Buch 
Enchiridion botanicum exhibens classes et ordines plantarum accedit nomenclator generum et officinalium vel usualium indicatio / auctore Stephano Endlicher
Entstehung
Seite
313
JPEG-Download
 

515

Pendula ab illis differunt, etiam foliis non ita constanter oppositis, imoinqui-tusdam verticillatis, denique glandularum oieiferarum defectu diversae. A'"'Voporineis et Selagineis, ordinibus arcte affinibus, radiculae situ infero.nulloPegotio distinguuntur.

. Creographia. Ordinis vis in orbis plaga intertropica reperitur, ra-Ptdo specierum versus polos decremento, ea lege ut fruticosae et arboreae infaiidis, herbaceae in temperatis imprimis nascuntur. Rarissime in Europa etAsia et America boreali nascuntur; in America cancro vicina plures habitant,Jl ec in litlore boreali-orientali adeo rarae, frequentiores tamen in Novo Con-,"lente trans Capricornum quam cis cancrum reperiuntur. Minor est specierumJl* Africa australi exlratropica et in Nova Hollamlia copia. Verbenaceae asia-*°ae americanis numero cedunt, sed major est in orbe veteri generumnatura-ltt ® varietas et majus specierum robur.

(tualitates et USUS* Exigua est in Verbenaceis olei aetlierei portio,substantiis extractivis amaris et tanniua ita repressa, ut nonnisi paucae La-'atarum qualitatem aromaticam aemulentur, exigui in re medica usus et virtutis°hdum satis comprobatae. Eructus baccatarum amaro-subaromatici, paucissi-mum acidulo-dulces, edules sunt. Verbenarum nostratium, Verbenae offi-alis Linn. (Kiscjlkntllt, rteioteqediv o n /io,-, t;na potavi}, otavqofloTdvti eo gr.) et Verbenae supinae Linn. (niqantqeoiv vimog) ingens apud veteres°®anos fama est, his Jovis mensa verritur, domus purgantur et lustrantur,1 Pis Magi insaniunt, has inter legatos ad hostes clarigatumque missos Verbe-«rius g er jt, in utraque sortiuntur Gallorum Druidae et responsa praecinunt,iiior apud medicos herbae amariusculae leniter adstringentis laus est. Usus*ne exoletus. Verbena erinoides Linn. a mulieribus peruanis ad expediendum^ lettslruorum et lochiorum fluxum utilis praedicatur. Verbenae CStacliytarplie-jammcensis Vahl. (Vulgo Gervao) multus apud Austro-americanos in ifi-e tsis morbis usus, virtutem diaphoreticam medici laudant. Lippiae cilrio -. >r ae Kuntli. (VYloysiae citriodorae Orteg.J, fruticis peruani, in hortis nostris**°spitantis, folia aromatis suavitate commendantur, etiam a medicis inter re-^ifiia stimulantia volatilia admissa. Lantanae , vasti apud Americanos generis,poties plurimae ob aromatis egregiam virtutem foliorum Tlieae loco adhibenturmedicandis balneis inserviunt. Primum inter has locum tribuunt Lantanaefcurfo - Thea St. Hil. (Vulgo Capitao do matto s. Cha de pedreste}, fruticulo in^ Mbus quarzosis et adamantiferis Brasiliae nascenti. Lantanae annuae Linn.cttr antanae trifoliae Linn. drupae esculentae sunt. Callicarpae asialicaeg»i ' C ? ar °malico amaro excellunt, folia virtute diuretica gaudent. CallicarpaeV\ir ftCnnae *" nn - f°l* a in officinis transatlanticis praesto sunt, multi in hydrope"sus. Aegiphila salutaris Humb. (Contracutevra") inter Orinocensiumet 'bharmaca celebris. Planta odorem nauseosum fundit. Decoctum radicisdn *®ul°rum contra serpentium venenatorum morsus interne adhibent, simul' e for

^°lia mansa vulneribus imponunt. Pretmiae indicae non exiguam olei aro-

eii ( . iP°rtionem intra corticem, imprimis radicis, concelant, quod destillationeitif u ® inter medicinas nervino-Ionicas habetur. Eolia gravi Vulvariae odoredn 1;t Premnae esculentae Roxb. drupae sapide acidulo -dulces. Cleroden-tb e ,!.^ e "eris pulchri, inter Indorum sortilegia celebris species complures virtute

a fO|

tca,

mati

nonnullae suavissimo florum odore commendantur. Radix graveolens,

fidhij"'*. co -amara, et folia amaro-acria in cachexiis scropliulosis et syphiliticis, tr i g r * s olent. Omelinae villosae Roxb. radix alexipharmaca et febrifuga puta-ta< **cis , '^ nae asialicae Linn. foliis mucilaginosis in gonorrhoea uti, decoctum^melinae arboreae Roxb. arthriticis et febricitantibus propinare solent.'hp.Ur lex Agnus castus Linn. (vulgo KeusclitamnO frutex est vulgaris notitiae,'"oma|. I,a aus traliore sponte crescens, vetus hortorum nostratium hospes, odoreIfiiti Ct| lC .° . e " mme ndatus.Ayvoq (dyvcid Neogr.j dictum dece to ayovov ihai,^«scur 1 " 1 Veneraae refragetur, ferunt, et mulieres in thesmophoriis substratisr anuj. lS cast ltutem custodisse, Xityot (Xvyud Neogr.j etiam vocatus ob flexi-

ad opera textilia utiles, e quibus et coronae nectebantur, ab Arabi-