AD JOANKEM KE PL ERUM* 62t'
6 l 8 . borare, non incommode antequamea integra prodeat, moneri posse exi-stimo. Certum est sententiam Co-pernicanam de loco & motu Terrasita a te este defensem, ut illi, qui stu-pido sensuum judicio & Aristotelicicerebri Afjpoig innixi acutissimis tuiscontemplationibus obloqui ausi fue-rint, plane responsione amplius indi-gni habeantur. Veritatem tamenhujus rei altioribus innixo prin-cipiis ulterius indagare & perse-qui per te (qui liberrime in omnibusphilosopharis, & omnes libere philo-fophantes amas) vel maxime licebit.Ut vero tu hoc in negocio animosiusagis, antiqui prasertim AristarchiSamii satellitio stipatus: ita luben-tius ego longe antiquissimiZoroastrisChaldsei & illius ter Maximi Her-metis ; iEgyptii divinissimis & subti-lissimis principiis innixus incipiamquodammodo Aristarcho tuo oblo-qui. Solenne est omnibus philoso-phis, sed paucis admodum intelle-ctum, hominem nuncupare fiutpo-noscor (quod nec tu, Vir Clarissime,negas: & causam seis, cur negarenon debeas) si vero fjuxpotcorfjtog est,totius universitatis seopus erit, inquem solum omnes potestates colli-niantes convenient in ipso tanquamin centro: unde & centrum occu-pabit: & extra centrum hominemesse dragta natura rerum maximerepugnans prohibebit: semina enim& quinra quasi essentia totius pleni-tudinis undique pari virtute in ho-minem tendunt &jaciuntur: omnesin homine scientis habitant. Deincx sacris & ipse natura constat homi-nem totius visibilis creatura domi-num esse, & in medium paradisi col-locatum : paradisus autem is noncertus erat hortus, sed tota visibilisuniversitas: unde in hujus mediuma scriptura collocatus dicitur, & is lo-cus debetur mortali Deo, cui omniaservire tenentur, non alius. Prater-ea omnium entium centrum& origo& scopus est Deus, qui solus in totoentium ambitu ubique idem unus &
multus viget: ita visibilis mundus ar-■ t 61 8*chetypi fui invisibilis imago, & in eoDeus visibilis homo inter se invicemdispositi sunt, & quemadmodumDeus centrum est universe plenitu-dinis, ita homo centrum visibilium& per Consequens in centro. T umex centro extenditur circumferentia,non vero ex circumferentia centrumconstituitur. Jam, ut ex historia crea-tionis constat, ex terra & inter infe-riores atque superiores aquas extensisunt coeli ita, ut terram undique Coe-lum comprehenderit: in quo coelodein stellte & luminaria magna col-locata sunt & orta. Pulcherrime cumMose Hermes consentit: is enim itain Poemandro: Ex humide naturavisceribus sincerus ac levis ignisprotinus evolans alta periit: Aerquoque levis spiritu parens mediamregionem inter ignem & aquamsortiebatur, Terra vero & aquasic invicem commixta jacebant,ut Terra facies aquis obruta nus-quam pateret: hasc duo dein com-mota sunt a spirituali verbo, quodeis superferebatur &c. Totam etiamvisibilis creatura machinam quatu-or corporum receptacula continereantiquum est, terram scilicet, aquam,aerem, & ignem. De igne, quodis supremam mundi occupaverit &extimam sedem,nemo dubitabit, quimodo antiquissimam vocem anheriscoelo attributam ^qua lance & animoexcitatiore perpenderit , & cumomnem ignem ad superna tendere,omnemque desuper venire animad-verterit .• imo ignis ipsius rarissimam& maxime expansam corporis consi-stentiam intellexerit. Locum veromaximum & amplissimum ignis con-secutus est, ut infinitis corporibushominis causa ibidem collocandislocumpraberepossit. Quod siverourges terra exilitatem & Solis ma-gnitudinem : cum omne centrumexile esse debeat, & tamen ejuSvis per omnem circumferentiamsparse sit, ut & in hoc negocio: quoenim mens hominis tam angusti-Ivkkk ani-