Buch 
Het groot militair woordenboek : waar in gevonden worden de voornaamste pligten en devoiren van alle hooge, hoofd- en mindere officieren, gouverneurs, commandeurs en majors van de frontier-steeden, sterktens en forten, als mede van de onder-officieren en gemeene soldaaten en matroosen, soo te water als te land, te voet en te paard : verders een veelvuldig getal van saaken specteerende den hoogen en de subalterne garnisoens krygsraaden, de particuliere straffen en boetens over seer veele swaare en mindere crimineele delicten en civile rechtssaaken... : een goede quantiteyt ordres voor de directeurs en ingenieurs..., de exercitien te voet en te paard... / door Johan Dibbetz...
Seite
104
JPEG-Download
 

io4 B U R :-C A A :

heyd, Regten en Privilegiën: Dat is de pligt van de Gou-verneurs van Stceden en Forten: Sie CWmmisfle voor de-selven.

BURGERS hllysen : Daar onder moeten de Quar-tieren van de Officieren niet gereekend worden: Sie deiiej: van den 31 'jan'. 1721: R'. V : Staten.

BURGERS huysen, of ins Lands Barakken binnenden Lande van Braband onder de Generaliteyt bekomen-de : Daar in mag geen Ruyter of Soldaat Bier tappen,Tap-neeringe ofte Soetelarye doen, nog gelaagen letten :Sie Bier tappen voor Soldaaten binnen din Lande van Bra-band.

BURGERS in Arrest genoomen : SieTaptoe Jlaan.

BURGERS in de Barrière: Daar iets aan debiteerendoor neering of hanteering : Dat is verbonden aan de Mi-litie: Sie Abnysen , welke tot lasten van de Steeden Iffic.

BURGERS in de Barrière: Of die haare Gerefor-meerde Godsdienst mogen oetfenen in de Garnisoens-ker-ken : Sie Godsdienjl in de Barrière.

BURGERS in schulden vervallen, of moetendeVoogdyen aanneemen, of andere publique lasten : Mogendie niet soek en te ontgaan door een gepretendeerd Biljetvan Engagement voor Soldaat : Sie Aanneemen van Perjoo-nen tot Doornik &c.

BURGERS nog Inwoonsters van de Geconques-teerde Plaatsen: Mogen in tyd van Oorlog geen Vreem-delingen, of Onderdaanen van den Vyand ontfangen, lo-geeren of verbergen : Sie Onbekende Perjoonen.

BURGERS of Boeren : Sie Ingeseetenen van Steedenos Dorpen.

BURGERS of Inwoonsters, Leesten en Steeden inhet particulier van den Staat, en den Staat in het generaal :Pligt van den Capiteyn Generaal daar ontrend: Sie Com-missie voor den Capiteyn Generaal. Sie Bewoonden , Ingesee-tenen &c.

BURGERS schade toebrengende aan de Fortifica-tiën, moeten deselve repareeren , en daarom van de Mili-tie geapprachendeerd worden : Sie Burgerlyk beslier m deSteeden van de Barrière.

BURGERS van Maastrigt : Sie Maastrigtenaars.

BURGER-WAGT ontrend het gevangen neemenvan Militairen: SiesGravcnhage (Reglement voor het Gar-nisoen ).

BUS-KRUYD: Al wat daar van aangeteekend is:Sie op het woord Kruyd, os op bet woord Pulver. Sie Am-munitie van Oorlog niet na den Vyand te vervoeren.

BUSSCHIETERS en Constapels ter See: SieConflapels ter See : Sie Geschut afschieten ofte hanteeren.

BUSSCHIETERS op de Oorlogscheppen: Diemoeten verantwoorden voor kruyd en loot: Sie Verant-woorden ider voor syn Officie. Sie s'ersleeken , verkoopen osaan Land brengen ct ie: Sie Conflapels en Canonniers.

BUUR-DORPEN van die geenen, die de kloktrekken in tyd van Oorlog op de Aannadering van denVyand, of eenig onraad: Sie Klokken lux den, en des nagtsiyc.

B U U R E N of Vrinden van de V ereenigde Provin-ciën : Sie Niet gedoogen , dat by het Krygsvolé eenige scha-de &c.

BUXEM-BIEREN: Sie Egt-Reglement.

C:

Dat hier niet op gevonden word, moet men opde K: soeken.

C A AP EN eenige Munitiën , al was het lcruyd U ytde Stukken ontlaaden : Dat is verbonden aan de Con-ûapels en Canonniers, op wat prxtext het mogte weesen,op pcene van als dieven en Meyneedigen gestraft te wor-sten ; Sie Conflapels en Canonniers.

C A A P E N van geld of goed op de Oorlogscheepen :Sie Üntsteelen van het jelve : Sie Befchaaren.

.CAAPEN van vreemde Scheepen met deesen Landegeallieerd: Sie Invadeercn , beschadigen of krenken van desel-ven.

CAAPERS binnen de Tonnen koomende met dedood te straffen, ten ware evidentelyk bleeke , dat sydoor storm en quaad weer binnen gejaagd, of aan strandgeworpen waren, en dat sy op de eerste ontmoeting vanScheepen binnen de tonnen, of menschen op de Stranden,of aan het vaste Land, haar overgegeeven en de Wapenenafgelegd sullen hebben: Sie de Resolutie van haar HoogMog: in dato den 20 May 1701: Sie Kaapers genoomenbinnen de Tonnen. Sie Gr: Plac: 2: V: F: 63. 3: V: F:341. 4: V: F: 216. 5: V: F: 2991.

Haar Instructie of Articul-brief is te vinden in het twee-de boek der Ree: Num: 13: en luyd als volgd.

,, 1. Sullen de Capiteynen, Officieren, Boótsgesellen en alle andere, van wat slaat en conditie sy syn, gehou-

C A A:

den weesen wel en getrouwclyk na te koomen haare,, Commiffie en andere Articulen hier na volgende.

,, 2. De Capiteyn, Lieutenant, of de geene, die 'r Commandement hebben sal, sullen alle morgen en avond God den Heere op hun Schip of Scheepen doen aanroepen, en sal daar toe een ider lig ter bestemder,, tyd gereed hebben te houden, op ste boete van 4 stuy- vers voor ider reyi'e, de tweede dubbeld, en de derce,, reyse agt dagen te water en te brood in de boejen ie iit- ten.

3. Niemand en sal den Naam .des Heeren ydelyk in,, den mond neemen, of daar by sweeren, op pcene van,, aan de mast door syn Quartier-volk gelaarst te worden, en daarenboven te verbeuren twee stuyvers voor den,, Armen.

4. Item, alle Officiers, Bootsgesellen of Soldaaten, van wat conditie of qualiteyt die syn, sullen haaren Ca-,, piteyn of Lieutenant , Schipper, of sulke Officieren,,, als in absentie van den Capiteyn het Commandement sullen hebben, onderdanig en gehoorsaam syn, soo aan,, als van den Vyand, te Water of te Lande, op pcene van anders gedaan te hebben, by den Krygsraad arbi- tralyk gestraft te worden, andere ten exempel.

5. Niemand sal hem vervorderen synen Capiteyn, Lieutenant of Schipper eenig geweld, overlast ofdrey-,, gement te doen, op de verbeurte van alle syne gagies en buyt-gelden , en daarenboven aan den lyve gestraft te worden.

6. Niemand en sal vermogen den Provoost, of Ge-,, weldigen, in het Exploict van syn ampt te weederltaan, staan of dreygen, op poene van aan den lyve gestraft te worden.

7. Alle Officieren en Bootsgesellen sullen gehouden syn, het geweer, dat haar by den Capiteyn toegevoegd sal worden, midsgaders het nodige gereedschap, klaar,,, puntig en suyver te houden, op poene, van te verbeuren voor ider reyse een gulden.

8. Item, sal een ider ( die aangenoomen is of sullen,, werden ) hebben de Mond-kost en drank by Randzoen, gelyk het haar by den Capiteyn, Lieutenant of Schipper,, toegeleyd sal worden, waar mede een ider lig sal 1110e- ten te vreeden houden,, sonder daar teegens te seggen, op verbeurte van alle haare gagies en buyt-gelden.

,, 9. Gelyk ook aan de andere syde de Collegiën ter Admiraliteyt sullen hooren de k lag ten van de Officieren en Matroosen over quaad Tractement, en de Capitey- nen schuldig bevindende, sonder eenige dissimulatie en,, aansien van persoonen, na geleegendheyd der saaken,,, ten behoeven van de Officieren en Matroosen con- demneeren , soodanig als bevinden sullen te behoo- ren.

io. Een ider sal verantwoorden syn Officie en onder- wind, op de verbeurte van alle syne gagies en buyt-gel- den.

11. Soo wanneer den Capiteyn, syn Lieutenant of Schipper goedvinden eenig water of Victuailje aan,, boord te haaien, of iets anders, soo sullen de geenen,, die daar toe geordonneerd sullen weesen, gehouden syn het selve na te koomen, op pcene van alle haare gagies en buyt-gelden, en van daar over als Moedwilligers ge-,, straft te worden.

12. Niemand sal hem vervorderen van Scheepsboord te vaaren, nog veel min daar uyt te vernagten, sonder consent van den Capiteyn, of in absentie van die het,, Commandement sal hebben, op verbeurte van te fitten,, agt dagen in de boejen te water en te brood.

,, 13. Item, niemand sal hem vervorderen eenige Muy-,, terye te stigten, het sy aan Boord of aan Land, uyt wat oorsaak het soude mogen weesen, op poene van aan het Land gesteld, of aan den lyve gestraft te worden, met goeddunken van den Krygsraad.

14. En werd bysonderlyk gedeclareerd voor Muyte-,, rye het neemen van alle Resolutiën om Scheepen aan te,, tasten, of niet aan te tasten, eenige Rechergie te doen, of niet te doen, en generalyk ietwes de Commiffie-vaard concerneerende, dewelke fonder de Krygsraad (die al- leen op ordre van den Capiteyn, of den eerst Comman- deerenden Officier sal kunnen werden beleyd) souden,» werden genoomen.

is. Gelyk ook veel meer voor Muyterye gehou- den werd het opdwingen van een Schip, of het wey- geren van langer te kruyffen.

16. Sullende de geenen, die tot soodanige Muyterye aanleydinge hebben gegeeven, geholpen, ofte gecontri-,, bueerd om diergelyke verso eken en instantiën aan den Capiteyn en Officieren, in weerwil van deselven, ea teegens haar verbod, by monde of geschrift, te doen,,, daar over mede met verbeurte van maand- en buyt-gel-,, den, en na bevind van saaken arbitralyk, en selfs met,, de dood werden gestraft, fonder dat reflexie gemaakt,, worde, of ook tot verschooninge sal kunnen dienen,

of imand daar toe den eersten aanleyder en principaalen

oor-

1 !