Band 
Latein - Deutscher Teil.
Seite
865
JPEG-Download
 

805

T a n t u m.

so klein, so gering, so unbedeutend, statura,causa; subst. tantulum so Wenig, morae sogeringe Verzögerung, tantulo venire »m soWenig, so wohlfeil.

Tantum, adv. siehe tantus 2.

Tantum-inödo, adv. bloß, nur, allein:alia conditio t. acqua wenn nur eine billige;t. ne daß nur nicht.

Tantus, adj. 1) so groß, von solcherGröße, urbs, pecunia, vitium; t. res eine sowichtige Sache; t. bomo von so großen Ei-genschaften, so ausgezeichnet; häufig mit quan-tus correspondirend = so groß —■ als; t. virfuit ut etc., nulla res tanta existet quaeetc. daß sie u. s. w. Häufig mit den, Begriffeeiner Beschränkung — nur so groß: cetera-rum provinciarum vectigalia tanta sunt ut.2) Jnsbes. I. Tantum, A) als neutr. desadj. a) t. abest ut es ist so weit davon, esfehlt so viel daran, daß; t. progressus est acastris ; t. potest er ist so mächtig, supera-bant tantum quoil Aetoli accesserant siewaren (an Zahl) überlegen insofern, daßdie Aetoler hinzugekommen waren, die Aetolerallein machten sie an Zahl überlegen, b)häufig mit einem genit. , t. l'rumenti so vielGetreide, t. librorum so viele Bücher, t. gau-dii so viele Freude, c) in tantum so weit.so sehr. d) tanti von so großem Werthe, esse,facere schätzen, vendere (so theuer verkaufen);t. interest. so sehr ist daran gelegen. Hierzugehört die Redensart tanti est, «) von einemGute — es hat so vielen Werth, oder — esist der Mühe werth; ß ) von einem Uebel, wel-chem es der Mühe werth ist sich zu unterziehe»,um dadurch ein Gut zu erlangen, — ich küm-mere mich nicht darum, es ist mir gleichgültig(esi mihi tanti illam invidiae molem subire),e) alterum tantum doppelt so Viel (sieheulter). B) als adv. a) bloß, nur, allein:dixit t. et hat es nur gesagt (nicht be-wiesen); t. illud vereor; t. ut bloß daß, t. nedaß nur nicht. Hiervon e) t. non — fast,beinahe: urbs t. non capta est (es fehltenur, daß fle erobert wurde, bis soweit geschahAlles), ß ) t. quod eben, gerade: haecquum scribebam, t. quod existimabam etc.;t. quod ex urbe veneram quum etc. y) t-quod non nur "daß nicht, es fehlt nur,daß u. s. w. b) (Poet. u. Spät.) bei Adjec-tiven statt tarn, so: t. magna, t. dissimilis.

II. Tanto, abt. neutr., nur zum Theil alsadv. a) bei Comparativen und ähnlichen Aus-drücken (malo, praestat, insbes. ante undpost) zur Bezeichnung des Maaßes und Grades,um so viel, desto: t. crebriores nunciimittebantur; t. pluris um so theurer, bis t.pluris zweimal so theuer; t. — quanto desto— je: quanto doctior, t. modestior; (Eom.)t. melior zur Bezeichnung der Zufriedenheit

Inxerslvv, lat.-tltzutseliss LeliuIwOrtorducK.

Tarpejus.

mit Etwas — »brav« ! »das war gut«! »schön«!b) (Poet.) — tarn so, t. dulcis, t. motusest; deßhalb auch bisweilen bei sup., t. pes-simus.

t’Iäpes, etis, m. oder Tapete, is, n.[= Tanrji] (Poet. u. Spät.) ein Teppich,um Tische, Sophas, Fußböden u. s. w. zn be-decken.

Tarbelli, örum, m. pl. Völkerschaft inAquitanien; davon -Uns, adj.

Tarde, adv. mit cotnp. u. sup. [tardus]1) langsam, crescere. 2) spät, trienniotardius triumphare.

"Tardesco, -3. [tardus] ( Lucr .)

langsam werden, stocken.

Tardigemulus, adj, [tarde-gemo](Vorklaff.) langsam seufzend-

Tardigradus, adj. [tarde-gradior](Poet.) langsam gehend.

"Tardiloquus, adj. [tarde-ioquor](Spät.) langsam redend.

Tardi-pes, edis, adj. (Poet.) langsamgehend — hinkend.

Tarditas, ätis, f. [tardus] 1) die Lang-samkeit, Säumigkeit, die langsame Be-wegung, Verzögerung u. bergt.: t. inrebus gerendis, subvenire tarditati aliquorumvehiculis; t. navium, uti tarditatibus in in-gressu langsam gehen. 2) trop. die geistigeLangsamkeit, Trägheit, Stumpfheit,ingenii.

T a r d 1 1 u d o, inis, f. [tardus] {Pl.) —tarditas.

Tardiusculus, adj., deminut. von tar-dus.

Tardo, 1. [tardus] 1) verzögern, aus-halten, zurückhalten, hemmen, protectionem,impetum, celeritatem alicujus, hostem; t.aliquem in persequendi studio; animum adpersequendum negligentia t. 2) intrans.zögern, zaudern.

Tardus, adj. mit comp.u.sup. 1) lang -s a in, säumig, sowohl von Personen als un-eigtl. von abstrakten Subjecten — spät kom-mend od. geschehend: t. homo, pecus; t sub-vectio (Zufuhr), t. in decedendo od. ad de-cedendum; t. nox langsam vergehend, t. sene-ctus langsam machend. 2) trop. geistig lang-sam, a) — stumpf, dumm, ingenium, b)— träge, schläferig.

fTärentum, i, n. (Poet. auch -tus, i,f.) [T«p« 5 ] berühmte und reiche Handelsstadtim südlichen Italien, von spartanischen Par-theniern gegründet, jetzt Tarantv. Davon-tinus, adj. u. subst. -ni, örum, tn.pl. dieEinwohner von T.

Tärlchla, ae, f. od. -ae, ärum, f. pl.[— Tagi/dai] Stadt in Galiläa.

Tarpejus, Name eines römischen Geschlech-tes in der alten Zeit. Eine Tarpeja verrieth55