108** N

compoſitum genus hoc potius, qudm illo commenſu partiatur, quanquum libro quinto Vitr. dum de podio ſce-na loquitur, ex tertia parte faciat ſtylobatas, dum eas c podium diametro orcheſtræ reſponderè debere dicit,quæ forma pulcherrima eſi. eæ tertia parte item ſumpti ſunt ſtylobatæ in areu Veronæ ucteris caſtri, opus eftCorint hium e. ſunmiè probatum. ex quarta ſunt, qui in amphiteatro, quod Coliſeum uocant, Romæ pectanur. Ex quarta& dimidia Traiani arcus ad memoriam Daciand uickoriæ; ad. Anchonæ portum opere Corin-tio gtylobatas factas oſtendit. Itaque non eft certa altitudinis ſtylobatarum ratio, ita lit hac uel illa, huisuel io generi ſit magis propria. Illud tamen obſeruatunn est, quod altitudo ſtylobatarum in partes octo eſt.diuidenda, una eæ ijs ſuperioribus partibus,& ornamentis dati; ſunt enim tanqudm capitula ſtylobatarum;duæ baſi tribuuntu, reliquæ trunco medio. Baſis tres habet partes, du pro plintho, una pro reliquis orna-mentis, interdum autem baſis in duas partes diuiditur, quarunm una plintho, reliqua reliquis membris conce-ditur: magni autem refert nenuſtatem ſeruare,& Üiudicio partes illas, ſiue promintant, ſiue contrahantur, deformare. Addimus morem antiqnorum fuiſſe interdum infa ſtylobatarum plint hides, unam aut dias aliascollocare, non minis altas, qudm ſit umiuerſa ſtylobatærum baſis ut dignitas& firmitudo operis condtareè. hatplinthides ſtereobata propriè dici debere putarem, e in magnificis operibus lapidea, atque etiam marmoreaſunt, nos plures formas ex antiquis deſcripſimus in ſuperioribus ædium deformationibus..

GRA Ds in fonte ita conſtituendi ſunt, ut i ſint ſemper impares, nanque cum dextro pede pri-mus gradus aſcendatur, item in ſummo templo primus erit ponendus. Craſsitudines autem eorumgraduum ita finiendas cenſeoꝛ ut neque craſsiores dextante, neque tenuiores dodrante ſint collocatæ.Sic enim durus non etit aſcenſus. Retractiones autem graduum nec minus quàm ſexquipedales, necpluſquam bipedales faciendæ uidentur. Item ſi cirea ædem gradus futuri ſunt, ad eundem modum fie-ri debent. ö

De numero,& ſitu,&menſuru graduum priecepta dantur hoc loco. Cradus autem in conte, aut circaalem conſtitnuntur. hi numero impares eſſe dæbent. ratio eſt, ut dextro pede primo aſcendentes, de xtrum quoque pedem in templum ponamus. Ominatum eft enim de xtro pede templum ingredi. non dicit Vir. gradus inais tres, quam ſeptem, aut nouem eſſe debere, modo impar eorum ſit nmmerus. Verum in ant quis operibusnonenarius nnnerus ad maiorem ſummnam non aſcendit, E. ſi plures nouem gradus inuenti ſunt, planumm inter-ceſſt, quod nos requiem uocumus. id planum latum erat, ita ut duo, aut tres gef conficere in eo poſſe-us. Pre inctionem in theatris id planum uocat Vitr. Cum nero hic dicat idem in ſimo te mplo primus e-rit ponendus q monuit per plures qudm tres gradus ad ades aſcenſum fuiſſe, ſummum; pauimentum templi in-telligit, e maieſtatem quandam ftontis deſignat. Hac de numero,& ſitu graduum. Nunc ad menſuras.Pet aſcendendo eleuatur, inde extenditur. Spatium illud gradus, quod elcuatione pedis fit, gradus craſbitu-do nocatur. Spatium uero quod eætenſo pede calcatur, retractio gradus nominatur. Craſſitudo, hoc est al-ritudo gradus, ut commodus ſit aſcenſus, ex duodecim partibus pedis, non Plus decem, nec ininus nouem ha-bere debet. Pes in duoderim uncias partitur, decem unciæ dextans, nouem, dodrans nominantur. Vnciasnos digitos craſſos uocamus. Retractiones graduum uel duos pedes, uel unum cum dimidio pedem patere de-bent, atque hæc menſura obſeruanda eft ſiue pro fnonte, ſiue circum des gradus ponendi ſunt.

SIN autem circa ædem ex tribus lateribus podium faciendum erit, ad 10 conſtituatur, uti quadræ,ſpiræ, trunci, lyſis, ad ipſum ſtylobatam, qui erit ſub columnæ ſpiris, conueniat. ſty lobatam ita o-portet exæquari, uti habeat per medium adiectionem per ſcamillos impares. Si enim ad libellam diri-getur, alueolatus oculo uidebitur. Hoc autem uti ſcamilli ad id conuenienter fiat. Item in extremobro forma,& demonſtratio erit deſcripta. gcirca ades podium ex tribus partibus conſtitui Vitr. dicit, nam a ſconte gradus erant, nemo etiam uetat,quin& paſtico gradus darentur. Podium erat tanq uam mænianum, quod nos poquolum uocamus, conſtabatautem continent i ad ftercobaris modum fabrica. Sub columnis enim ſtylobatæ poſitæ erant, inter co lumnasautem cum ſtylobaris coniunttus erat murulus: ul continenti lapide, nel columellis& balauſtijs 2 5unde proſpectus erat. Podij regula eſt eus ut ea membra, qua ſtylobate habent, eadem&. podium habeat.

5 autem membra habere ſtylobata debent, dicit eſſe, quadras ſpiras, truncos, coronas, His, id eſt plinthos,aſes, planum,& exæquatum medium, coronices,& gulas, quæ omnia membra,& partes podium quoquehahere debet. Sed hoc intereſt, quod ſtylobata yreſilit, extatq;;. Podium uero in partem contrahitur interiorem.Extuntiam ſtylobatæ Vitr. adiettionem nominat, retractionem uero podij, id eſt quic quid eſt inter ſtylobat asalueolatum uocat. quic gui uero per ſcamillos intelligat, quatenus ad rem pertinet, notum eſt quatenus uero ad nomen, diſicile ett, quoni am eo nocabulo nullos alios uſas memini me audiuiſſe, uel legiſſe. Camillumin J. libro pro loculamento ponitur, in quo aliquid collocatur, eos enim guad ros nominamus, id eft margina-tas tabulas, in quibus picturæ ponuntur.· Itemqj: capſum rhedæ,& tyimpani receptaculum camillum dici po-teſt, e demim quicquid rem unam ab alia ſeparat, unde Apum cellæ camilli dicuntur. Cum igitur ſtylo-bata promincant, podium retrabatur, uidetur podium eſſe loculamentum quoddam. quod ſi ſcamillim a ſcamno ducatur,& tylobatas tanquam ſc abella eſſe intelligantur, idem ſenſus erit; atque hoc eſt quod ait itn.tylobatam ita oportet ecœgquari, ut habeat per medium adiectionem per ſcamillos impares. ſi enim ad libel-lam dirigetur alueolatus oculo uidebitur, id eft ſi perpetua,& ecſuata ſtylobatæ,& podiſ planities erit,alueolatus oculo uidebitur, quod indecens ect. nam podium continenter cum ordine columnarum 5N Hlobata

—

0

20

2

4

40

50

60

öö

*

1