f PLANETARUM Typest

autem T?, Tfo vel o* fit ACFH, & linea abndum eorumsit BPE, per Solem ducta, cui parallela iit ARF, ductioper centriimedij mo-tus Teli uris»öc reprase-tans absi dasPlanetarumtranseuntesper mediumotu Ter-re , seu po-tius Solis :moueaturq.

Planeta abA, in B, seuäß in <Sp,

Sc Tellusab L, in M( spectator

enim huius schematis fingitur conuersus ad Septentrio-nem »versus quem Apogea trium Superiorum vergunt)& fingatur Planeta in D, eiusque locum Eccentricum de-signet linea PD; in qua erit Terra L, si Planeta sit Soli ve-re oppositus» aut in N ,si coniunctus: quemadmodumsi Planeta sit in G, videbitur vere Soli P, oppositus, Tel-luri N; sed Soli P, coniunctus, Telluri in L. Agatur iamline? DPG, parallela CRH, transiens perR, centrum.,medij motus Telluris ; nam iuxta veterem Astronomiamtunc erit Acronychium seu oppositio media Solis & Pla-net? »ciim Planeta suerit in Tellus in K ; vel Pla-neta in H, 6c Tellus in O. Queritur iam quantum diffe-rant loca Planetae sub fixis spectati ex Terra L, & K, velex T erra N, Sc O 3 hoc est angulus K D L, si Planeta sitin D, vel OGN,si sit in G : hic autem colligitur in trian-gulo KLD, hac methodo. Dato loco Planet? in D, da-tur eius distantia ab Aphelio B, idest angulus BPD, cuiob parallelisinum ?qualis est angulus ARC; Eruitur au-tem Planet? a Soledistatia PD, in partibus Radij orbisannui, datis Eccentricitaa PS , Planet? , Sc Radio S D,hic per imaginationem in figura supplendo. Supponiturdeinde data in tabulis, vel amenta distantia Telluris L,a Sole, idest] PL, qua dempta ipsi DP, manet notumlatus DL. Datur pr?terea differentia veri Sc medij lociSolis, seu potius Terre, idest arcus K L, eiusque Sinushic intelligendus in partibus, qualium notus est orbis an-nui Radius RK: sumitur enim hic arcus KL, pro rectafaciente angulum rectum ad L, cum ab ea insensibiliterdifferat. Quare in triangulo KLD, rectangulo ad L, no-tus siet angulus KDL, quod erat faciendum. Cum igi-tur repr?sentari non poslint in rigore motus celestes, necobseruationes ä calculo exhiberi exacte , nisi referanturad verum Solis locum, patet veteres Astronomos, quot-quot vti sunt medijs, aberrasse a celo Sc a veritate. Me-mento autem in veris (f Sc p > reducendum este Plane-t? locum ad orbitam ab Ecliptica,vt docet & pr?stat Ke-plerus in Marte cap. 9. alioqui peccari poste 9'. minutis.i.tutit £ VIII. Secunda ratio est it priori ex causis virtutis mo-frior». tricis Planeta;, siue enim est Sol, vt vult Keplerus, siue visintrinseca Sc propria forma Planeta:, vt Bullialdus; nullaratio probabilis suadet Planetas, qui Solem circumeuntvt ab illo illuminentur, & admirabili harmonia circa ip-sum motum suum intendunt aut retardant, adeö vt in cssint Directi Sc velocissimi,in <? Retrogradi & tardissimi,respicere punctum Soli vicinum,vacuum Sc instabile,po-tius quam ipsum centrum corporis Solis; quod est CorSc fons luminis Planetarij;& moderari suos cursus ä lineaficta, Sc a medio motu Solis, qui in duobus tantum casi-bus verus est, in reliquis omnibus falsus Sc fictus, nec rc-uera in caelo exiltens, sed solum in nostris tabellis ac pa-pyris ex nostra imaginatione designatus. Addit Keplerusin Marte pag-sz. hanc hypothelim este accommodatio-rem interuallis,qu? m Mysterio suo determinatae. Postre-Tfcbini wb sicut Copernicus & Tycho centrum systematis Pla-Hßrema “ nctan ) non in centro Terra’ aut puncto Terne vicino,sed'menti* , in puncto Soli vicino posuerunt, vt exactius Sc cocinniusO 1 Longo, motus Planetarum repraesentarent, ita ipsis consonum^magis erat, vt in ipiiitimoSole,illud collocarent j quod

/N L ONG rrVDINE m: 52 9

tandem agnouit Tycho postremis temporibus , vt testa- Cui Sui-tur Keplerus in Marte cap.6. pag.47. & Longomontanus lUldus op.lib.z. Theoricor. cap.3. ad finem cap.i 1. Sc cap. 13. esto pefitam *$Bullialdus lib. n. theoremate 11. illum cum Priscis tribuit,Astronomis medio Solis motu vtentibus inuoluat.

Propositio z. Planet At iter e fi fer lineam*

Ootdent idefl Outformem , seu Ellipticam ;seu Orbis illum deferens non est fer stiluscirculus , sed Ellipsis .

IX. TT Anc propositionem inculcat Keplerus in Mar-il tecap.22. 23. 39. Sc ä cap.40. ad yo. &in_,

Epitome Astronomia- lib.y. ä pag. 6y8. in Rudolphiniscap.20. & Bullialdus lib. 11. sua; Astronomia: lib. 10. cap.i.vbiait. A circulari hypothefi recedere religiosum du-cebam , nec mihi in mentem venerat Ellipticam ej je poffCAPlanetarum viam : pr&ter quam , fi in gyros alios torquerePlanetarum incessus tentauerit quinis , vim iftis faciendooleum & operam 'ludet-,& Sisyphi saxum voluet . Sc lib. 11.theoremate 7. ac 13. fatetur per particulares obseruatio-nes Saturni, Iouis, ac Veneris, ob vix sensibilem differen-tiam Ellipsis i;s attributa: ä circulo,no poste facile demo-strari viam ipsorum Ellipticam este, sed nulli de hoc du-bium superfbre, si legat ipsius argumenta lib.i.cap.iy.exposita, & lib. 11. theorem. 13. id conatur ostendere inMercurio. Summa argumentorum a posteriori est: quia R -si calculo geometrico, ex data Anomalia Eccentrici, Ec- p 0 ‘(lermi ,centricitate, Sc Ra dio Eccentrici, inuestigetur locus Ec- fcentricus Planeta: Sc eius distantia a Sole , Sc hinc cum_.

Anomalia orbis seu commutationis, locus Planeta:, vten-do circulo perfecto, Sc lineis a centro circuli ad periphe-liam eductis, dc conferatur cum loco, quem dant obser-uationes exactiores recentiorum Astronomorum , putiTychonis, Gaslendi&c. inuenitur disterentia sensibilis,qua tota pene euanescit si vtamui Ellipsi, ita vt PlanetaAphelius aut Peuhelius sit in extremis axis Eliipseos, accirca medias longitudines sit in extremis diametri coniu-gata. Sic Bullialdus theorem. illo 13. narrat obseruatumsibi lulioduni Anno 1630. Decembris 12. mane hora 6.yo'. post mediam noctem Mercurium, ope distantiae iSpica Vaginis, & correcto loco per refractionem, in_.

Scorpij Gr.29. 13'. eius vero locum Geometrice inquisi-tum in perfecto circulo Eccentrico puouenire inGr. 28.

41'. 39". at in Ellipsi * Gr.29. 8'. & adhibita amationeob latitudinem, in M Gr.29.12'. y9". Rursus Anno 163 y.Decembris i.H.y.30'. post meridiem Dinia per distan-tias a Stellis Ophiuchi Mercurium in Po Gr.o. 26'. com-putata refractione, erat enim altus supra Horizonten^,

Gr.i f. Calculus vero Geometricus innixus circulo datlocum in -2 Gr.o. 47'. 35". sed innixus Ellipsi proxi-me accedit ad locum obseruatu, seu ponit <£ in Po Gr.o.

23'. Cum ergo circa matutinas & vespertinas digressio-nes,in locis fere oppositis obseruatus sit Mercurius, &c_ycareris paribus in Radio Eccentrici, in Eccentiicitate,&in Anomalia, prodeat ex Ellipsi locus Planeta’ multo exa-ctior, quam ex circulo; concludit Bullialdus Mercuriumnö per circuli petipheriam , sed perEllipseos circumuol-ui. Eodem pariter argumento Keplerus in Marte a cap.

40. ex Solis Sc Martis obseruatis locis ostendere conaturviam Planeta dum accedit ad longitudines medias nonexorbitare a circulo extrorsum, vt in Copermci & Ty-chonis Epicyclis, sed introrsus accedendo ad centrum..Eccentrici; atq. adeo esse Ooidem seu Oualem, secusenim aquationes non respondere locis obseruatis.

X. His non obstantibus ipsemet Bullialdus hb. 1. cap. Ratio htc13. ct. lib. 11. ad finem theorematis 7. ac 13. fatetur in- a posteriorigenue, quod de Solis orbita confessus erat Kepleius in_ non ist eui-Marte cap.40. videlicet non poste ex solo calculo, Sc coi- dem .latione obseruationum discerni an hi Planet? moneanturin Ellipsi potius quäm in Circulo ; Sol quidem & Venusob exiguam Eccentricitatem, qua sit vr diameter minorEllipseos iliis ex hyporhesi attribuenda vix sensibilirerminor sit axe, seu diametro maiori, atq. adeoinsensibili-ter Ellipsis eorum a circulo recedat; Saturnus autem &lupirer ob tarditatem motus, qua fit vr perexiguus errorin obseruatione, maiorem quäm in ahjs errorem gignat,

X x x idcoq.

F E