21

A. U. C. 534* A. C. 220.

Isara Rhodanusque amnes, diversis ex Alpibus decurren-tes, agri aliquantum amplexi, confluunt in unum. Indemediis campis Insulae nomen inditum. Incolunt prope ^Allobroges, gens jam inde nulla Gallica gente opibus autfama inferior: tum discors erat. Regni certamine ambi- 3gebant fratres. Major, et qui prius imperitarat, Brancusnomine, minore ab fratre et coetu juniorum, qui jureminus, vi plus poterat, pellebatur. Hujus seditionis per-opportuna disceptatio quum ad Hannibalem rejecta esset,arbiter regni -factus, quod ea senatus principumque sen-tentia fuerat, imperium majori restituit. Ob id meritum 4doinmeatu copiaque rerum omnium, maxime vestis, estadjqtps,, v qpa^.\ jnfapijps frigoribus, ^Jpejs jpr^ppr.aiji ;cogp-, , ( (bant. Sedatis certaminibus Allobrogum, quum jam Alpespeteret, non recta regione iter instituit; sed ad laevamin Tricastinos flexit; inde per extremam oram Vocontio-rum agri tetendit in Tricorios: haud usquam impeditavia, priusquam ad Draentriam flumen pervenit. Is et ipse 5Alpinus amnis longe omnium Galliae fluminum difficilli-mus transitu est. Nam, qtunn aquae vim vehat ingentem,non tamen navium patiens est: quia nullis coercitus ripis,pluribus simul, neque iisdem alveis fluens, nova sempervada novosque gurgites (et ob eadem pediti quoque in-certa via est) ad haec saxa glareosa volvens nihil stabilenec tutum ingredienti praebet; et tum, forte imbribusauctus, ingentem transgredientibus tumultum fecit, qnumsuper cetera trepidatione ipsi sua atque incertis clamori-bus turbarentur.

XXXII. P. Cornelius consul triduo fere post, quamHannibal ab ripa Rhodani movit, quadrato .agmine adcastra hostium venerat, nullam dimicandi moram facturus.Ceterum, ubi deserta munimenta, nec facile se tantumpraegressos assecuturum videt, ad mare ac naves rediit,tutius faciliusque ita descendenti ab Alpibus Hannibalioccursurus. Ne tamen nuda auxiliis Romanis Hispania 2esset, quam provinciam sortitus erat, Cn. Scipionem fra-trem cum maxima parte copiarum adversus Hasdrubalemmisit; non ad tuendos tantummodo veteres socios conci-liandosque novos, sed etiam ad pellendum Hispania Has-drubalem. Ipse cum admodum exiguis copiis Genuam re-petit, eo, qui circa Padum erat, exercitu Italiam defen-surus. Hannibal ab Druentia campestri maxime itinere 3ad Alpes cum bona pace incolentium ea loca 'Gallorumpervenit. Tum, quanquam fama prius (qua incerta irimajus vero ferri solent) praecepta res erat, tamen erepropinquo visa montium altitudo, nivesque coelo propeimmixtae, tecta informia imposita rupibus, pecora jumen-taque torrida frigore, homines intonsi et inculti, anima-ia inanimaque omnia rigentia gelu, cetera visu quam