NOT. IN CARM. II LÏB. IV SILV. 429

Caesarei alie assurgentem, latequc se efferentem extendentemque, im-petum dixit. » Sed primum, quare mutandum est n que in qua , quumque multo praestet, sive sensui sive numeris consulas ? qua est ubi : di-cit igitur Statius, secundum Gronovium, « tanta patet moles ubi aulaest. » Quonam alio, quaeso, loco patere potuit nisi eo ubi esset? molesenim et aula idem exprimunt, diversis tantum verbis : adeo ut haecemendatio dicat, tanta palet aula ubi aula est. Deinde : nullus hic iVi®-Tiquòc Statii : habuit enim ex Lucretio, lib. V, « quantum caeli tegit im-petus ingens; » ubi impetus cœli est coelum, ut hic, impetus aulœ est aula;cum tacita significatione magnitudinis vel immanitatis.

a4- Liberior campi, multumque amplexus aperti, ASthereo et tantumdomino minor. Iterum Gronovius : « Non praetereundum, Hora, et Venet.cditt. legere et distinguere, «Liberior campi, multumque amplexusoperti, » pro aperti , et sane ita scripsit Statius. Liberior campi,si d est,quod ad campum. Dicit domum Domitiani cinctatn esse longo .cquoreseu capacissimo atrio, et vastum tectum continere : opertum , quodtecto inclusum est. » Hícc nihilo saniora : primum enim, quis unquamdixit campum pro atrio? praesertim ubi de aedificio urbano, non rusticosermo sit. Unde campus in urbe ? Martius enim campus locum hic nul-lum habet, ubi de Palatio loquitur. Martialis, Epigr. III, lviii,

Baiana nostri villa , Basse , Faustini

Ingrata lati spatia detinet campi :

an ibi quoque campi explicabis atrii? ne feceris : non enim ita voluitMartialis : sed spatia campi dicit, quia de villa, non de œdificio urbanoloquitur. Deinde, si recte dici posset campi pro atrii, non tamen sensuisatisfactum esset ; quippe qutelibet, etiam parva domus, habere potestliberum et magnum campum; id est, sensu Gronoviano atrium; Statiusvero domum hanc a magnitudine commendat, et dicit eam in liberamet magnam laxiludinem porrectam esse, et multum, soli structionibussuis detinere : hoc vero non est Liberior campi, sed Liberior spatii ; etita Statium scripsisse minime dubito : « Tanta patet moles, effussequeimpetus aulse Liberior spatii. » Q. Curtius, VII, 4 , “ protenus certe re-cesserunt dato libero spatio ; » Seneca, Natur. Qua:st. V, t5, « deindelonga via fatigatos, vidisse flumina ingentia et conceptus aquarum iner-tium vastos, pares nostris ; nec compressos quidem terra supereminente( 1. superimminente ), sed libera laxitatis ; » Quintilianus, Instit. II, 6,de avibus loquens, «tum expertas vires libero caelo, etc. » Lucanus,IX, 4^3 s de vento : « petit omne solum ; liberque meatu rEoliam rabiemtotis exercet arenis: » ita legendum : vulgo, patet omne solum : perpe-ram- Liv. XXIII, 47 , « Dein libero spatio inter se ludificantes sine vul-nere pugnam extrahebant. » Notus vero Gracismus Liberior spatii. Italiber terree hostis apud Lucan. VI, I0 6,

At liber terrae spatiosis collibus hostis

Aere non pigro, nee inertibus angitur undis :

I