A. U. C. 429. A. C. 325.

339

ab

re-

in

um

jU-[ueiti-.er.aciis,dit[uefiiser-uo i;la-

I»ic

sfi.

me

tio

en-

um

tra

ut

be.

uU

unii

um,

ites'

em

dri

isis

sti*

!sse

ostumiis-jreilialia.e iuvi*,

•

ani

>re

Ili-

lin

■re|

' r )i

jam finis aderat. Nam, praeterquam quod, interseptismunimentis hostium, pars parti abscissa erat, foediora ali-quanto intra muros iis, quibus hostis territabat, patieban-tur; et velut capti a suismet ipsis praesidiis, indigna jamliberis quoque ac conjugibus, et quae captarum urbiumextrema sunt, patiebantur. Itaque quum, et a Tarento et 4a Samnitibus, fama esset, nova auxilia ventura, Samnitiumplus, quam vellent, intra moenia esse rebantur: Tarenti-norum juventutem, Graeci Graecos, haud minus per quosSamniti Nolanoque, quam ut Romanis hostibus resisterent,exspectabant. Postremo levissimum malorum deditio adRomanos visa. Charilaus et Nymphius, principes civitatis, 5communicato inter se consilio, partes ad rem agendam di-visere, ut alter ad imperatorem Romanorum transfugeret,alter subsisteret ad praebendam opportunam consilio ur-bem. Charilaus fuit, qui ad Publilium Philonem venit: et,quod bonum, faustum, felix Palaepolitanis populoque Ro-mano esset, tradere se, ait, moenia statuisse. Eo facto 6utrum ab se prodita, an servata, patria videatur, infideRomana positum esse. Sibi privatim nec pacisci quicquam,nec petere: publice petere, quam pacisci , magis, ut, si suc-cessisset incoeptum, cogitaret populus Romanus potius, cumquanto studio periculoque reditum in amicitiam suam esset,quam qua stultitia et temeritate de officio decessum. Coi- jlaudatus ab imperatore, tria millia militum ad occupan-dam eam partem urbis, quam Samnites insidebant, acce-pit: praesidio ei L. Quinctius tribunus militum prae-positus.

XXVI. Eodem tempore et Nymphius praetorem Sam-nitium arte aggressus perpulerat, ut, quoniam omnis Ro-manus exercitus aut circa Palaepolim aut in Samnio esset,sineret se classe circumvehi ad Romanum agrum, nonoram modo maris, sed ipsi urbi propinqua loca depopu-laturum. Sed, ut falleret, nocte proficiscendum esse, ex- 2temploque naves deducendas. Quod quo maturius fieret,omnis juventus Samnitium, praeter necessarium urbis prae-sidium, ad litus missa. Ubi dum Nymphius in tenebris etmultitudine semet ipsa impediente, sedulo aliis alia impe-ria turbans, terit tempus; Charilaus, ex composito absociis in urbem receptus, quum summa urbis Romano mi-lite implesset, tolli clamorem jussit: ad quem Graeci, signoaccepto a principibus, quievere. Nolani per aversam par- 3tem urbis via Nolam ferente effugiunt. Samnitibus exclu-sis ab urbe, ut expeditior in praesentia fuga, ita foedior,postquam periculo evaserunt, visa: quippe qui inermes,nulla rerum suarum non relicta inter hostes, ludibriumnon externis modo, sed etiam popularibus, spoliati atqueegentes domos rediere. Haud ignarus opinionis alterius, 4qua haec proditio ab Samnitibus facta traditur, quum

Y 2