55

zijne aandacht te trekken, zal ter naamvernood behoevengezegd te worden.

Voorts dagteekenen uit dit tijdperk eenige zijner uitvin-dingen , waaronder een paar zijn, die algemeen ingang von-den en welker nut zich tot aan den huidigen dag heeftuitgestrekt.

De eerste was die van het thans gewoonlijk onder dennaam van »controleur” bekende werktuig, waardoor debewegingen van den barometer vergroot worden teruggege-ven. In het eerste door Huygens in 1672 41 ) vervaardigdewerktuig van dien aard was de eene arm gevuld met eenmengsel van zes deelen water en een deel sterk water,met een droppel olie aan de oppervlakte om de verdampingte verhinderen. Het was veertienmaal gevoeliger dan degewone barometer en voorzien van een thermometer. Huy-gens beval dit werktuig, behalve als gewone huisbarometer,waartoe het sedert altijd gediend heeft, ook aan tot hetmeten van bergen, waartoe het voorzeker minder ge-schikt is.

De tweede hier bedoelde uitvinding was van meer gewigt.Het was die van de met een spiraalveer verbonden onrust,waardoor het mogelijk werd aan de zakuurwerken eenengeregelden gang te geven. Deze uitvinding had plaats in167 5 42 ). Inderdaad doet zij in belangrijkheid niet ondervoor die der slinger-uurwerken. Huygens zelf meendereeds, dat men daarin een zeer geschikt middel ter bepa-ling der lengte zoude hebben. Later werden de aldusingerigte uurwerken zulks ook werkelijk, doch eerst nadatmen bovendien het middel had gevonden om den invloedvan het verschil in temperatuur op hunnen gang door dencompcnsatie-loestel te verbeteren.