A. U. C. 459. A. C. 295.

433

castrorum, quae incensa ab Romanis erant, flamma latefusa certioris cladis indicio progredi longius prohibuit.Eo ipso loco prope temere sub armis strati passim inquie-tum omne tempus noctis, exspectando timendoque lucem,egere. Prima luce, incerti quam in partem intenderent 6iter, repente in fugam consternantur, conspecti ab equiti-bus: qui, egressos nocte ab oppido Samnites persecuti, vi-derant multitudinem, non vallo, non stationibus firmatam.Conspecta et ex muris Aquiloniae ea multitud'o erat: jam-que etiam legionariae cohortes sequebantur. Ceterum nec 7pedes fugientes persequi potuit: et ab equite novissimiagminis ducenti ferme et octoginta interfecti. Arma multapavidi ac signa militaria duodeviginti reliquere* Alioagmine incolumi, ut ex tanta trepidatione, Bovianum per-ventum est.

XLIV. Laetitiam utriusque exercitus Romani auxitet ab altera parte feliciter gesta res. Uterque ex alteriussententia consul captum oppidum diripiendum militi de-dit: exhaustis deinde tectis ignem injecit: eodemque dieAquilonia et Cominium deflagravere. Et consules, cumgratulatione mutua legionum suaque, castra conjunxere.

In conspectu duorum exercituum et Carvilius suos pro cu- 2jusque merito laudavit donavitque; et Papirius, apud quemmultiplex in acie, circa castra, circa urbem, fuerat certa-men, Sp. Nautium , Sp. Papirium, fratris filium, et qua-tuor centuriones, manipulumque hastatorum, armillis au-reisque coronis donavit: Nautium propter expeditionem,qua magni agminis modo terruerat hostes: juvenem Papi-rium propter navatam cum equitatu et in proelio operam,et nocte, qua fugam infestam Samnitibus ab Aquilonia clamegressis fecit: centuriones militesque, quia primi portammurumque Aquiloniae ceperant. Equites omnes, ob in- 3signem multis locis operam, corniculis armillisque argen-teis donat. Consilium inde habitum, quum jam tempusesset deducendi ab Samnio exercitus, aut utriusque, autcerte alterius. Optimum visum, quo magis fractae resSamnitium essent, eo pertinacius et infestius agere ceteraet persequi, ut perdomitum Samnium insequentibus con-sulibus tradi posset. Ouando jam nullus esset hostium 4exercitus, qui signis collatis dimicaturus videretur, unumsuperesse belli genus, urbium oppugnationes; quarum perexcidia militem locupletare praeda, et hostem pro aris acfocis dimicantem conficere possent. Itaque , literis missisad senatum populumque Romanum de rebus ab se gestis,diversi, Papirius ad Saepinum, Carvilius ad Volanam op-pugnandam legiones ducunt.

XLV. Literae consulum ingenti laetitia et in curiaet in concione auditae; et quatridui supplicatione publi-cum gaudium privatis Studiis celebratum est. Nec populo

Livius p . 1. E e