etem et matum; haec materia nihil aliud eft, quamobjecti five abfolute oppofiti abftractiffima notio;unde omnem, quam in materia deprehendunt varie-tatem, etiam illam, quae motu cognofcitur, aliundeipli addunt* et gravitatem quidem materiae univer-fac qualitatem effe ex experimentia et inductionecognofcunt; ex fecunda philofophandi regula , quamNewton ftatuit, effectuum naturalium ejusdem gene-ris eaedem funt caufae , ut defccnTus lapidum in Eu-ropa et in America; deinde ex regula tertia qualita-tes , quae corporibus competunt, in quibus experi-menta inftituere licet, pro qualitatibus corporumuniverforum habendae funt. Experientia ergo mate*riam gravem effe docente, quum ejus quae cft in lapide,qui in terram cadit, gravitatis rationem ab ea, quae inaftris et primum corporibus ad folis noftri fyftemapertinentibus neque in terram cadentibus eft, diver-tam effe pateat, aliam eamque vim centrifugam hu-jus phaenomeni caufam effe ftatuunt. Philofophiaehuic naturam , deinde gravitatis et impulfus ininfinitam lineam horizontalem, quem vim centri-fugam effe contendit, originem ignoranti permitten-dum quidem efi, Deo omnia tribuere, fed poftulan,dum, ut recte de Deo ejusque agendi ratione philo-fephetur, et naturam ignorans Deum vere cognof-eat, Ejus autem actio neque externa aut mechanicaneque arbitraria aut fortuita eft; vires ergo, quasDeum materiae dediffe dicunt, materiae vere ineffeffauendum eft, et iis materiae naturam conftitui,qu*e principium virium oppofitarum immanens et in-ternujn fit; verum mechanica ab hac notione refu*git, neque Deum neque veram vim neque quid fit

infer*