Band 
Deutsch - Lateinischer Teil.
Seite
428
JPEG-Download
 

428 Nothwendigkeit.

Es ist wo ein Satz mit daß od. ein In-finitiv folgt, necesse est (daß du fortgehestte abire od. abeas, dieses zu thun hoc fa-cere); wo ein Substantiv folgt, muß eineUmschr. gebraucht werden, als: es ist eine n.Folge davon necessario incle sequitur, fierinon potest quin. Etwas n. machen neces-sitatem rei alicujus afferre, imponere. —>II. adv. necessario.

Nothwendigkeit, die, necessitas. Jmd.die N. auferlegen, in die N. versetzen neces-sitatem alicui imponere od. .afferre aliquidfaciendi, cogere aliquem facere aliquid od.in necessitatem adducere ut faciat aliquid;ich sehe mich in die N. versetzt, zu reisen fa-ciendum inibi video ut proficiscar. Ich sehekeine N. davon non video, id facere necesseesse; die Gründe der N. jener Reise habe ichangeführt exposui, cur iter illud faciendumesset.

Nothzeichen, das, signum periculiimminentis.

sNotification, die, stehe Bekanntmachung.

fNotificiren, stehe Bekanntmachen.

fNotiz, die, stehe Kenntniß, Anzeige.

^Notorisch, stehe Offenbar, Bekannt.

November, der, mensis November.

Nu, stehe Nun 2. u. 3.

fNuance, die, etwa discrimen.

fNuanciren, transit, distinguere (ali-quid).

Nüchtern, I. adj. 1) eigtl. jejunus; —der nicht getrunken hat siccus. 2) nicht be-trunken od. stch betrinkend sobrius; wiedern. werden crapulam edormivisse. 3) trop.Von der Rede u. dergk., tadelnd jejunus;mehr lobend — PrnnkloS sobrius, siccus.— II. adv. trop., tadelnd jejune, mehr lo-bend sobrie, si cce.

Nüchternheit, die, 1) eigtl. | jejunitas;besser nach Borb. I. 1. A. 2) trop. jeju-nitas (tadelnd), siccitas (mehr lobend).

Null, adj. nullus, irritus.

Null, die, 1) eigtl., etwa *signum numerideficientis locum obtinens. 2) trop. eine N.sein nihil od. nullo loco (numero) esse; ni-hil valere; zur N. hcrabsinkeri, eine N. wer-den ad nihilum venire.

s Numerik e II, transit, numeris notare(aliquid).

sNumismatik, die, -ker, der, stehe Münz-kunde, Münzkenner.

Nummer, die, 1) Zahl numerus. 2) Zei-chen nota. Wein von N. eins vinum opti-mae notae.

Nun, adv. 1) eigtl. nunc; hoc tempore;jam ; = heutzutage hodie, his temporibus;hodierno tempore. Bon n. an ab hoc indetempore, bis n. ad hoc usque tempus, us-que ad hodiernum diem; n. erst nunc de-

Nuß-.

mum; n. zum dritten Male hoc tertium. 2)als Uebergangsvartikel, eine Folge, Fortsetzungu. dergl. einleitend, a) überhäuft jam, igi-tur, auch autem, wenn n. quod si; n.aber atqui, b) ausdrücklicher die Ursacheangebend, itaque, inde, c) in der Frage ver-stärkend, tandem, quaeso, d) bei Aufmunte-rungen, age. 3) Oft wird es gar nicht über-setzt: a) bei mögen: er mag n. sagen, waser will quidquid dicit; du magst n. Ja oderNein sagen sive ais sive negas.

Nunmehr, adv. jam; nune; n. vor vierJahren abhinc quadriennio.

Nunmehrig, adj. hic; praesens; Ca-jus, mein n. Freund Cajus nunc amicus meus(Vorb. II. 7.).

Nur, adv. 1) überhäuft, zur Angabe derBeschränkung, modo, tantummodo; tan-tum; solum (allein); nonnisi (wird oftgetrennt, z. B. er schwur, er wolle n. als Sie-ger in das Lager zurückkehren juravit se nisivictorem in castra non reversurum esse),auch nemo (nullus, nec) nisi; häufig, wo N.sich auf ein Substantiv allein bezieht, durchdas adj. solus (Vorb. VI. 2.), z. B. n. dieRömer waren nicht geflohen soli Romani nonterga dederant. Jnsbes.: a) nicht n. —sondern auch non modo (tantum, solum)— sed etiam; wo etwas Größeres hinzugefügtwird, non modo etc. — sed. b) nicht n.nich t —• sondern nicht einmal od. auchnicht non modo (solum) non od. (wo beideSatzglieder ein gemeinschaftliches Prädieat ha-ben und dieses in dem letzten Gliede steht) nonmodo — sed ne — quidem, c) n. daßtantum quod, tantum (vgl. nuten). Bedin-gend, ii. daß od. daß n., ebenso wenn n.dummodo od. modo, n. daß nicht dummodood. modo ne. d) sehr oft wird, wo der Be-griff der Beschränkung aus dem Zusammenhangehervorgeht, das n. gar nicht über setzt, z. B.die Einkünfte der übrigen Provinzen sind n.so groß, daß wir kaum damit ihre eigenenAusgaben bestreiten können ceterarum pro-vinciarum vectigalia tanta sunt, ut iis adipsas provincias tutandas vix contenti essepossimus; n. einigermaßen mediocriter, n. soviel tantum; ich sage n. das Eine unum dico.2) bei Wünschen und Aufforderungen, modo,quaeso ; glaube n. nicht cave credas od. nolicredere; komme n. fac venias. 3) bei unbe-stimmten relativen Pronominen und Adverbienwird es durch die Anhängesylbe cunque od.die Verdoppelung des Worts ausgedrückt: wern. quicunque od. quisquis, wo n. ubicunqueod. ubiubi.

Nuß, die, nux. Sprichw.: eine harte N.res difficilis.

Nuß-, in der Zusammensetzung, gewöhnlichdurch das adj. nuceus.