09

dem anfe perigonii lacinias interiores situ facillime distinguendis, affinitatenaturali arctius accedit ad Orcliideas, staminum suppressione partiali eorundemcum stylorum colunma eoalitione et germine uniloculari potissimum diversas.

Creograpllia. Xrideae in universum in regioniltus extratropicis tem-peratis et calidioribus utriusque ltemisphaerae multo copiosius quam in zonatorrida generantur, trans Capricornum, imprimis in Capite bonae spei maximonumero et miro formarum lusu obviae, cis cancrum in veteri orbe frequentiusnascentes, inter tropicos in Asia et Africa mullo quam in America rariores.Genera, nondum satis circumscripta characteribus, plurima Capiti bonae speipropria sunt, quaedam Novam JIoIIandiain extratropicani nuspiam egrediuntur,quorundam species per Australasiam et Americam antarcticam dispersae, non-nullorum per Americam omnem diffusae sunt. Irides in temperatis ltemisphaeraeborealis amphigeae, Croci in Europa et Asia temperata habitant. Gladioli et'frictionemata in Capite bonae spei frequentissime crescentes, in regione medi-terranea et Europa media parce reperiunltir. Capensium generum species nullain America et Nova Hollandia reperta fuit. America boreali-occidentalis suasformas alit. Pardanthi Asiam tropicam incolunt.

Qualitates et usus. Iridearnm rliizomata tuberosa v. butbosaqualitate in eo conveniunt, quod in magna amyli copia substantiae sebaceaeacris et olei aetherei, peculiaris ut videtur indolis, exiguam portionem con-tineant, cui virtutem stimulantem nonnulla debent, imprimis membranis muco-sis amicam, alia acredinis fere expertia v. coctione aut siccatione mitigata sintesculenta, et inter medicinas mucilaginosas liabeant locum. Herba omniuminutilis est. Stigmata Crocorum, oleo aetliereo gravi, quod fauces cum amari-tudine urit, et principio colorante peculiari (Crocina s. Polychroile) foeta, obVirtutem singularem, quo vitam sensiferam excitant, quo sanguinem et systemasanguiferum sollicitant, non exigui apud medicos nominis, magni etiam in tin-gendo usus sunt. Reliquarum stigmata plane effoeta sunt.

Inter Irideas officinales Radix /reos , sive rliizomata Iridis flo ren tinae E.(vulgo Veilcheuwui z), in Europa australi nascentis, principem locum obtinent,recentia vehementius purgant, sicca leniter stimulant, membranas mucosasincitant, Violae odore suavissima. Hujus loco tubera radicalia T. pallidae E.et I. germanicae E. (Radix Iridis nostratis Offic.) specierum latius per Europamcrescentium, in officinis servari et a medicis adhiberi solent. Iridis cristataeAit. virginicae tubera purgant , e floribus in America boreali Syrttpus Violarumparatur. Aliarum specierum radices ob vires emeticas, purgantes, diureticasolim usurpatae, exoleti hodie usus sunt. Es bis Iris Pseudoacorus I., nomi-nanda est, vulgaris paludum nostratium ltospes, cujus tubera (radix Acori vul-garis v. palustris s. Pseudacori Offic.) olim in bydrope commendata, majoremsubstantiae adstringentis portionem continent, semina inter Coffeae succedanealaudantur. Iris versicolor L. et Iris virginica h. a boreali-americanis in sa-nanda bydrope usurpantur. Iris sibirica L. in Asia boreali inter remedia anti-sypliilitica liabetur. Iridis foetidissimae E. radix (Radix Spathulae foetidaes. Radix Xyridis, tivQiq Diosc.) apud veteres in sanandis hystericis passionibuset in curandis scropliulis non incelebris. Sisyrincliii, Ferrariae et Libertinespecies (Sisyrincliium galaxioides Gomez.; Ferraria purgans Mart.; I. catliarticaMari.; Libertia ixioidesSpr.) in America australi inter remedia leniter purgantiaet diuretica recensentur. Pardanthi chinensis Ker. (Belemcanda) ob vires sol-ventes et aperientes apud Indos usus. Gladiolus communis E. (Radix Victoria-lis rotundae) inter pharimtca superstitiosa famosus. Gladiolus segetum L.priscis medicis aphrodisiacus emmenagogus creditur.

Croci satiei h. in Europa australi et Oriente sponte sua crescentisstigmata (vulgo Safran ex arabico Zafran) in officinis servantur. Frequentesin Gallia et Italia plantae pulcherrimae agri. Optimum ex Oriente commercioadvehunt Crocum, parum a nostris pharmacopolis expetitum, cum vix qualitatesuperet illum, quatn difficili cultura per Austriam obtinent rustici. Stigmataaiiarum Croci specierum, quarum non exiguus in regione mediterranea et Asia

7*