DE L V N AE

liquorum vero trium ad sinistram, seu Ortum versus, di-stitisse proximuIouis diametrum i. alterum x f. remotis,limum vero3 j. vtex eius schemate liquet. Item InitiumEclipsis coepisle i parte inferiori ac dextera versus gradii5. ä puncto Nadir , a linea vero Nonagesimi perpendicu-lari Ortum versus gr.38. In summa vero Eclipsi digitorsis. sectionem vmbrc transiuisse per Infulam Lemnam,M.SypUu, Didymi , M-Moschum &c. Sic enim ille nominatpartes illas Luna;, at conferendo cum nostra Selenogra-phia video transiuiste per extremam oram Parisiorum -,,Medium Innoccntij & Ferdinandi Francifci: & post aliaconcludit finem fuiste k puncto Nadir dextram versusGr. 45. a. linea vero perpendiculari Nonagesimi grad. 3 8.circiter. Reliqua apud ipsum videri possunt , quae hicomitto propter ambiguitatem nominum, quibus Luna:maculas indigetat. Fortasse tamen in Appendice ad hunclibrum insigniorum partium nomina interpretabor, 80comparabo cum nominibus, qua: in nostra Selenogra-phia posuimus Iib. 4. cap. 7. AtD. Vincendus Mutusscripsit mihi initium Eclipsis Maioricre suisse ä se obser-iftr. M<-uatum alto ad Ortum Procyone Grad. 39. 10'. nempe-,nitor, hora 8.16'. finem autem alta Capella ad Occasum Grad.68.28'. videlicet hor. 10.51'. At Ismail BullialdusSmyrna:, vt narratur ex literis eiusdem ad Io. Rhodium,& ab hoc ad P. Kircherum missis, obseruauit iniriunuPenumbrx alto Regulo ad Ortum Grad. 51. 5'. yeramobscurationem, alto eodem Grad. 3 5. 10'. finem alto Gr.58.40'. finem penumbra: alto eodem Grad. 59.40'. Al-titudinem Poli ibi ex Solis alt.Merid. obseruauit Gr.38.15'. sed ex Stellis Orionis 38. 22'. quod vitio tribuit in-stmmenti. Reperi postea partem huius obseruationis inReineri Tab. Med. pag. 1 ■.

m M *** SA -M -m -M M-

^ M M M E M LW M

CAP VT XX.

Eclipses Solis Totales AnnuUres ex pro-

cedenti Hißoria cr* Aufioritate Astro -nomorum Confirmato 3 deque Affinitatequam cum illis habent Eclipses SolisMatutino ac Vespertino .

I. ✓"'V VIS vnquam credidslet Tychortem , quiAstronomorum Phoenix vulgo audit, anti-quarum obseruationum ignarum adeo, velcontemptorem fore, vt totum Solem a Lu-na tegi posse negaret ? Negauit ille ta-men, & eo vsque opinioni siue inhae-sit, vt ne Clauio quidem oculatissimo contra se testi fi-dem habedam putarit: Nam vt refert Keplerus in Astro-nomia Optica cap. 8. pag. 285 .Cum Anno 1 600. ad Cia -. utum fcripfijfit, mirari se aiebat,visam Clauio Anno xs6o.

•ttUs A totalem Echpfim in Lufitaniajenebrafque interdia notlur-qui nas . Nec enim pati sua obferuata, vt Sol d Luna quantum-** «w humillima totus tegatur. Itaque tomo l.Progymnasma-! " lnt ‘ tum, pag. 134. Tycho opinione sua retenta inquit: Cumanimaduerfum fit in Cs Luminarium Ecliptica , Lunant*non retinere eamdem diametrum visibilem , quam alias ha-bet, sed vi luminis Solaris margines eius extenuari , optica-,aliqua idsuggerente ratione , adeo vt quinta qua fi parte Hfic decedat, nec visui fise infinuet: idcirco diametrum Lu-na apparentem in Cs Eclipticis nonnihil variare necesumhabuimus . Quapropter ibidem dat tabulam, Sc Luna; inPlenilunijs semidiametrum 16'. Apogxam, Öc 18'. Peri-g^anr, at inNouilunijs illam 12'. 48". hanc 14'. 24". Quein hac opinione & tabula sequuntur Mulerius in tabulisFrisicis pag. 426. & pauci in Germania Tychonisiantes.Longomontanus quoque Tychonem ex parte secutus, inAstronomia Danicalib. x.Theoricor.cap. 9. docet incEclipsibus Solis, diametrum Luna: minui ob refractiones& alias causas, adeö vt ab altitudine poliGr. 5 5. ad 74.decrescat Minutis, 2.3.4. 5. & 6. Causa vero aut occa-bo erroris Tychonici fuit, quia Solis Eclipses siue directe

ET SOLtS ECLIPS. z8z

spectata«, siue reflexe in tabula, in qua per foramen exci-pitur Solis radius, exhibent Lunam minorem quam alias;

Veiiim si directe tunc Solem spectes, ideo Luna minorpra’ Sole ( quandiu non totus tegitur) apparet,quia lucidaiuxta obscura, & candida iuxra nigra posita ampliora ap-parent, ob pradominium lucis & candoris ad mouenduvisum, & afficiendum sensorium, atque si non obruen-dam,saltem retundendam speciem nigrarum & obscura-rum rerum; vt ex oculi conformatione & ratione visionisostendit Keplcrus in Opticis cap.5. ad finem. Si verö perforamen aut fenestellam intromittas Solis radios in tabel-lam,& ex distantia tabellarum ac semidiametro radij, seubasis lucidae, inquiras semidiametrum Solis apparentem;nisi detrahas a semidiametro basis semidiametrum fora-minis , Solis semidiametrum iufto maiorem inuenies : sivero idem praestes tempore Eclipsis Solis, prodibit tibi 8cSolis maior & Luna: minor iusto diameter,vt demonstra-uit Keplcrus in Opticis cap.2. k prop. 1 o.ad 12. & cap. 1 x.

Problem. 2.7.8. Sc 9. lam vero Tycho & Tychonici inmetiendo Solis diametrum, & ex ea Lunaris proportio-nem,ipsamque diametrum Luna: in Cs Eclipticis vsi suntcanali seu tubo pedum 3 2. vt habet Tyrio tomo 1. Prog.pag.47 x. sed diuiso in partes 1000. qualium foramen seupotius fenestella quadrangula erat 10. vt habet Keplerusin Opticis pag. 341. sed non detraxit fenestra: semidiame-trum semidiametro basis lucida:, nec addidit eamdem,vt oportebat,portioni Luna: obscurantiSolem, & hinc il-li occasio lapsus & diminuendi Luna: diametrum digi-tosque Solis obscuratos in <s Eclipticis, vt acute agnouitKeplerus in Opticis pag. 286.

II. Sed contra Tychonem,Sc Mulerium clamat Astro- Totales Mnomia tota iam inde k suis incunabilis: Omnes enim alij EclipsesAstronomi suas ita tabulas construxerunt, vt aliquando AuHorita.Solis diameter apparens in Nouilunio minor sit Lunari cmfir—diametro, aut non maior, idcoque totus tegi a Luna pos- tnantur*sit: quorum antesignanus Arißarchus lib.de distantijs acmagnitud. trium Corporum propos. 8. inquit.- Manife-ftum efl ex obstruatis Solem totum fine mora deficere . postquem vt referunt Ptolemaeus lib. 5. Almagesti cap. 11. Sc14. & Theon ibidem in Comment. Hipparchus in lib. demagnitud.& interuallis Assumit Eclipfim in locis,qua suntcirca Hellespontum, in toto Sole accurate faÜam , vt nihilde eo appareret: de qua & Cleomedes lib.2.Cyclicx Theo-ria: cap. 4. dicens: Sol totus in Hellesponto deficiens , ob-firuatus eß Alexandri*, quinta parte diametri salud, reli-qua deficere . Qurrrit autem ibidem quomodo Luna licetreipsä minor Sole, ipsum tamen aliquando totum tegat;

& Lucius Taruntius Finnanus apud Plutarchum in Ro-mulo , idem supposuit, cum Varroni intrepide pronun-ciauit Romulum conceptum, Cum Sol totus deliquium*pateretur. Id ipsum quod Hypparchus,Ptolema:usquoqsupra, aslumit, Solem videlicet totum i Luna obscurarposse, & Plinius lib. 2. cap. 11. illis verbis: Non poflequippe totus Sol adimi terris intercedente Luna & c. Hocidem & Plutarchus opusculo de facie Luna: & Albate-gnius cap. 30. pro comperto habent, & Proclus in Hypot.

Astron. q. 5. dicens: Totus aliquando Sol obtegi confpettuinofiro videtur'- & Martianus Capella libro de NuptijsPhilologia: ac Mercurij inquit: Crebro in Climate Sm Me-foiif Solts defeflus ex omni parte totum obumbrat orbem-**

Hac vero veritate supposita Vitellio vt dixi lib. 4. cap. 6.num. 8. causam inquirit, ob quam Luna in toto Solis de-liquio, videri tamen aliquando a nobis possit. Postremo& Origanus tomo 1. Ephemeridum parte 2. cap. 1 o. SoMaginus in supplemento Ephemeridum pag. 273. Re-pleri Auctoritatem in Opticis cap. 8. secuti recedere inhocäTychone: esto Origanus, qui Eclipses Solis tota-les agnoscere se profitetur, tamen in Ephemeridum cal-culo Tychonico, eas ad mentem Tychonis exhibeat, EtBraheani ipsi , qui Tychone paulo ante mortuo Anno1601. interfuere Eclipsis Solaris obseruationi Decembris24. habita: Prag-e a Replero, agnouerunt maiorem esse-»

Luna’diametrum, quam ponat Tycho, vt asserit Keple-rus ipsemet in Opticis pag. 359. Sc hoc est illud,quod in-dicatur in Appendice Progymnasmatum, nempe EclipsiSolis Anni 1601. paulö polt mortem Tychonis (obieratenim 24. Octobris) damnatam esse opinionem eius dcdiametro cSin Cs •

G c c UI. Exem-