc ipso intuitu dia-metri hyberna CTastiua. Athone diuerfitatem poffetquisadfcnbere vaporibus Horizontis Solem hyeme maiorem*exhibentibus , vt adfcnbit Io. Bapt. Amicus Opufc.de mo-tib. Cael • C. 1 o. & Io. Anton- Delphinus ad finem Libri deGlobis Calestibus ; eo modo , quo orientem Salem occiden-temne maiorem , quam meridianum exhibent , fine ob Re-fractiones , fiue ob dilatationem nostra pupilla , vt mox di-cam- ltaq.fi quis fingat Solis diametrum este perpetuo exem-pli gratia 32.'. 10". & varietatem Eclipsium in Luna va-rietatem conferat a & inaqualitatem motusSoHsabsq.Ec-centrico aut Epicjclo, aut alia hypothefi fundata m varie-tate distantiarum. tueri poffit; non facile salsitatis conuincipoterit , Fraeastonus autem hanc dmerjitatemtribuit Re-fraclionibus, obdiuerfas Coeli partes intercurrentes interSolem ac fisum nostrum.

Cur Sel.fr IU- Cum Sol& Luna, & amnia sy der a in Horizonte

reliqua fy . maior a appareant, quam procul ab Horizonte , controucr-ä;r a in Ho sum est ab Astronamis, & Opticis, an id tribuendum fitrix.tntema astimatidni nostra, qua ob trafhssTerra Adarifue interie-sora appa- flos, maiorem astimat, cceteris paribus , arcum C ali prope•ssar.t . Horizjmtem, quam cum nullam distantiam cernimus, vn-

de magnitudines Caliastimemus', vti censet cum Alhaze-no L-?.Frop. ss. & Vitellione L. 1 n - Prop. 54. Keplerus irtEpitome Astronomia pag.81.& in Astronom. Optica pag.13 3. Hortensius m Dissertatione cum Gassendo & anteisillum Auctor perfpeHiua communis L.i.Prop.Si, & Ro-getius Baccon parte i. Perfpefliua Dist.$. C.6. An veropupHU nostra , quavmbrefafla d vaporibus Horizontis,fadios retundentibus, atq. intercidentibus, dilatetur, &hiatu suosyderum species ampliore angulo excipiat , vti con-tendunt Schcinerus in Sole Elliptico, & in Oculo seu fun-damento Optico, & Gassendus in Epistolis de ApparentiAiagaitudint Solis humilis ac sublimis ; An denique Va-portbus humidis Horifontis , qui fydera eo proportionalstermodo maiora reprafintent vi refra&ionis, quo nummi intraaquam maiores videntur, vt visum est etiam Alhazeno L,7. Prop.^i, er ViteUioni L. 10. Prop-S 3. CT c en fuit olim*Poisidonius apud Strabonem L. 3. Geogr. Cleomedes L.2. pag. mihi 427. Ptolenueus L. 3. Almag. C . 3. Io.de Sa-eiobosco C. i. Sphara , ibiq. Claumsp^.ioS. Longomon-tanus L- i.Theoric. C.p.pag. 290. & Bavocius in Cofmogr.pag. 1 7. Sedhac discutienda nobis erunt fingHlatim in Li-bro Optico, SeEUone de Refractionibus .

IV. HaElenus de Solis Diametro spe flati ex centro Ter-ra: At fi fptftaretur ex Planetis in media ipsorum distan-tia a Sole, aut in maxima, quando dicuntur Apheli), hocest ahro' 7? 1' kU , nempe d Sole remoti; aut in minima,quan-do dicuntur Peribehq, Grs.ce mpi rSv dtjov ; longe alio subangulo rideretur: pro quo accipe opinionem Builialdi L.\.Astronomia Philolaica C.9. O" Antoni) Matia: de Rhei-ta A-4- < 7 - 2 - membro <j. fundatam m Repleri distantiis.

Solis Diameter Appares, spectati ex Planetis.In Distantia "Planetarum d Sole .

Aphelia.

Media

•

Perihelia.

Ex

,

D

,

.

,,

?

6s

3

81

0

99

37

-

41

53

42

10

41

28

18

rz

20

2Z

s

V

s

48

6

0

6

IOf

T>

;

3

3

11

3

14

G in tf

i 3 1

0

3 1

30

31

6

in c?

2

3°

30

0

■£#3 -£*3 &**-&ä& **>3 £* 4 ^•S**&¥*

-M -bSZ -M E E-

CAPVT XI.

De Solis werd Magnitudine , coeterifq, exilla ff) ex difflantia eius , aut Apparen-ti Semidiametro dependentibus: Vbi de —C oh arenti a horum cum Par allaxi Hori-zontali 3 Semiangulo Cont &* Axe Vm-bree terreffiris , O* Portione Terra illu*minata a Sole .

I. PROBLEMA.

De vera Selis Semdiametro .

V

I. T" ERA Magnitudo Solis cx vera eius Semi-

diametro petenda est: hac enim duplica-ta , nota est vera diameter; ex diametroautem reliqua: magnitudinis species deri-uantur per regulas lib.i. cap.4. dc 6 . traditas. Porro Se-midiametervera colligimr ex data Semidiametro appa-renti, & distantia syderis cuiusiiis nedum Solis ä centroT erra;. Sit enim in adiecta hoc loco Diagrapha,centrumSolis apogasi A, de perig.xi ?> & Terra- Gqux mngantur recta APC, de sint extremiSolis radi) BC, 8c DC, tangentes Solem inB, de D, de ibi per 1 6. Tertij Euclidis , fa-cientes angulum rectum cum semidiame-tvis BA, de DP: erit enim apparens semi-diameter, seu angulus illam mensurans ACB, Sole apogaro; sed PCD, perigLo. Er-go si detur semidiameter alterutra, nem-pe ACB, cum distantia AC-, vel PCD, cumdistantia P C, poteris per Regulas Trian-gulorum rectangulorum, inquirere veramSemidiametrum AB, in Triangulo CAB,rectangulo ad B; vel semidiametrum DP,in Triangulo CPD, rectangulo ad D; qua?debet sernper eadem esse, siquidem senii-diametri apparentes de distantix recte fue-rint constituta;. Breuiter ergo Logarith-mus distantix data; tanquam basis,addi tusLogarithmo semidiametri apparetis, conflabit Logarith-mum vera: Solis semidiametri. Vel Duc distantiam perSinum anguli subtendentis semidiametrum apparentem,.Se summam hinc factam diuide per Sinum totum ; Quo-tus enim erit vera Semidiameter in partibus,qualium da-ta fuerit distantia.

Hoc artificio confecta est sequentis tabella; prior co-lumna, partim ä nobis,partim ab Auctoribus, qui de veraSolis magnitudine tractant ; reliqua vero pars tabella;absoluta est ex Regulis de dimensione Circuli de Sphara;traditis lib. 1. cap-4.de 6. Auctores aurem qui dc vera ma-gnitudine Solis, eaq. occasione de vmbra T erra; dec. tra-ctant, sunt in primis Aristarchus lib. de Magnitud. Solis,

Data ߻tDifiaotia,fy Semi-diam, ap-parens.

dium pr*tepti .

sto-

" Auilcrtsde Sehs, &Vmbra ter•reßris

gnitudins

sraduuttes.