/
544 tr BK I VII. s E C TIO
ad astimationcm acceptis locum Angis inquirere , & ceteraytrum experimentis consonent attentare . Nec aliud leniitit Coper. de priscis, & expertus est ipsemet Copernicus: nam lib.f.niti . cap. s. dixit: Illi ergo demonstrationum medus destituti , dposteriori ac per ambages adnixisunt ad ea , ad qua recta. &ä priort non patuit accestis . & cap. 6. Quod quamuis noru,sufficiat , attamen cominus adduc/i, facilius ad verum per-uemmus. Ad easdem syrtes adhsesit Keplerus in Com-Kepleri de nrcntarijs de Marte cap. 16. cum de hac methodo folli-e fdem eo- c j tHS Jn q U jt: Solutio non est Geometrica . & mox: Existet> e d‘° • acuti Geometra Victa similes, qui magnum aliquod este pu-tabunt demonstrare huius methodi etTiyyictv, id enim & Pto-lemao & Copernico CV Regiomontano obietlum tn hoc nego-tio a Vieta . Eant igitur C 7 schema Geometrice ipft foluant,& erunt mihi magni Apollines. Mihi sufficit ad quatuorvel quinque conclusiones ex vno argumento extruendas, ina-quo quatuor obferuationes, & dua hypothefes insunt ; idestad viam'e labyrintho remeandam, pro lumine Geometricofilum dnyj'ov fi quo tamen ad exitum dirigaris) ostendisti .
, Si difficilis captu est methodus, multo diffi cilior est inuestiga-
tio fine methodo . Et h:rc nimirum sunt illa verba, ad qu£allusit Bulltaldus , cum lib. x. Astronomia? Philol. cap.ai. reprobata methodo Ptolcmai Lc Copernici, subdi-Bullialdi clit: Keplerus Commentarijs in stellam Martis, quanta-,censura i» molitur? quod numen non tnuoc at ? Deum aliquem i'x. pu-Keplerum . yp. v »c expeclat, qui problema indeterminabile determinet :
tandemque post longas calculi ambages, & omnia diucrticu-la lustrata , stitit loca Apheliorum ac Periheliorttm . Quasivero Bullialdus ipse nihil in hac pragmatia supponat,nec prolixo ac iterato sapius calculo, per medium arith-meticum inter diuersos excessus ac desectus, conetur adveriorem locum Aphelij, & Eccentricitatem iustioremquam proxime accedere. Ignoscendum igitur Astrono-mis, nec circulus inutilis illimandus est, ii postis urimucrassiore modo prxcognoscere, tum ex paruitate aqua-tionum secunda inaqualitatis requisitarum, vt loca Pla-neta prope oppositiones cum Sole obseruata respondeatcalculo, differentiam motus; tum ex oppositione aliquaantiqua cum recenti, longo interuallo inter se distanti-bus, motum medium; eo fere modo, quo ex duobusy£quinocti|s motum Solis medium mquisiuimus lib.;.cap. 17. deinde ipsa hac exactius inquirere, cum maioriin dies accessu ad veritatem. Quamobrem non inscitePtolemaus lib. 9. cap. 3. & Copernicits lib. s. cap. 1. ante_jApogei Sc Eccentricitatis ac motus Medij examen subti-lius, pramiserunt tabulas motus medi) quinque minortiPlanetarum;, & deinde tria illa perpolire conati sunt,Ptolemaus quidem in 0" lib. 1 o. cap. 8.9. & 1 o. & in Istlib. 11. cap. 1.1.3. & in F? lib. ir. cap. s.6. Sx. 7. & Re-giomontanus ibidem in Epitome, & Copernicus lib. s.cap.6. 7.11.12. 16. & 17. & reliqui mox adducendi.
Primus Modus inueßigandi Apogeum triunuPlanetarum Superiorum , Eccentrictta-tem inquirendi aut examinandi ex Coper-nico .
III. Voniam Ptolemaus lib.9.10. & 11. Almagesti& Regiomontanus in Epitome libroni illorum,destituti fuere medio demonstrandi apriori Eccentricitatem & Apogeum, tum ob causas nu-mero 1.&2. indicatas, tum quiavtentes medijscum_>Sole oppositionibus, angulis ignotis tanquam notis vte-bantur; ideo, vt aduertit Copernicus lib. s. cap. s. A poste-riori ac per ambages adnixi sunt , ad qua recla & d priorinon patuit accestus . Ita Ptolemaus in his exequendis proli-xo sermone , in ingentem numerorum multitudinem se diffu-dit, qua recensere molestum censeo ac supernaeaneum, eoprasertim quod etiam in nostris, qua sequuntur, eumdemsc-re modum sumus imitaturi. Pratermista itaq. illa farragi-ne schematum Ptolemaicorum nihilo felicius proposituaslequentiuni, incipiemus aCopetnicxa methodo, exqua tamen fatis de Ptolemaica indicari poterit.
Ergo Copernicus lib. s. cum cap. 1. pramonuissetmotus Planetarum non ab /Equinoctialibus punctis, sedä prima stella Arietis numerandos, nec in reuolutionibusPlanetarü mensurandis adhibedos annos Solares /Equi-
II. DE MÖT V T RI V M
noctiales aut Tropicos, sed Sidereos, quos illis xquabi-liores, & constautiores putauit, & p rami sisse t motusmedios s. minorum Planetarum damnassetque cap. 2./Equantem Ptolamaicum 8 c phvsicam inxqualitatem abeo in his Planetis admissam, & cap. 4. substituisset hypo-theses tres xqualitatem motus tuentes, sed quoad men-suram orbium & differentiam distantiarum xqmpollen-tes bisectioni Eccentricitatis, quia semidiametrum Epi-cycli fui tertiam partem reliqua Eccentricitatis Eccentri-ci fecerat: his inquam suppositis cap. f. 6.10.11.15. &
16. examinat ternas acronychias oppositiones trium Su-periorum cum Sole, a Ptolemxo quondam, & ternasalteras a se obseruatas ; assumit Eccentricitatem totamhorum Planetarum a Ptolemxo inuentam, eamq. in qua-tuor partes aquales diuidens,tres ex illis tribuit Eccentri-citati fui Eccentrici, & quartam semidiametro Epicycli,
& deinceps inuestigat ex disserentia motuum mediotuma veris tum Apogei locum, tum vtrüm Eccentricitas pr^-supposita congruat aquationibus , seu gignat aquationesnecessarias vt motus medij ad veros reducti conueniantcum obscruatis: itaq. profitetur se a posteriori Eccentri-citatem iarri notam examinare ac probare, non autenuignotam ä priori venari. In Marte tamen aliqua ex par-te hanc mensuram variandam reperit, vt iam diximuscap. s.num. 13. Sint itaq. tria centra Epicycli, qux vo-cantur lo-ca Planetxcentricoj,obseruata_>in trib'rine-dijs oppo-sitionib’cüSole, A, B,
C,in circii-feretia Ec-centrici excentro D,descripti :sitq. linea..
Absidü FDG,in quacentru or-bis magni
terra: sit E, & illa puncta A,B, C, rectis lineis connectan-tur, cum centris D,& E, vt linea: medij motus sint AD,
BD, & CD, sed linea veri loci centrici sint A E, B E, &
CE. T une autem verus locus Plancta in Epicyclo, sit inprima obseruatione punctum N, in secunda punctum O,in tertia punctum P, qu£ connectantur cum centro E, re-ctis NE, OE, PE; A centro autem Epicycli ad Planetamducatur semidiameter AN, & BO, öc CP, qua sit tertiapars Eccentricitatis DE. His positis persequentes pro-greslus negotium perages.
Primo in triangulo ADE, datur ex Ptolemao Eccen- j. tui "!-1tricitas DE, in partibus qualium AD, est 100000. vt ex- /»* -posuimus cap. 1. num. i i.in tabula, & angulus ADE,vtpotead duos rectos complementum anguli EDA, notiex Anomalia media Eccentrici. Ergo Trigonometriabeneficio cognosces tum latus AE, tum anuulum DEA,&DAE. .
Secundo in triangulo AEN, quia arcus NK, idest mo- 2 . puff - 1tus Planeta in Epicyclo, tantus est quantus est arcus AF, sus.motus centri Epicycli ab Eccentrici Apogeo F, atq. adeoangulus NAK,notus est ex Anomalia media Eccentrici,si ei addas angulum inuentum DAE, notus erit totus an-gulus NAE, in eodem triangulo, in quo inuentum estlatus AE, & datur AN, tertia pars ipsius DE. Ergo nonlatebit angulus AEN: quo ablato ab angulo AED, priusinuento, patebit angulus N E D, seu NEF, quo distatApogeum F, sed sub Fixis, a vero loco Planeta? in N, ob-seruato: Quate cognito vero loco Planeta:, & addito illiangulo FEN ,cognoscetur vtrum locus Apogei sub Fixisobseruatus respondeat loco Apogei assumpto.
Tertio in secundo acronychio, &c triangulo BDE, dan- Triff'tur latera ED, & DB, vt supra, & angulus BDE, comple- sus .mentum Anomalia Eccentrici, seu anguli FDB : inquireigitur latus BE, & angulos DBE, & BED.
Quarto in triangulo BEO, quia arcus LO , idest angu- 4 . Triff
lus /«f.