O I

het eerst (in 1669) zijne beschouwingen over de zwaarte-kracht mede , die , hoewel eerlang door de hoogst gewigtigeontdekkingen van Newton op dit gebied in de schaduw ge-steld , toch zeer merkwaardig zijn en de kiem bevatten vanhypothesen aangaande den eigenlijken aard der zwaartekracht,welke in onzen tijd en zelfs zeer onlangs op nieuw geop-perd zijn 49 ). In deze verhandeling over de oorzaak derzwaarte vinden wij ook het eerst gewag gemaakt van deafplatting der aarde aan de poolen. Huygeus besluit daartoe,op grond der waarnemingen 50 ) met slingers op verschillendepunten der aardoppervlakte gedaan. Hij kan deze niet andersverklaren dan door aan te nemen, dat de doorsnede deraarde niet een cirkel, maar een ellips is, «ofschoon, —zoo voegt hij er hij, — deze verklaring welligt parados zal«klinken. Men kan zich echter wel voorstellen, — aldus«besluit hij, — dat, toen de deeltjes, die thans de aarde«zamenstcllen, door de zwaartekracht vereenigd werden,«terwijl zij toen reeds eene ronddraaijende beweging hadden,«de aarde dien vorm moest aannemen.” liet schijnt uit diewoorden te blijken, dat de latere nevelhypothese van Kanten van Laplace toen reeds Iluygens voor den geest zweefde.

Gedurende de vijftien jaren van zijn verblijf te Parijs wasIluygens meer dan eens ernstig ongesteld ten gevolge vante ingespannen werkzaamheid. Tweemaal deed bij uit dienhoofde eene reis naar zijn vaderland, namelijk in 1670 enin 1676. Telkens echter, nadat zijne gezondheid hersteldwas, keerde hij weder naar Frankrijk terug. Doch in 1681besloot hij het voor goed vaarwel te zeggen en weder naarzijn geboorteland terug te keeren. Tweederlei redenen wor-den daarvoor opgegeven. De eerste is, dat de zorg voorzijne gezondheid deze verandering van verblijf vorderde 51 ).