3io

T. Livii Lib. Vll. Cap. 37. 38.

peret, an consul castra cepisset; Decius, quum non falle. erent, clamorem tollere jussis militibus, torpidos somno in- nsuper pavore exanimat, quo praepediti, nec arma impigre e

3 capere, nec obsistere, nec insequi poterant. Inter trepi. rdationem tumultumque Samnitium, praesidium Romanum, cobviis custodibus caesis, ad castra consulis pervadit. Ali. gquantum supererat noctis, jamque in tuto videbantur esse; <1quum Decius, Macti virtute , inquit, milites Romani , este, bVestrum iter ac reditum omnia secula laudibus ferent. Sei ead conspiciendam tantam virtutem luce ac die opus es:. eNec vos digni estis , quos cum tanta gloria in castra reda. tces silentium ac nox tegat. Hic lucem quieti opperiamur, 6

4 Dictis obtemperatum; atque ubi primum illuxit, praemisso cnuncio ad consulem in castra, ingenti gaudio concitantur: cet, tessera data, incolumes reverti, qui sua corpora pro csalute omnium haud dubio periculo objecissent, pro se fquisque obviam effusi laudant, gratulantur, singulos uni. 'versosque servatores suos vocant: diis laudes gratesqne 1

5 agunt, Decium in coelum ferunt. Hic Decii castrensis ttriumphus fuit, incedentis per media castra cum armato Fpraesidio, conjectis in eum omnium oculis, et omni ho- c

6 nore tribunum consuli aequantibus. Ubi ad praetorium 1

ventum est, consul classico ad concionem convocat: or- 1susque meritas Decii laudes, interfante ipso Decio, distu- 1lit concionem; qui auctor omnia posthabendi, dum occasio *in manibus esset, perpulit consulem, ut hostes, et noctur-1 1

no pavore attonitos, et circa collem castellatim dissipatos,! '

aggrederetur: credere etiam aliquos, ad se sequendum '

7 emissos, per saltum vagari. Jussae legiones arma capere: 1egressaeque castris, quum per exploratores notior jam sal- 1tus esset, via patentiore ad hostem ducuntur. Ouem in- 1cautum improviso adortae, quum palati passim Samnitium 1milites, plerique inermes, nec coire in unum, nec arma 1capere, nec recipere intra vallum se possent, paventemprimum in castra compellunt, deinde castra ipsa, turbatis

8 ! stationibus, capiunt. Perfertur circa collem clamor: fu-gatque ex suis quemque praesidiis. Ita magna pars ab-senti hosti cessit. £)uos intra vallum egerat pavor (fuereautem ad triginta millia) omnes caesi ; castra direpta. jXXXVII. Ita rebus gestis, consul, advocata concione, 1P. Decii non coeptas solum ante, sed cumulatas nova vir-tute laudes peragit: et praeter militaria alia dona , aureacorona eum et centum bubus , eximioque uno albo opimo

2 auratis cornibus, donat. Milites, qui in praesidio simulfuerant, duplici frumento in perpetuum, in praesentia sin-gulis bubus binisque privis tunicis donati. Secundum con-sulis donationem legiones gramineam coronam obsidiona-lem, clamore donum approbantes, Decio imponunt. Alteracorona, ejusdem honoris index, a praesidio suo imposita